YOULearn: interventiecyclus + motiverende
gespreksvoering
Interventiecyclus, casus Moniek, motiverende gespreksvoering (masterclass)
1.3 Interventiecyclus
Voor het planmatig ontwikkelen van interventies zijn verschillende planningsmodellen beschikbaar. Één
van deze modellen is de interventiecyclus.
1. Een goede diagnose van de situatie probleem geanalyseerd
2. Voorbereiding o.b.v. gegevens uit vorige fase bestaande interventie zoeken of nieuwe
interventie ontwikkelt
3. Implementatie interventie toegepast en indien nodig gecontinueerd
4. Evaluatie effecten interventie, proces hoe interventie tot stand is gekomen en hoe uitgevoerd
Opdracht 1.3.1 Interventiecyclus
Theorie
Definitie: psychologische interventie is een handeling of geheel van handelingen gericht op beïnvloeden
gedrag of één of meer determinanten van gedrag, met als doel individuen of groepen gewenst gedrag
voort te brengen of te bestendigen, en/of ongewenst gerag te verminderen of te laten verdwijnen.
Voor systematisch ontwikkelen en implementeren is een algemeen planningsmodel geformuleerd.
Verschillende essentiële te zetten stappen opgenomen. Algemeen karakter: uitgangssituatie vaststellen,
actie voorbereiden, geplande actie uitvoeren en nagaan of actie succesvol is geweest, eventueel cyclus
opnieuw gestart.
Uitleg planningsmodel ‘de interventiecyclus’
Fase 1: diagnose
- Probleemanalyse of oriëntatie
- Gedragsanalyse
- Determinantenanalyse
Stap 1: probleemanalyse
Wat is het probleem? Hoe belangrijk is het probleem (ernst, frequentie)? Voor wie is het een probleem?
In welke context speelt het probleem?
Stap 2: gedragsanalyse
Welke gedragingen en omgevingsfactoren hangen samen met het probleem? Wie vertoont het aan het
probleem gerelateerde gedrag en hoe vaak wordt het gedrag vertoond? Wanneer wordt het gedrag
vertoond? In welke context wordt het gedrag vertoond?
, Stap 3: determinantenanalyse
Hoe kan het gewenste gedrag worden bevorderd? Weten waarom mensen zich gedragen zoals ze zich
gedragen. Welke theoretische uitgangspunten of modellen zijn geschikt om deze determinanten te
analyseren?
Fase 2: de voorbereiding
Voorbereiding interventie, twee stappen: keuze bestaande interventie en/of ontwikkeling van interventie.
Stap 4: interventiekeuze
Nagegaan of geconstateerde probleem al een beproefde psychologische interventie beschikbaar is. Kan
deze interventie worden toegepast in de huidige situatie of is er enige aanpassing nodig om de interventie
geschikt te maken?
Stap 5: het ontwikkelen van een interventie
Geen beproefde interventie? Ontwikkelen volgens standaard ontwerpproces. Prototype ontwikkeld en
getest. Na pretesten interventie afgemaakt en materialen geproduceerd (en geëvalueerd).
Fase 3: de implementatie
Twee stappen: gekozen of ontwikkelde interventie voor de eerste keer uitgevoerd. Vervolgen om diverse
redenen kiezen interventie te herhalen of te continueren.
Stap 6: de initiële implementatie
Eerste implementatie. Gekozen of ontwikkelede interventie of behandeling moet worden uitgevoerd:
coachingsplan, scholingsprogramma, campagne. Op welke wijze kan de interventie het beste
geïmplementeerd worden? Hoe sluit je bij implementatie aan bij bestaande structuren en netwerken?
Via monitoring nagegaan wat effecten zijn evaluatie. Uit monitoring kan duidelijk worden of er
aanpassingen dienen plaats te vinden.
Stap 7: continuering van de interventie
Hoe kan bewerkstelligd worden dat interventie-effecten ook op langere termijn behouden blijven? Hoe
integreer je de interventie-effecten als een vanzelfsprekend onderdeel in de bestaande structuren en
netwerken? Welke aanpassingen van de interventie wenselijk of nodig? Is continuering mogelijk binnen
randvoorwaarden?
Fase 4: de evaluatie
Evaluatie gericht op proces als effect. Vindt plaats tijdens alle fasen en moet antwoord geven op de vraag
hoe het proces van planning en implementatie van de interventie is verlopen. Ook alert op eventuele
(on)voorziene bijeffecten die verschillende stappen hebben op het gehele traject. Effectevaluatie vindt
plaats zowel voor (voormeting, tijdens (monitoring), als na (nameting) de implementatie van een
psychologische interventie en moet antwoord geven op de vraag welke effecten van de interventie op
determinanten van gedrag, gedrag zelf of oorspronkelijke probleem zijn.
Slotopmerking
Niet alle stappen zullen in alle gevallen gezet worden. Binnen sommige fasen zijn alternatieve stappen te
zetten. Ook denkbaar dat soms (tijdelijk) een stap teruggezet wordt, om aanvullende informatie te
verzamelen of om eerder genomen besluit ander te toetsen.
Casus Moniek: chronische lage rugpijn
Lees de casus rustig door en maak een schematisch overzicht van de activiteiten die de psycholoog
achtereenvolgens verricht om het probleem van Moniek te verhelderen en aan te pakken
- Anamnese afgenomen (sinds 7jr rugklachten, begonnen met geleidelijk toenemende zeurende
pijn, uitvoerig onderzoek gehad bij neuroloog – geen afwijkingen, afgelopen jaren vele
gespreksvoering
Interventiecyclus, casus Moniek, motiverende gespreksvoering (masterclass)
1.3 Interventiecyclus
Voor het planmatig ontwikkelen van interventies zijn verschillende planningsmodellen beschikbaar. Één
van deze modellen is de interventiecyclus.
