Samenvatting Kern AC periode 3
Les 1A – Zelfmanagement
1. legt in eigen woorden eigen regie, zelfmanagement; empowerment, veerkracht, herstel en zelfredzaamheid uit;
2. beheerst het Chronic Care Model en het Generiek Model zelfmanagement op grote lijnen;
3. weet wanneer een meetinstrument voor zelfmanagement in te zetten;
4. is op de hoogte van de veelvoud aan meetinstrument voor zelfmanagement en de verschillen hiertussen.
Begrippen rondom zelfmanagement
Begrip Uitleg
Zelfmanagemen Het vermogen van mensen om aandoeningen en ziektes zo goed mogelijk in
t hun leven te laten passen. (de mate waarin je om kunt gaan met symptomen,
behandeling en leefstijlveranderingen)
Zelfredzaamheid Is het vermogen van mensen zichzelf te redden op alle levensterreinen, met zo
min mogelijk professionele ondersteuning of zorg. (Ergotherapeut is een
voorbeeld van hulp bij zelfredzaamheid)
Er zijn 3 gebieden binnen zelfredzaamheid
- Het leven met de ziekte (je krijgt een diagnose, maar hebt nog vele
vragen)
- Focussen op de eisen die de ziekte met zich meebrengt (chronische
ziekte, je aanpassen)
- Organiseren van zorg- en hulpbronnen (wanneer je het ADL niet meer
kunt volbrengen, hoe ga je hulp regelen)
Eigen regie Gaat om het zelf beslissen over je lever en zorg en ondersteuning erbij. Je mag
meebeslissen over de zorg en professionele ondersteuning
Empowerment Is de capaciteiten van jezelf benutten en ontwikkelen om zo meer invloed te
krijgen op je lever. Empowerment wordt vaak als een bewustwordingsproces
beschreven, je begint te gevolgen in je eigen en vergroot je waarden.
Herstel In een herstelproces (her)ontdekken mensen mogelijkheden voor een
vervullend leven met of zonder aandoening. Herstel draait om het herwinnen
van een leven buiten de psychiatrie in een maatschappelijke omgeving.
Herstellen kan een cyclisch proces zijn, waarin onderscheiden fasen elkaar
afwisselen en niet noodzakelijk hoeven op te volgen
Veerkracht Is het vermogen om te herstellen van bijvoorbeeld een stressvolle situatie of
tegenslag; je veerkracht kan je empowerment bevorderen
Het chronic care model VERSUS generiek model zelfmanagement
Chronic care model Generiek model zelfmanagement
Afgekort CCM beschrijft de zorgverlening aan Bestaat uit een kern met verschillende
chronische zieken binnen een bredere ringen. Lijkt op het raamwerk van de
maatschappelijk en beleidsmatige context. Er positieve gezondheid.
worden 4 niveaus onderscheiden;
- Community (gemeenschap) Kern; hierin staat zelfmanagement centraal.
- Organisatie Een persoon met een (chronische)
- Zorgteam/praktijk aandoening die samen met de zorgverlener
- Patiënt vaststelt wat hij zelf kan en wil doen.
In het model krijgt de patiënt met één of Binnenste ring; hierin staan de competenties
meerdere chronische aandoeningen een centrale die een belangrijke rol spelen bij
, rol in het zorgproces en daarmee zelfmanagement. Het betreft competenties
verantwoordelijkheid voor zijn eigen gezondheid. die belangrijk zijn voor de ziekte, maar ook
voor de zorgverlener.
De zorgverlener is er niet alleen voor
behandelingen en verpleging, maar die heeft ook Middelste ring; hierin staan de
een ondersteunende taak. De ondersteuning is aandachtsgebieden voor de zorgvrager. Met
gericht op lichamelijk, psychische effecten en deze punten kan je goed op de zorgvrager
sociale gevolgen aansluiten en de zorg op maat bieden.
In dit zorgmodel staat niet langer de ziekte Buitenste ring; bevat de omgevingsfactoren
centraal mar wel de noden en behoeften van de en randvoorwaarden die invloed uitoefenen
persoon op de invulling van mate aan
zelfmanagement. Denk aan het organiseren
van zorgprocessen, ICT en kwaliteitseisen
De competenties van dit model zijn belangrijk om
een keer door te nemen!
