Hogeschool Inholland
Samenvatting Basis-Chemie
Zuivere stof - Een stof die niet meer te splitsen is in andere sto en. De stof bestaat geheel uit
één soort molecuul.
Heterogeen mengsel - Heterogene mengsels zijn mengsels waarin je de verschillende
bestanddelen wel kunt zien, al heb je daar soms een microscoop voor nodig.
De volgende soorten mengsels zijn heterogene mengsels:
• grof mengsel: een mengsel van verschillende vaste sto en
(bijvoorbeeld zand)
• suspensie: een troebele vloeistof waarin een vaste stof zweeft
(bijvoorbeeld cacao in chocolademelk)
• pasta: een vaste stof waardoor een vloeistof is gemengd
(bijvoorbeeld tandpasta)
• emulsie: een ondoorzichtig, troebel mengsel van niet-mengbare vloeisto en
(bijvoorbeeld melk)
• rook: een ondoorzichtig mengsel van een jne vaste stof in een gas
(bijvoorbeeld sigarettenrook)
• nevel: een ondoorzichtig mengsel van jne vloeistofdruppeltjes in een gas
(bijvoorbeeld mist en wolken)
• schuim: een ondoorzichtig mengsel van gasbelletjes in een vaste stof of vloeistof
(bijvoorbeeld piepschuim en schuim op frisdrank of bier)
Homogeen mengsel - Homogene mengsels zijn mengsels waarin je de verschillende
bestanddelen niet kunt onderscheiden, zelfs niet onder een microscoop.
De volgende soorten mengsels zijn homogene mengsels:
• oplossing: een heldere vloeistof waarin sto en zijn opgelost
(bijvoorbeeld suikerwater)
• vloeistofmengsel: een helder mengsel van mengbare vloeisto en
(bijvoorbeeld alcohol en water)
• gasmengsel: elk mengsel van gassen
(bijvoorbeeld lucht)
• legering: een mengsel van metalen
(bijvoorbeeld brons)
Colloïdaal mengsel - Colloïdale mengsels zijn vormen van mengsels die tussen homogene en
heterogene mengsels liggen afhankelijk van deeltjes-grootte (bijvoorbeeld vet in water).
Colloïde - Een homogeen mengsel dat deeltjes bevat met een diameter van 2 tot 500 nm.
Intensieve eigenschappen - Intensieve eigenschappen zijn niet afhankelijk van de hoeveelheid
stof of grootte van een lichaam. In het algemeen een stof die onderscheidende kenmerken heeft.
Voorbeelden van intensieve eigenschappen omvatten;
temperatuur, druk, snelheid, speci ek volume, kookpunt, smeltpunt, dichtheid, viscositeit,
hardheid, concentratie, oplosbaarheid, geur, kleur, smaak, enz.
Extensieve eigenschappen - Extensieve eigenschappen zijn aanhankelijk van de hoeveelheid
stof of de grootte van een lichaam. In het algemeen is een extensieve eigenschap één verhouding
van twee omvangrijke hoeveelheden die samen een intensieve eigenschap vormen, bijvoorbeeld
de scheiding tussen massa en volume die een dichtheid vormt.
1
fi fi fiff ff ff ff ff
, Hogeschool Inholland
Een atoom is de kleinste eenheid van materie die nog steeds de eigenschappen van een element
behoudt. Het atoom bestaat uit een nucleus (atoomkern) en een elektronenwolk.
De nucleus bevat het gewicht van een atoom
en bestaat uit twee soorten deeltjes:
De protonen: positief geladen deeltjes
De neutronen: niet geladen deeltjes
De elektronenwolk bevat alleen maar elektronen die
negatief geladen zijn.
Isotoop - Isotopen zijn atomen van een zelfde
chemisch element, met hetzelfde atoomnummer, maar
met een verschillend massa getal. Ze hebben dus
hetzelfde aantal protonen, maar een verschillend
aantal neutronen in hun kernen.
Hoeveelheid Neutronen = Gewicht Atoom - Atoomnummer
Ionen - Elektrisch geladen (groep) atomen of moleculen met een elektrische lading. Een ion kan
positief (kationen) of negatief (anionen) geladen zijn door respectievelijk een tekort of een
overschot van één of meer elektronen. In het geval dat een groep van onderling verbonden
atomen een lading draagt, wordt gesproken van een samengesteld of polyatomisch ion.
Wanneer, vanuit ongeladen atomen, ionen gevormd worden spreekt men van ionisatie.
Kationen hebben meer protonen dan elektronen en door de lagere elektronen-dichtheid zijn ze kleiner dan
anionen. Vaak verliezen kationen hun elektronen formatie, wat resulteert in het verlies van radius.
