Samenvatting
Internationaal Recht I
Academiejaar 2021-2022
Prof. Stefaan Smis
, Inhoudstafel
Module 1: Begrip en Aard van het Internationaal Recht & Casus Methode 3
1.1 Casus Methode 3
Stappenplan 3
Voorbeeld 5
1.2 Begrip en aard van IR 7
Belang van Internationaal Recht 7
Geschiedenis van het IR 7
Founding Fathers van het IR 9
Basiskenmerken IR 10
Module 2: Bronnen van het Internationaal Recht 11
2.1 Formele Bronnen en Regels 11
Kenmerken van Internationaal Recht 11
Waar vinden we het IR 13
2.2 Internationaal gewoonterecht 13
Wat is het Internationaal Gewoonterecht 13
Hoe wordt Internationaal Gewoonterecht bepaald 14
Soorten Internationaal Gewoonterecht 17
Gevolgen van Internationaal Gewoonterecht 17
Hoe wordt Internationaal Gewoonterecht geraadpleegd 18
2.3 Verdragen 19
Omschrijving 19
Soorten verdragen 19
2.4 Algemene Rechtsbeginselen (art 38) 20
2.5 Rechtsleer 20
2.6 Besluiten van Internationale Organisaties 21
2.7 Eenzijdige Handelingen en Verklaringen 22
2.8 Jus Cogens Normen 23
Module 3: Verdragenrecht 24
3.1 Wat is het Verdragenrecht? 24
3.2 Soorten overeenkomsten in IR 26
3.3 Hoe komt een verdrag tot stand? 27
3.4 Onderdelen van Verdragen 31
3.5 Interpretatie en toepassing van een verdrag 34
Module 4: Subjecten van het Internationaal Recht en Staten 36
4.1 Subjecten van het Internationaal Recht 36
4.2 Onderdelen van de Staat 38
Kenmerken van een staat 38
Grondgebied van een staat 39
Overheid 41
Bevolking 42
Soevereiniteit 42
1
, 4.3 Totstandkoming van de staat 43
4.4 Wijziging van de staat 50
4.5 Juridische voorwaarden van nieuwe staten 51
4.6 Zelfbeschikking 53
4.7 Statenopvolging 58
Algemeen 58
Overeenkomsten statenopvolging in verdragen en praktijk 60
Verschillen statenopvolging in verdragen en praktijk 62
Module 5: Afbakening van Staatsgezag 67
5.1 Non Interventie 67
5.2 Verbod schade toe te brengen aan andere staten 69
5.3 Rechtsmacht: Jurisdictie van een staat 70
5.4 Immuniteiten 73
5.5 Diplomatieke en Consulaire Betrekkingen 75
Diplomatiek Recht 75
Consulair Recht, Speciale Missies en Internationale Organisaties 78
Module 6: Bescherming van Individuen 80
6.1 Kernbegrippen 80
6.2 Ontwikkeling 81
6.3 Organisatie 83
6.4 Soorten 84
6.5 Verplichtingen van individuen 84
Module 7: Vrede en Veiligheid 84
7.1 Basisbeginselen 84
7.2 Collectieve Veiligheid 85
7.3 Recht of Zelfverdediging 86
Module 8: Aansprakelijkheid 88
8.1 Aansprakelijkheid van staten 88
Voorwaarden 89
Deelneming 91
Verdedigingsgronden 92
Rechtsherstel 94
8.2 Aansprakelijkheid van internationale organisaties 95
8.3 Aansprakelijkheid van individuen 96
Module 9: Rechtshandhaving en Geschillenbeslechting 97
9.1 Eenzijdige maatregelen 97
9.2 Diplomatieke geschillenbeslechting 98
9.3 Toezichtprocedures binnen internationale organisaties 99
9.4 Arbitrage 100
9.5 Rechtspraak via internationale hoven en rechtbanken 101
Module 10: Doorwerking in Belgische Nationale Rechtsorde 104
2
, 10.1 Geldigheid en Voorrang van het IR 104
10.2 Receptie van het IR in de Belgische rechtsorde 105
Receptie Voorwaarden 105
Receptie voorwaarden voor formele bronnen 106
Informele bronnen 108
10.3 Belgische instrumenten om IR toe te passen 110
Wetgevende macht 110
Uitvoerende macht 111
Rechterlijke macht 111