Overeenkomsten tussen de modellen
- Beide modellen gaan over chronische zorg
- Zelfmanagement staat in beide centraal
- In beide modellen staan gezondheidssystemen & omgevingsfactoren
Meetinstrumenten voor zelfmanagement zijn;
- PAM
- NCSI / profielkaart
- SeMaS
- Samenwerking aan de gezondheid
- Scoringsweb positieve gezondheid
Meetinstrument Uitleg
,PAM De Patiënt Activation
Measure (PAM) meer
kennis, vaardigheden
en vertrouwen in het
kunnen managen van
de eigen gezondheid
of ziekte. De PAM is
bedoeld om meer
zicht te krijgen hoe en
in welke mate de
PAM patiënt zelf van
mening is dat hij is staat is om zijn gezondheid te verbeteren. De vragenlijst telt
13 uitspraken waarbij mensen op een vijfpuntschaal moeten aangeven in
hoeverre ze het eens zijn met deze uitspraken.
NCSI Nijmegen Clinical Screening Instrument/profielkaart
Is een korte vragenlijst over 4 domeinen; lichamelijk functioneren, symptomen,
lichamelijke beperking en kwaliteit van leven) voor COPD-patiënten. De patiënt
vult de vragenlijst samen met de zorgverlener in. Het instrument maakt
duidelijk welke problemen + zorgvragen de patiënt ervaart en hoe ernstig deze
problemen zijn.
Doel =
De NCSI-methode biedt een verdiepende en gedetailleerde analyses van de
integrale gezondheidstoestand, de ziektelast en de mate van adaptatie aan de
ziekte. De NCSI-interventies helpen bij het formuleren van een individueel
zorgplan, het motiveren van de patiënt tot gedragsverandering en het
handelen van de verschillende zorgverleners beter op elkaar af te stemmen. Dit
alles is de basis voor een geode adaptatie aan de ziekte en daarmee het
verminderen van de ziektelast.
Het instrument omvat 3 componenten;
1. Meten van integrale gezondheidstoestand
2. Interventies voor vaststellen individueel behandeldoel en motiveren van
patiënt voor gedragsverandering door POH of verpleegkundige
3. Monitoring/ follow-up is een korte vragenlijst (15/20min) die je kunt invullen
bij huisarts, polikliniek of thuis. De resultaten worden direct grafisch
weergegeven in een patiëntprofielkaart en dan per sub domein van de
integrale gezondheidstoestand is de score van de patiënt zichtbaar door
bolletje in kolommen die onderverdeeld zijn in groen (normaal functioneren),
geel (geringe problemen en rood (ernstige problemen). Eenvoudig te
interpreteren door patiënt en hulpverlener, tijdens of in de interventie wordt
de patiëntprofielkaart met de patiënt besproken.
Dit instrument kan regelmatig afgenomen worden om de gezondheidstoestand
te monitoren. Door het te bespreken komen onderliggende oorzaken van
problemen boven tafel die op profielkaart zichtbaar zijn geworden. Dit biedt
inzicht in adaptatieproblemen van patiënt als zorgverlener; inzicht in oorzaken
is essentieel voor bieden van zorg op maat.
Nadelen
, - doordat niet alle patiënten thuis een computer hebben en het ergens anders
moeten invullen. Dit kost extra tijd, of ze moeten terugkomen om het te
NCSI bespreken met de PPK.
- De praktijkondersteuners gaven aan dat sommige patiënten de vraag raar en
onpersoonlijk vonden als ze het thuis moesten invullen. Het bespreken maken
het vele malen duidelijker
Voordelen
- De patiënten melden dat het eenvoudig is om in te vullen en het stimuleert
tot nadenken over de aandoening
- het bespreken levert iets op, zagen
ernst aandoening, meer bewegingen,
meer aandacht aan psychische
klachten moeten besteden. Ze vonden
het waardevol
- 6 praktijkondersteuners die
meededen aan een interview vonden
dit instrument waardevol voor het
opsporen van problemen en
formuleren van doelen. Hierdoor
begrepen de patiënten de problemen
beter en was hij sterker bij de
behandeling betrokken
SeMaS Is een meetinstrument wat in kaart brengt hoe graag de patiënt de ziekte of
aandoening in zijn leven wil passen. Het meet de mate van zelfmanagement op
10 domeinen en bestaat uit 26 vragen.
Samenwerking Een vragenlijst die zorgverleners en patiënten ondersteunt bij het in gang
aan de zetten en uitvoeren van zelfmanagement met 12 onderwerpen, die (domeinen
gezondheid van) zelfmanagement meten en inzichtelijk maken welke onderdelen voor
patiënten moeilijk zijn. Ze richten zich op 12 domeinen. Dit meetinstrument
wordt iets minder gebruikt
Scoringsweb Een spinnenweb waar iedereen kan scoren
positieve op verschillende dimensies
gezondheid - Lichaamsfuncties
- Mentaal welbevinden
- Zingeving
- Kwaliteit van leven
- Dagelijks functioneren
- Sociaal maatschappelijke
Les 1A – Zelfmanagement
1. legt in eigen woorden eigen regie, zelfmanagement; empowerment, veerkracht, herstel en zelfredzaamheid uit;
2. beheerst het Chronic Care Model en het Generiek Model zelfmanagement op grote lijnen;
3. weet wanneer een meetinstrument voor zelfmanagement in te zetten;
4. is op de hoogte van de veelvoud aan meetinstrument voor zelfmanagement en de verschillen hiertussen.