Mono-atomische ionen
Naam Formule Naam Formule
Natrium-ion Na+ IJzer(III)-ion Fe3+
Kalium-ion K+ Lood(II)-ion Pb2+
Zilver-ion Ag+ Lood(IV)-ion Pb4+
Lithium-ion Li+ Tin(II)-ion Sn2+
Barium-ion Ba2+ Tin(IV)-ion Sn4+
Calsium-ion Ca2+ Uraan(III)-ion U3+
Koper-ion Cu2+ Uraan(VI)-ion U6+
Magnesium-ion Mg2+
Zink-ion Zn2+ Naam Formule
Aluminium-ion Al3+ Bromide-ion Br-
Goud(I)-ion Au+ Chloride-ion Cl-
Goud(III)-ion Au3+ Fluoride-ion F-
Kwik(I)-ion Hg+ Jodide-ion I-
Kwik(II)-ion Hg2+ Oxide-ion O2-
IJzer(II)-ion Fe2+ Sul de-ion S2-
2
fi
, Hogeschool Inholland
Polyatomische ionen
Naam Formule Naam Formule
Hydroxonium-ion H3O+ Nitraat-ion NO3-
Ammonium-ion NH4+ Nitriet-ion NO2-
Acetaat-ion CH3CO2- Oxalaat-ion C2O42-
Carbonaat-ion CO32- Permanganaat-ion MnO4-
Waterstofcarbonaat-ion HCO3- Fosfaat-ion PO43-
Chromaat-ion CrO42- Watersto osfaat-ion HPO42-
Dichromaat-ion Cr2O72- Diwatersto osfaat-ion H2PO4-
Cyanide-ion CN- Sulfaat-ion SO42-
Hydroxide-ion OH- Sul et-ion SO32-
Hypochloriet-ion OCl- Waterstofsulfaat-ion HSO4-
Elektronen con guratie - De elektronencon guratie van een atoom of ion geeft aan hoe de
elektronen verdeeld zijn in banen rondom de kern van het atoom. De elektronen vormen
verschillende lagen, ofwel schillen. Een laag is dus een elektronen schil. Elk element heeft zijn
eigen typische elektronencon guratie. Volgorde: 1s -> 2s -> 2p -> 3s -> 3p -> 4s -> 3d -> 4p ->
5s -> 4d -> 5p -> 6s -> 4f -> 5d -> 6p -> 7s -> 5f -> 6d -> 7p.
Pauli principe - Principe waar niet meer dan twee elektronen in een orbitaal zitten en deze een
tegengestelde (anti-parallelle) spin hebben.
Hund principe - Principe waar een bepaald energieniveau zoveel mogelijk verschillende orbitalen
bezet door één elektron waarvan hun spins parallel (niet tegengesteld) zijn.
3
fi
ff ff fi fi fi
Samenvatting Basis-Chemie
Zuivere stof - Een stof die niet meer te splitsen is in andere sto en. De stof bestaat geheel uit
één soort molecuul.
Heterogeen mengsel - Heterogene mengsels zijn mengsels waarin je de verschillende
bestanddelen wel kunt zien, al heb je daar soms een microscoop voor nodig.
De volgende soorten mengsels zijn heterogene mengsels:
• grof mengsel: een mengsel van verschillende vaste sto en
(bijvoorbeeld zand)
• suspensie: een troebele vloeistof waarin een vaste stof zweeft
(bijvoorbeeld cacao in chocolademelk)
• pasta: een vaste stof waardoor een vloeistof is gemengd
(bijvoorbeeld tandpasta)
• emulsie: een ondoorzichtig, troebel mengsel van niet-mengbare vloeisto en
(bijvoorbeeld melk)
• rook: een ondoorzichtig mengsel van een jne vaste stof in een gas
(bijvoorbeeld sigarettenrook)
• nevel: een ondoorzichtig mengsel van jne vloeistofdruppeltjes in een gas
(bijvoorbeeld mist en wolken)
• schuim: een ondoorzichtig mengsel van gasbelletjes in een vaste stof of vloeistof
(bijvoorbeeld piepschuim en schuim op frisdrank of bier)
Homogeen mengsel - Homogene mengsels zijn mengsels waarin je de verschillende
bestanddelen niet kunt onderscheiden, zelfs niet onder een microscoop.
De volgende soorten mengsels zijn homogene mengsels:
• oplossing: een heldere vloeistof waarin sto en zijn opgelost
(bijvoorbeeld suikerwater)
• vloeistofmengsel: een helder mengsel van mengbare vloeisto en
(bijvoorbeeld alcohol en water)
• gasmengsel: elk mengsel van gassen
(bijvoorbeeld lucht)
• legering: een mengsel van metalen
(bijvoorbeeld brons)
Colloïdaal mengsel - Colloïdale mengsels zijn vormen van mengsels die tussen homogene en
heterogene mengsels liggen afhankelijk van deeltjes-grootte (bijvoorbeeld vet in water).
Colloïde - Een homogeen mengsel dat deeltjes bevat met een diameter van 2 tot 500 nm.
Intensieve eigenschappen - Intensieve eigenschappen zijn niet afhankelijk van de hoeveelheid
stof of grootte van een lichaam. In het algemeen een stof die onderscheidende kenmerken heeft.
