Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Risico en risicohouding in organisaties 2
1.1 Ondernemerschap en risico 2
1.2 Soorten risico’s 2
1.3 Risicoaversie 2
1.4 De plaats van risicomanagement in de onderneming 3
1.5 Integraal Risicomanagement en COSO 3
1.6 Inventariseren en analyseren van risico's 4
1.7 Reacties op risico 4
1.8 De organisatie van het beheren van financiële risico’s. 4
Hoofdstuk 2 Strategische risico’s 5
2.1 het proces van strategiebepaling 5
2.2 Kansen en bedreigingen 5
2.3 Interne analyse 6
2.4 Het risico van de kostenstructuur 6
2.5 Het risico van de vermogensstructuur 6
Hoofdstuk 3 Renterisicobeheer 7
Wat is renterisico? 7
3.2 Duration analyse 8
3.3 Het ontwikkelen van een rentevisie 9
Hoofdstuk 4 Valutarisicobeheer 13
4.1 Het vaststellen van de exposure en het risico 13
4.2 Het ontwikkelen van een valutavisie 13
4.3 Valutarisico op korte en op lange termijn 17
4.4 Strategische instrumenten in het valutarisicobeheer 18
4.5 Interne financiële instrumenten 18
4.6 Externe financiële instrumenten 18
Hoofdstuk 5 Een kwantitatieve benadering van risico. 20
5.1 Het meten van risico 20
5.2 De normale kansverdeling 21
5.3 Value at risk 22
5.4 Scenarioanalyse en Monte Carlo-simulatie 22
Hoofdstuk 6 Belggingsrisico’s 23
6.1 Motieven voor risicometing bij beleggingen 23
6.2 Risicoreducatie voor diversificatie 23
6.3 De risico’s van derivaten 24
, Hoofdstuk 1 Risico en risicohouding in
organisaties
1.1 Ondernemerschap en risico
Ondernemen en risico zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De
verhouding tussen verwachte opbrengst en risico moet geoptimaliseerd
worden. Om de optimalisatie goed uit te laten voeren is het nodige om de
mogelijke opbrengsten te kennen en om inzicht te hebben in de aanwezige
risico’s. In veel ondernemingen is er spanning tussen opbreng
maximalisatie en risicominimalisatie. Risico overschat mislopen van
kansen. Risico onderschat continuïteit onderneming in gevaar.
1.2 Soorten risico’s
Bij het nemen van een beslissing hebben we een bepaalde doelstelling
voor ogen. Door invloeden kan er negatief van de doelstelling worden
afgeweken. De onzekerheid die hierbij hoort is het risico. Zuivere
risico’s: risico dat ontstaat doordat er een kleine kans is op een negatieve
afwijking ten opzichte van de normale situatie. Speculatieve risico’s:
risico waarbij zich met ongeveer gelijke kansen zowel positieve als
negatieve afwijkingen ten opzichte van de verwachtingswaarde kunnen
voordoen.
Kans op Kans op positieve Kans op
behalen afwijking negatieve
doelstelling afwijking
Zuiver risico Groot Niet van toepassing Klein
Speculatief Klein Groot Groot
risico
loterij Klein Zeer klein Groot
Bij zuiver risico is vaak sprake van verzekeringsgedachte: periodiek
geld af te dragen en vervolgens in aanmerking te komen voor een
uitkering bij schade (verzekering, voorziening).
1.3 Risicoaversie
De verklaring van risico aversie
Verwachtingswaarde = som van de mogelijke uitkomsten van een kans
variabele vermenigvuldigd met de kansen op die uitkomsten. EVEN
CHECKEN
Risicoaversie en uitgangssituatie
Wanneer iemand een beslissing neemt, staat hem een vermoedelijke
uitkomst van die beslissing voor ogen. De vermoedelijke uitkomst kan
afgezet worden tegen een aantal mogelijke referentiepunten:
- het aspiratieniveau. Uitkomst hoger dan dit niveau: succes.
Uitkomst lager: mislukking
- het overlevingsniveau. Bereiken uitkomst lager dan dit niveau:
continutiet gevaar.