1. Een goede diagnose van de situatie probleem geanalyseerd
2. Voorbereiding o.b.v. gegevens uit vorige fase bestaande interventie zoeken of nieuwe
interventie ontwikkelt
3. Implementatie interventie toegepast en indien nodig gecontinueerd
4. Evaluatie effecten interventie, proces hoe interventie tot stand is gekomen en hoe uitgevoerd
Opdracht 1.3.1 Interventiecyclus
Theorie
Definitie: psychologische interventie is een handeling of geheel van handelingen gericht op beïnvloeden
gedrag of één of meer determinanten van gedrag, met als doel individuen of groepen gewenst gedrag
voort te brengen of te bestendigen, en/of ongewenst gerag te verminderen of te laten verdwijnen.
Voor systematisch ontwikkelen en implementeren is een algemeen planningsmodel geformuleerd.
Verschillende essentiële te zetten stappen opgenomen. Algemeen karakter: uitgangssituatie vaststellen,
actie voorbereiden, geplande actie uitvoeren en nagaan of actie succesvol is geweest, eventueel cyclus
opnieuw gestart.
Uitleg planningsmodel ‘de interventiecyclus’
Fase 1: diagnose
- Probleemanalyse of oriëntatie
- Gedragsanalyse
- Determinantenanalyse
Stap 1: probleemanalyse
Wat is het probleem? Hoe belangrijk is het probleem (ernst, frequentie)? Voor wie is het een probleem?
In welke context speelt het probleem?
Stap 2: gedragsanalyse
Welke gedragingen en omgevingsfactoren hangen samen met het probleem? Wie vertoont het aan het
probleem gerelateerde gedrag en hoe vaak wordt het gedrag vertoond? Wanneer wordt het gedrag
vertoond? In welke context wordt het gedrag vertoond?
, Stap 3: determinantenanalyse
Hoe kan het gewenste gedrag worden bevorderd? Weten waarom mensen zich gedragen zoals ze zich
gedragen. Welke theoretische uitgangspunten of modellen zijn geschikt om deze determinanten te
analyseren?
Fase 2: de voorbereiding
Voorbereiding interventie, twee stappen: keuze bestaande interventie en/of ontwikkeling van interventie.
Stap 4: interventiekeuze
Nagegaan of geconstateerde probleem al een beproefde psychologische interventie beschikbaar is. Kan
deze interventie worden toegepast in de huidige situatie of is er enige aanpassing nodig om de interventie
geschikt te maken?
Stap 5: het ontwikkelen van een interventie
Geen beproefde interventie? Ontwikkelen volgens standaard ontwerpproces. Prototype ontwikkeld en
getest. Na pretesten interventie afgemaakt en materialen geproduceerd (en geëvalueerd).
Fase 3: de implementatie
Twee stappen: gekozen of ontwikkelde interventie voor de eerste keer uitgevoerd. Vervolgen om diverse
redenen kiezen interventie te herhalen of te continueren.
Stap 6: de initiële implementatie
Eerste implementatie. Gekozen of ontwikkelede interventie of behandeling moet worden uitgevoerd:
coachingsplan, scholingsprogramma, campagne. Op welke wijze kan de interventie het beste
geïmplementeerd worden? Hoe sluit je bij implementatie aan bij bestaande structuren en netwerken?
Via monitoring nagegaan wat effecten zijn evaluatie. Uit monitoring kan duidelijk worden of er
aanpassingen dienen plaats te vinden.
Stap 7: continuering van de interventie
Hoe kan bewerkstelligd worden dat interventie-effecten ook op langere termijn behouden blijven? Hoe
integreer je de interventie-effecten als een vanzelfsprekend onderdeel in de bestaande structuren en
netwerken? Welke aanpassingen van de interventie wenselijk of nodig? Is continuering mogelijk binnen
randvoorwaarden?
Fase 4: de evaluatie
Evaluatie gericht op proces als effect. Vindt plaats tijdens alle fasen en moet antwoord geven op de vraag
hoe het proces van planning en implementatie van de interventie is verlopen. Ook alert op eventuele
(on)voorziene bijeffecten die verschillende stappen hebben op het gehele traject. Effectevaluatie vindt
plaats zowel voor (voormeting, tijdens (monitoring), als na (nameting) de implementatie van een
psychologische interventie en moet antwoord geven op de vraag welke effecten van de interventie op
determinanten van gedrag, gedrag zelf of oorspronkelijke probleem zijn.
Slotopmerking
Niet alle stappen zullen in alle gevallen gezet worden. Binnen sommige fasen zijn alternatieve stappen te
zetten. Ook denkbaar dat soms (tijdelijk) een stap teruggezet wordt, om aanvullende informatie te
verzamelen of om eerder genomen besluit ander te toetsen.
Casus Moniek: chronische lage rugpijn
Lees de casus rustig door en maak een schematisch overzicht van de activiteiten die de psycholoog
achtereenvolgens verricht om het probleem van Moniek te verhelderen en aan te pakken
- Anamnese afgenomen (sinds 7jr rugklachten, begonnen met geleidelijk toenemende zeurende
pijn, uitvoerig onderzoek gehad bij neuroloog – geen afwijkingen, afgelopen jaren vele