Voorbeelden van intensieve eigenschappen omvatten;
temperatuur, druk, snelheid, speci ek volume, kookpunt, smeltpunt, dichtheid, viscositeit,
hardheid, concentratie, oplosbaarheid, geur, kleur, smaak, enz.
Extensieve eigenschappen - Extensieve eigenschappen zijn aanhankelijk van de hoeveelheid
stof of de grootte van een lichaam. In het algemeen is een extensieve eigenschap één verhouding
van twee omvangrijke hoeveelheden die samen een intensieve eigenschap vormen, bijvoorbeeld
de scheiding tussen massa en volume die een dichtheid vormt.
1
fi fi fiff ff ff ff ff
, Hogeschool Inholland
Een atoom is de kleinste eenheid van materie die nog steeds de eigenschappen van een element
behoudt. Het atoom bestaat uit een nucleus (atoomkern) en een elektronenwolk.
De nucleus bevat het gewicht van een atoom
en bestaat uit twee soorten deeltjes:
De protonen: positief geladen deeltjes
De neutronen: niet geladen deeltjes
De elektronenwolk bevat alleen maar elektronen die
negatief geladen zijn.
Isotoop - Isotopen zijn atomen van een zelfde
chemisch element, met hetzelfde atoomnummer, maar
met een verschillend massa getal. Ze hebben dus
hetzelfde aantal protonen, maar een verschillend
aantal neutronen in hun kernen.
Hoeveelheid Neutronen = Gewicht Atoom - Atoomnummer
Ionen - Elektrisch geladen (groep) atomen of moleculen met een elektrische lading. Een ion kan
positief (kationen) of negatief (anionen) geladen zijn door respectievelijk een tekort of een
overschot van één of meer elektronen. In het geval dat een groep van onderling verbonden
atomen een lading draagt, wordt gesproken van een samengesteld of polyatomisch ion.
Wanneer, vanuit ongeladen atomen, ionen gevormd worden spreekt men van ionisatie.
Kationen hebben meer protonen dan elektronen en door de lagere elektronen-dichtheid zijn ze kleiner dan
anionen. Vaak verliezen kationen hun elektronen formatie, wat resulteert in het verlies van radius.
Mono-atomische ionen
Naam Formule Naam Formule
Natrium-ion Na+ IJzer(III)-ion Fe3+
Kalium-ion K+ Lood(II)-ion Pb2+
Zilver-ion Ag+ Lood(IV)-ion Pb4+
Lithium-ion Li+ Tin(II)-ion Sn2+
Barium-ion Ba2+ Tin(IV)-ion Sn4+
Calsium-ion Ca2+ Uraan(III)-ion U3+
Koper-ion Cu2+ Uraan(VI)-ion U6+
Magnesium-ion Mg2+
Zink-ion Zn2+ Naam Formule
Aluminium-ion Al3+ Bromide-ion Br-
Goud(I)-ion Au+ Chloride-ion Cl-
Goud(III)-ion Au3+ Fluoride-ion F-
Kwik(I)-ion Hg+ Jodide-ion I-
Kwik(II)-ion Hg2+ Oxide-ion O2-
IJzer(II)-ion Fe2+ Sul de-ion S2-
2
fi
, Hogeschool Inholland
Polyatomische ionen
Naam Formule Naam Formule
Hydroxonium-ion H3O+ Nitraat-ion NO3-
Ammonium-ion NH4+ Nitriet-ion NO2-
Acetaat-ion CH3CO2- Oxalaat-ion C2O42-
Carbonaat-ion CO32- Permanganaat-ion MnO4-
Waterstofcarbonaat-ion HCO3- Fosfaat-ion PO43-
Chromaat-ion CrO42- Watersto osfaat-ion HPO42-
Dichromaat-ion Cr2O72- Diwatersto osfaat-ion H2PO4-
Cyanide-ion CN- Sulfaat-ion SO42-
Hydroxide-ion OH- Sul et-ion SO32-
Hypochloriet-ion OCl- Waterstofsulfaat-ion HSO4-
Elektronen con guratie - De elektronencon guratie van een atoom of ion geeft aan hoe de
elektronen verdeeld zijn in banen rondom de kern van het atoom. De elektronen vormen
verschillende lagen, ofwel schillen. Een laag is dus een elektronen schil. Elk element heeft zijn
eigen typische elektronencon guratie. Volgorde: 1s -> 2s -> 2p -> 3s -> 3p -> 4s -> 3d -> 4p ->
5s -> 4d -> 5p -> 6s -> 4f -> 5d -> 6p -> 7s -> 5f -> 6d -> 7p.
Pauli principe - Principe waar niet meer dan twee elektronen in een orbitaal zitten en deze een
tegengestelde (anti-parallelle) spin hebben.
Hund principe - Principe waar een bepaald energieniveau zoveel mogelijk verschillende orbitalen
bezet door één elektron waarvan hun spins parallel (niet tegengesteld) zijn.
3
fi
ff ff fi fi fi
