Pathofysiologie blok 4
Hoorcollege week 2.1 Nocisensoriek: schademelding en pijn
Nocisensoriek = zenuwen die aangeven dat er schade is, Perifere prikkeling.
- Noxe is schade
- Melden dreigende of daadwerkelijke schade
- Melden ernstige ontregeling homeostase (anatomisch en/of fysiologisch)
- Bedreigende prikkels mogelijk ervaren als pijn
Type 4 er is langdurig prikkeling van schade, dat leidt tot aanspanning van de spieren in dat
gebied. Dit is ter bescherming van deze omgeving. Je krijgt ook prikkeling aan de vaten van
dit gebied, hier is continue een samentrekking van de vaten.
Dit zijn vegatieve stoornissen = stoornissen in de voedingstoestand, door bijvoorbeeld het
samentrekken van bloedvaten.
Exterosensoren: sensoren waarmee we de buitenwereld waarnemen; voornamelijk liggend
aan het lichaamsoppervlak incl. visus en reuk
Propriosensoren: sensoren waarmee we ons eigen lichaam kunnen waarnemen binnen de
buitenwereld vooral onze houding en beweging kunnen waarnemen.
Enterosensoren: sensoren die het centrale zenuwstelsel informeren over de functie en
toestand van organen en orgaansystemen; vooral liggend aan het inwendige
lichaamsoppervlak.
Indeling sensoren naar structuur ; vrije zenuwuiteinden
Type 4 (C-vezel)
- 20% unimodaal (mechano = beweging, thermo = temperatuur, en chemosensoren)
- 80% polymodale Nocisensoren
Type 3b (Ad-vezel)
- Reageren voornamelijk op hoogdrempelige mechanische beweging of verhoogde
temperatuur
Type 3a, 2 , 1 zenuwvezels
- ingekapselde of corpusculaire zenuwuiteinden
- unimodale (mechano-, thermo, chemo- en fotosensoren)
1
,Secundaire pijn 4vezel (C-vezel)
Polymodale Nocisensoren (reageren op allerlei verstoring en helpen problemen op te
lossen)
- Autoregulatie = uiteinde 4 vezels vaatverwijding, vocht uittreding om de druk op te
heffen.
- Schade en erniste verstoring van homeostasis
- Diffuse, zeurende, aanhoudende pijn
- Betrokken bij het opstarten van de ontsteking
- Afgifte substance P
Sensorische eenheid: de zenuwcel en de met de perifere vertakkingen van de zenuwcel
verbonden sensoren, grootte bepalend voor discriminerend vermogen.
Receptieve veld: het gebied waarbinnen de sensoren van een eenheid zich bevinden.
Innervatiedichtheid: het aantal zenuwvezels dat de innervatie van een bepaald gebied
verzorgd. (buik meer dan op je rug)
Discriminerend vermogen: het vermogen om twee tegelijkertijd toegediende prikkels
afzonderlijk waar te nemen. (onderscheiden)
Ventraal rijker geïnnerveerd dan dorsaal. Distaal en aan de oppervlakte is beter
geïnnerveerd (ook sensorisch) met je discriminerend vermogen dan proximaal. Een distaal
letsel aan de ventrale zijde is hierdoor het pijnlijkst.
Reflex- fascilitatie en inhibitie
3b meldt dreigende schade, als je doorgezet had was het letsel misschien wel
doorgescheurd. Deze komt snel binnen op je ruggenmerg. De functie is om schade te
vorkomen. Als het eenmaal stuk is heb je afval materiaal, dit prikkelt de type 4 vezel. Deze
zorgt voor constante pijn. prikkeling van 4 vezels geeft reflex fascilitatie (dit leidt tot tonus
verhoging) prikkeling geïnnerveerd door dezelfde zenuw. 3b leidt tot inhibitie (loslaten van
een spier)
2
, Fosfolipiden (opbouw van celmembraan) arachidonzuur (vetzuur) prostaglandine E2
prikkelt type 4 vezel geeft substance P af verwijding bloedvaten
Prostaglandine E2 functie
- Maakt type 4 vezel gevoeliger
- Geeft vaatverwijding = vasodilatatie
- Vocht uittreding = permeabiliteits toename
- Remt de uitstoot van noradrenaline (sympathicolyse)
Substance P functie
- Uitgestoten door 4vezel
- Permeabiliteits toenamen
- Chemotaxis/diapedes = opruimen van het gebied
- Maakt 3b vezel gevoeliger primaire hyperalgesie = verhoogde gevoeligheid in
wondgebied door 3b vezels. Worden gesensibiliseerd en krijgen lagere
prikkeldrempel, reageren dus sneller op prikkels.
- Proliferatie industrie opstarten
Primaire pijn
- Voor en tijdens het beschadigen
- Meldt dreigende 3b en actuele beschadiging, scherpe, goed te lokaliserende pijn
- Opnieuw op te wekken door belasten van de plaats van de schade (primaire
hyperalgesie) wanneer er schade is wordt 3b gevoeliger.
Secundaire pijn
- Pijn in rust na verloop van tijd
- Geleidelijke toename in de tijd door sensibilisatie van de achterhoorn door subst. P
(secundaire hyperalgesie)
- Diffuse, zeurende pijn, slecht te lokaliseren, vezel 4
3
Hoorcollege week 2.1 Nocisensoriek: schademelding en pijn
Nocisensoriek = zenuwen die aangeven dat er schade is, Perifere prikkeling.