Hoofdstuk 1 Risico en risicohouding in organisaties 2
1.1 Ondernemerschap en risico 2
1.2 Soorten risico’s 2
1.3 Risicoaversie 2
1.4 De plaats van risicomanagement in de onderneming 3
1.5 Integraal Risicomanagement en COSO 3
1.6 Inventariseren en analyseren van risico's 4
1.7 Reacties op risico 4
1.8 De organisatie van het beheren van financiële risico’s. 4
Hoofdstuk 2 Strategische risico’s 5
2.1 het proces van strategiebepaling 5
2.2 Kansen en bedreigingen 5
2.3 Interne analyse 6
2.4 Het risico van de kostenstructuur 6
2.5 Het risico van de vermogensstructuur 6
Hoofdstuk 3 Renterisicobeheer 7
Wat is renterisico? 7
3.2 Duration analyse 8
3.3 Het ontwikkelen van een rentevisie 9
Hoofdstuk 4 Valutarisicobeheer 13
4.1 Het vaststellen van de exposure en het risico 13
4.2 Het ontwikkelen van een valutavisie 13
4.3 Valutarisico op korte en op lange termijn 17
4.4 Strategische instrumenten in het valutarisicobeheer 18
4.5 Interne financiële instrumenten 18
4.6 Externe financiële instrumenten 18
Hoofdstuk 5 Een kwantitatieve benadering van risico. 20
5.1 Het meten van risico 20
5.2 De normale kansverdeling 21
5.3 Value at risk 22
5.4 Scenarioanalyse en Monte Carlo-simulatie 22
Hoofdstuk 6 Belggingsrisico’s 23
6.1 Motieven voor risicometing bij beleggingen 23
6.2 Risicoreducatie voor diversificatie 23
6.3 De risico’s van derivaten 24
, Hoofdstuk 1 Risico en risicohouding in
organisaties
1.1 Ondernemerschap en risico
Ondernemen en risico zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De
verhouding tussen verwachte opbrengst en risico moet geoptimaliseerd
worden. Om de optimalisatie goed uit te laten voeren is het nodige om de
mogelijke opbrengsten te kennen en om inzicht te hebben in de aanwezige
risico’s. In veel ondernemingen is er spanning tussen opbreng
maximalisatie en risicominimalisatie. Risico overschat mislopen van
kansen. Risico onderschat continuïteit onderneming in gevaar.
1.2 Soorten risico’s
Bij het nemen van een beslissing hebben we een bepaalde doelstelling
voor ogen. Door invloeden kan er negatief van de doelstelling worden
afgeweken. De onzekerheid die hierbij hoort is het risico. Zuivere
risico’s: risico dat ontstaat doordat er een kleine kans is op een negatieve
afwijking ten opzichte van de normale situatie. Speculatieve risico’s:
risico waarbij zich met ongeveer gelijke kansen zowel positieve als
negatieve afwijkingen ten opzichte van de verwachtingswaarde kunnen
voordoen.
Kans op Kans op positieve Kans op
behalen afwijking negatieve
doelstelling afwijking
Zuiver risico Groot Niet van toepassing Klein
Speculatief Klein Groot Groot
risico
loterij Klein Zeer klein Groot
Bij zuiver risico is vaak sprake van verzekeringsgedachte: periodiek
geld af te dragen en vervolgens in aanmerking te komen voor een
uitkering bij schade (verzekering, voorziening).
1.3 Risicoaversie
De verklaring van risico aversie
Verwachtingswaarde = som van de mogelijke uitkomsten van een kans
variabele vermenigvuldigd met de kansen op die uitkomsten. EVEN
CHECKEN
Risicoaversie en uitgangssituatie
Wanneer iemand een beslissing neemt, staat hem een vermoedelijke
uitkomst van die beslissing voor ogen. De vermoedelijke uitkomst kan
afgezet worden tegen een aantal mogelijke referentiepunten:
- het aspiratieniveau. Uitkomst hoger dan dit niveau: succes.
Uitkomst lager: mislukking
- het overlevingsniveau. Bereiken uitkomst lager dan dit niveau:
continutiet gevaar.