Begrippen rondom zelfmanagement
Begrip Uitleg
Zelfmanagemen Het vermogen van mensen om aandoeningen en ziektes zo goed mogelijk in
t hun leven te laten passen. (de mate waarin je om kunt gaan met symptomen,
behandeling en leefstijlveranderingen)
Zelfredzaamheid Is het vermogen van mensen zichzelf te redden op alle levensterreinen, met zo
min mogelijk professionele ondersteuning of zorg. (Ergotherapeut is een
voorbeeld van hulp bij zelfredzaamheid)
Er zijn 3 gebieden binnen zelfredzaamheid
- Het leven met de ziekte (je krijgt een diagnose, maar hebt nog vele
vragen)
- Focussen op de eisen die de ziekte met zich meebrengt (chronische
ziekte, je aanpassen)
- Organiseren van zorg- en hulpbronnen (wanneer je het ADL niet meer
kunt volbrengen, hoe ga je hulp regelen)
Eigen regie Gaat om het zelf beslissen over je lever en zorg en ondersteuning erbij. Je mag
meebeslissen over de zorg en professionele ondersteuning
Empowerment Is de capaciteiten van jezelf benutten en ontwikkelen om zo meer invloed te
krijgen op je lever. Empowerment wordt vaak als een bewustwordingsproces
beschreven, je begint te gevolgen in je eigen en vergroot je waarden.
Herstel In een herstelproces (her)ontdekken mensen mogelijkheden voor een
vervullend leven met of zonder aandoening. Herstel draait om het herwinnen
van een leven buiten de psychiatrie in een maatschappelijke omgeving.
Herstellen kan een cyclisch proces zijn, waarin onderscheiden fasen elkaar
afwisselen en niet noodzakelijk hoeven op te volgen
Veerkracht Is het vermogen om te herstellen van bijvoorbeeld een stressvolle situatie of
tegenslag; je veerkracht kan je empowerment bevorderen
Het chronic care model VERSUS generiek model zelfmanagement
Chronic care model Generiek model zelfmanagement
Afgekort CCM beschrijft de zorgverlening aan Bestaat uit een kern met verschillende
chronische zieken binnen een bredere ringen. Lijkt op het raamwerk van de
maatschappelijk en beleidsmatige context. Er positieve gezondheid.
worden 4 niveaus onderscheiden;
- Community (gemeenschap) Kern; hierin staat zelfmanagement centraal.
- Organisatie Een persoon met een (chronische)
- Zorgteam/praktijk aandoening die samen met de zorgverlener
- Patiënt vaststelt wat hij zelf kan en wil doen.
In het model krijgt de patiënt met één of Binnenste ring; hierin staan de competenties
meerdere chronische aandoeningen een centrale die een belangrijke rol spelen bij
, rol in het zorgproces en daarmee zelfmanagement. Het betreft competenties
verantwoordelijkheid voor zijn eigen gezondheid. die belangrijk zijn voor de ziekte, maar ook
voor de zorgverlener.
De zorgverlener is er niet alleen voor
behandelingen en verpleging, maar die heeft ook Middelste ring; hierin staan de
een ondersteunende taak. De ondersteuning is aandachtsgebieden voor de zorgvrager. Met
gericht op lichamelijk, psychische effecten en deze punten kan je goed op de zorgvrager
sociale gevolgen aansluiten en de zorg op maat bieden.
In dit zorgmodel staat niet langer de ziekte Buitenste ring; bevat de omgevingsfactoren
centraal mar wel de noden en behoeften van de en randvoorwaarden die invloed uitoefenen
persoon op de invulling van mate aan
zelfmanagement. Denk aan het organiseren
van zorgprocessen, ICT en kwaliteitseisen
De competenties van dit model zijn belangrijk om
een keer door te nemen!