- Noxe is schade
- Melden dreigende of daadwerkelijke schade
- Melden ernstige ontregeling homeostase (anatomisch en/of fysiologisch)
- Bedreigende prikkels mogelijk ervaren als pijn
Type 4 er is langdurig prikkeling van schade, dat leidt tot aanspanning van de spieren in dat
gebied. Dit is ter bescherming van deze omgeving. Je krijgt ook prikkeling aan de vaten van
dit gebied, hier is continue een samentrekking van de vaten.
Dit zijn vegatieve stoornissen = stoornissen in de voedingstoestand, door bijvoorbeeld het
samentrekken van bloedvaten.
Exterosensoren: sensoren waarmee we de buitenwereld waarnemen; voornamelijk liggend
aan het lichaamsoppervlak incl. visus en reuk
Propriosensoren: sensoren waarmee we ons eigen lichaam kunnen waarnemen binnen de
buitenwereld vooral onze houding en beweging kunnen waarnemen.
Enterosensoren: sensoren die het centrale zenuwstelsel informeren over de functie en
toestand van organen en orgaansystemen; vooral liggend aan het inwendige
lichaamsoppervlak.
Indeling sensoren naar structuur ; vrije zenuwuiteinden
Type 4 (C-vezel)
- 20% unimodaal (mechano = beweging, thermo = temperatuur, en chemosensoren)
- 80% polymodale Nocisensoren
Type 3b (Ad-vezel)
- Reageren voornamelijk op hoogdrempelige mechanische beweging of verhoogde
temperatuur
Type 3a, 2 , 1 zenuwvezels
- ingekapselde of corpusculaire zenuwuiteinden
- unimodale (mechano-, thermo, chemo- en fotosensoren)
1
,Secundaire pijn 4vezel (C-vezel)
Polymodale Nocisensoren (reageren op allerlei verstoring en helpen problemen op te
lossen)
- Autoregulatie = uiteinde 4 vezels vaatverwijding, vocht uittreding om de druk op te
heffen.
- Schade en erniste verstoring van homeostasis
- Diffuse, zeurende, aanhoudende pijn
- Betrokken bij het opstarten van de ontsteking
- Afgifte substance P
Sensorische eenheid: de zenuwcel en de met de perifere vertakkingen van de zenuwcel
verbonden sensoren, grootte bepalend voor discriminerend vermogen.
Receptieve veld: het gebied waarbinnen de sensoren van een eenheid zich bevinden.
Innervatiedichtheid: het aantal zenuwvezels dat de innervatie van een bepaald gebied
verzorgd. (buik meer dan op je rug)
Discriminerend vermogen: het vermogen om twee tegelijkertijd toegediende prikkels
afzonderlijk waar te nemen. (onderscheiden)
Ventraal rijker geïnnerveerd dan dorsaal. Distaal en aan de oppervlakte is beter
geïnnerveerd (ook sensorisch) met je discriminerend vermogen dan proximaal. Een distaal
letsel aan de ventrale zijde is hierdoor het pijnlijkst.
Reflex- fascilitatie en inhibitie
3b meldt dreigende schade, als je doorgezet had was het letsel misschien wel
doorgescheurd. Deze komt snel binnen op je ruggenmerg. De functie is om schade te
vorkomen. Als het eenmaal stuk is heb je afval materiaal, dit prikkelt de type 4 vezel. Deze
zorgt voor constante pijn. prikkeling van 4 vezels geeft reflex fascilitatie (dit leidt tot tonus
verhoging) prikkeling geïnnerveerd door dezelfde zenuw. 3b leidt tot inhibitie (loslaten van
een spier)
2
, Fosfolipiden (opbouw van celmembraan) arachidonzuur (vetzuur) prostaglandine E2
prikkelt type 4 vezel geeft substance P af verwijding bloedvaten
Prostaglandine E2 functie
- Maakt type 4 vezel gevoeliger
- Geeft vaatverwijding = vasodilatatie
- Vocht uittreding = permeabiliteits toename
- Remt de uitstoot van noradrenaline (sympathicolyse)
Substance P functie
- Uitgestoten door 4vezel
- Permeabiliteits toenamen
- Chemotaxis/diapedes = opruimen van het gebied
- Maakt 3b vezel gevoeliger primaire hyperalgesie = verhoogde gevoeligheid in
wondgebied door 3b vezels. Worden gesensibiliseerd en krijgen lagere
prikkeldrempel, reageren dus sneller op prikkels.
- Proliferatie industrie opstarten
Primaire pijn
- Voor en tijdens het beschadigen
- Meldt dreigende 3b en actuele beschadiging, scherpe, goed te lokaliserende pijn
- Opnieuw op te wekken door belasten van de plaats van de schade (primaire
hyperalgesie) wanneer er schade is wordt 3b gevoeliger.
Secundaire pijn
- Pijn in rust na verloop van tijd
- Geleidelijke toename in de tijd door sensibilisatie van de achterhoorn door subst. P
(secundaire hyperalgesie)
- Diffuse, zeurende pijn, slecht te lokaliseren, vezel 4
3