3
Internationaal Recht I
Academiejaar 2021-2022
Prof. Stefaan Smis
, Inhoudstafel
Module 1: Begrip en Aard van het Internationaal Recht & Casus Methode 3
1.1 Casus Methode 3
Stappenplan 3
Voorbeeld 5
1.2 Begrip en aard van IR 7
Belang van Internationaal Recht 7
Geschiedenis van het IR 7
Founding Fathers van het IR 9
Basiskenmerken IR 10
Module 2: Bronnen van het Internationaal Recht 11
2.1 Formele Bronnen en Regels 11
Kenmerken van Internationaal Recht 11
Waar vinden we het IR 13
2.2 Internationaal gewoonterecht 13
Wat is het Internationaal Gewoonterecht 13
Hoe wordt Internationaal Gewoonterecht bepaald 14
Soorten Internationaal Gewoonterecht 17
Gevolgen van Internationaal Gewoonterecht 17
Hoe wordt Internationaal Gewoonterecht geraadpleegd 18
2.3 Verdragen 19
Omschrijving 19
Soorten verdragen 19
2.4 Algemene Rechtsbeginselen (art 38) 20
2.5 Rechtsleer 20
2.6 Besluiten van Internationale Organisaties 21
2.7 Eenzijdige Handelingen en Verklaringen 22
2.8 Jus Cogens Normen 23
Module 3: Verdragenrecht 24
3.1 Wat is het Verdragenrecht? 24
3.2 Soorten overeenkomsten in IR 26
3.3 Hoe komt een verdrag tot stand? 27
3.4 Onderdelen van Verdragen 31
3.5 Interpretatie en toepassing van een verdrag 34
Module 4: Subjecten van het Internationaal Recht en Staten 36
4.1 Subjecten van het Internationaal Recht 36
4.2 Onderdelen van de Staat 38
Kenmerken van een staat 38
Grondgebied van een staat 39
Overheid 41
Bevolking 42
Soevereiniteit 42
1
, 4.3 Totstandkoming van de staat 43
4.4 Wijziging van de staat 50
4.5 Juridische voorwaarden van nieuwe staten 51
4.6 Zelfbeschikking 53
4.7 Statenopvolging 58
Algemeen 58
Overeenkomsten statenopvolging in verdragen en praktijk 60
Verschillen statenopvolging in verdragen en praktijk 62
Module 5: Afbakening van Staatsgezag 67
5.1 Non Interventie 67
5.2 Verbod schade toe te brengen aan andere staten 69
5.3 Rechtsmacht: Jurisdictie van een staat 70
5.4 Immuniteiten 73
5.5 Diplomatieke en Consulaire Betrekkingen 75
Diplomatiek Recht 75
Consulair Recht, Speciale Missies en Internationale Organisaties 78
Module 6: Bescherming van Individuen 80
6.1 Kernbegrippen 80
6.2 Ontwikkeling 81
6.3 Organisatie 83
6.4 Soorten 84
6.5 Verplichtingen van individuen 84
Module 7: Vrede en Veiligheid 84
7.1 Basisbeginselen 84
7.2 Collectieve Veiligheid 85
7.3 Recht of Zelfverdediging 86
Module 8: Aansprakelijkheid 88
8.1 Aansprakelijkheid van staten 88
Voorwaarden 89
Deelneming 91
Verdedigingsgronden 92
Rechtsherstel 94
8.2 Aansprakelijkheid van internationale organisaties 95
8.3 Aansprakelijkheid van individuen 96
Module 9: Rechtshandhaving en Geschillenbeslechting 97
9.1 Eenzijdige maatregelen 97
9.2 Diplomatieke geschillenbeslechting 98
9.3 Toezichtprocedures binnen internationale organisaties 99
9.4 Arbitrage 100
9.5 Rechtspraak via internationale hoven en rechtbanken 101
Module 10: Doorwerking in Belgische Nationale Rechtsorde 104
2
, 10.1 Geldigheid en Voorrang van het IR 104
10.2 Receptie van het IR in de Belgische rechtsorde 105
Receptie Voorwaarden 105
Receptie voorwaarden voor formele bronnen 106
Informele bronnen 108
10.3 Belgische instrumenten om IR toe te passen 110
Wetgevende macht 110
Uitvoerende macht 111
Rechterlijke macht 111
3