Overeenkomsten tussen de modellen
- Beide modellen gaan over chronische zorg
- Zelfmanagement staat in beide centraal
- In beide modellen staan gezondheidssystemen & omgevingsfactoren
Meetinstrumenten voor zelfmanagement zijn;
- PAM
- NCSI / profielkaart
- SeMaS
- Samenwerking aan de gezondheid
- Scoringsweb positieve gezondheid
Meetinstrument Uitleg
,PAM De Patiënt Activation
Measure (PAM) meer
kennis, vaardigheden
en vertrouwen in het
kunnen managen van
de eigen gezondheid
of ziekte. De PAM is
bedoeld om meer
zicht te krijgen hoe en
in welke mate de
PAM patiënt zelf van
mening is dat hij is staat is om zijn gezondheid te verbeteren. De vragenlijst telt
13 uitspraken waarbij mensen op een vijfpuntschaal moeten aangeven in
hoeverre ze het eens zijn met deze uitspraken.
NCSI Nijmegen Clinical Screening Instrument/profielkaart
Is een korte vragenlijst over 4 domeinen; lichamelijk functioneren, symptomen,
lichamelijke beperking en kwaliteit van leven) voor COPD-patiënten. De patiënt
vult de vragenlijst samen met de zorgverlener in. Het instrument maakt
duidelijk welke problemen + zorgvragen de patiënt ervaart en hoe ernstig deze
problemen zijn.
Doel =
De NCSI-methode biedt een verdiepende en gedetailleerde analyses van de
integrale gezondheidstoestand, de ziektelast en de mate van adaptatie aan de
ziekte. De NCSI-interventies helpen bij het formuleren van een individueel
zorgplan, het motiveren van de patiënt tot gedragsverandering en het
handelen van de verschillende zorgverleners beter op elkaar af te stemmen. Dit
alles is de basis voor een geode adaptatie aan de ziekte en daarmee het
verminderen van de ziektelast.
Het instrument omvat 3 componenten;
1. Meten van integrale gezondheidstoestand
2. Interventies voor vaststellen individueel behandeldoel en motiveren van
patiënt voor gedragsverandering door POH of verpleegkundige
3. Monitoring/ follow-up is een korte vragenlijst (15/20min) die je kunt invullen
bij huisarts, polikliniek of thuis. De resultaten worden direct grafisch
weergegeven in een patiëntprofielkaart en dan per sub domein van de
integrale gezondheidstoestand is de score van de patiënt zichtbaar door
bolletje in kolommen die onderverdeeld zijn in groen (normaal functioneren),
geel (geringe problemen en rood (ernstige problemen). Eenvoudig te
interpreteren door patiënt en hulpverlener, tijdens of in de interventie wordt
de patiëntprofielkaart met de patiënt besproken.
Dit instrument kan regelmatig afgenomen worden om de gezondheidstoestand
te monitoren. Door het te bespreken komen onderliggende oorzaken van
problemen boven tafel die op profielkaart zichtbaar zijn geworden. Dit biedt
inzicht in adaptatieproblemen van patiënt als zorgverlener; inzicht in oorzaken
is essentieel voor bieden van zorg op maat.
Nadelen
, - doordat niet alle patiënten thuis een computer hebben en het ergens anders
moeten invullen. Dit kost extra tijd, of ze moeten terugkomen om het te
NCSI bespreken met de PPK.
- De praktijkondersteuners gaven aan dat sommige patiënten de vraag raar en
onpersoonlijk vonden als ze het thuis moesten invullen. Het bespreken maken
het vele malen duidelijker
Voordelen
- De patiënten melden dat het eenvoudig is om in te vullen en het stimuleert
tot nadenken over de aandoening
- het bespreken levert iets op, zagen
ernst aandoening, meer bewegingen,
meer aandacht aan psychische
klachten moeten besteden. Ze vonden
het waardevol
- 6 praktijkondersteuners die
meededen aan een interview vonden
dit instrument waardevol voor het
opsporen van problemen en
formuleren van doelen. Hierdoor
begrepen de patiënten de problemen
beter en was hij sterker bij de
behandeling betrokken
SeMaS Is een meetinstrument wat in kaart brengt hoe graag de patiënt de ziekte of
aandoening in zijn leven wil passen. Het meet de mate van zelfmanagement op
10 domeinen en bestaat uit 26 vragen.
Samenwerking Een vragenlijst die zorgverleners en patiënten ondersteunt bij het in gang
aan de zetten en uitvoeren van zelfmanagement met 12 onderwerpen, die (domeinen
gezondheid van) zelfmanagement meten en inzichtelijk maken welke onderdelen voor
patiënten moeilijk zijn. Ze richten zich op 12 domeinen. Dit meetinstrument
wordt iets minder gebruikt
Scoringsweb Een spinnenweb waar iedereen kan scoren
positieve op verschillende dimensies
gezondheid - Lichaamsfuncties
- Mentaal welbevinden
- Zingeving
- Kwaliteit van leven
- Dagelijks functioneren
- Sociaal maatschappelijke
