Casus 7 - De rug, van jong naar oud
Leerdoelen
Leerdoelen:
1. Anatomie van de wervelkolom (benige structuren, ligamenten)
2. Normale stand van de wervelkolom en variaties daarvan
3. Krommingsafwijkingen (kyfose, scoliose, m. Scheuermann)
a. Risicofactoren
b. Symptomen
c. Pathofysiologie
d. Sybtypen (idiopathisch, congenitaal/neuromusculair, syndromaal,
degeneratief, posttraumatisch, postinfectieus, iatrogeen)
e. Diagnose
f. Behandeling
g. Prognose en monitoring
h. Epidemiologie
4. Artrose van de wervelkolom (benig en intervertebrale structuren)
5. Veroudering van de wervelkolom
a. Cervicale wervelkolom
b. Lumbale wervelkanaalstenose
c. Spondylolisthese (oudere en jongere leeftijd)
d. Spondylolyse
e. Behandeling van de aandoeningen (opties, indicaties
voor de behandelingen)
1. Anatomie van de wervelkolom (benige structuren, ligamenten)
De wervelkolom (=columna vertebralis) bestaat uit 33 of 34 wervels,
met tussen elke wervel een tussenwervelschijf.
Opbouw van de wervelkolom
Van boven naar onderen:
● 7 halswervels (cervicale wervels)
● 12 borstwervels (thoracale wervels)
● 5 lendewervels (lumbale wervels)
● het heiligbeen (os sacrum), een vergroeiing van 5 sacrale
wervels
● het staartbeen/stuitje (os coccygis), een vergroeiing van
meestal 4 staartwervels
De naamgeving voor de individuele wervels wordt in jargon afgekort tot
C1-7 voor de cervicale wervels; T1-12 voor de thoracale wervel; L1-5
voor de lumbale wervels en S1-5 voor de sacrale wervels.
Door de vorm van de wervels en omdat ze boven elkaar zijn
gepositioneerd, ontstaat er een hol kanaal dat door de wervelkolom
loopt. Dit kanaal noemt men het wervelkanaal of canalis vertebralis.
, Hierbinnen bevindt zich het ruggenmerg. Vernauwing van het wervelkanaal heet
wervelkanaalstenose.
De wervels beschermen het ruggenmerg en dragen het gewicht. Omdat lagergelegen
wervels meer gewicht te dragen hebben dan die in de nek, zijn ze ook groter en anders van
vorm. De wervelkolom steunt op het bekken.
De wervelkolom van de mens heeft een dubbele S-vorm. Door deze vorm worden schokken
die ontstaan bij lopen of rennen geïsoleerd van de gevoelige hersenen. De krommingen in
deze s-vormen worden aangeduid met de termen kyfose en lordose. Een kyfose is een
kromming met de bolle kant richting de dorsaalzijde. Een lordose is een kromming met de
bolle kant richting de voorzijde. Is er sprake van een onnatuurlijke kromming, dan wordt
gesproken van een hyperlordose of een hyperkyfose. Een scoliose is een onnatuurlijke
draaiing in de wervelkolom, waarbij wervels een zijdelingse kromming hebben en/of
verdraaid zijn in de lengte-as.
Cervicale wervelkolom
De cervicale wervelkolom bestaat uit 7 halswervels, nekwervels of vertebrae cervicales. De
bovenste nekwervel (C1) ondersteunt de schedel en wordt de atlas genoemd. De tweede
nekwervel (C2) wordt axis of draaier genoemd. Ook wordt de naam epipstropheus gebruikt,
afkomstig van Oudgrieks. Dit woord is afkomstig van het werkwoord omdraaien. In het
Oudgrieks wordt deze naam verwarrend genoeg ook gebruikt voor de eerste halswervel. De
overige nekwervels worden aangeduid met C3-7 (vanaf boven geteld). C7 wordt vanwege
zijn grote doornuitsteeksel (processus spinose) ook wel vertebra prominens genoemd,
omdat het bij de meeste mensen de eerste wervel is die te identificeren is. De stand van de
gewrichtsvlakjes waarmee de wervels onderling met elkaar zijn verbonden is vrij vlak,
waardoor in dit gedeelte van de wervelkolom de meeste bewegingsmogelijkheden bestaan.
Het overgangsgebied tussen het onderste deel van de nek en het bovenste deel van de
borst is de cervicothoracale overgang (CTO). De CTO is in de anatomie het gebied van C7
en Th1. Het is een belangrijke aanhechtingsplaats van spieren en ligamenten, en een
verzamelplaats van bloedvaten, zenuwen en lymfevaten.
Leerdoelen
Leerdoelen:
1. Anatomie van de wervelkolom (benige structuren, ligamenten)
2. Normale stand van de wervelkolom en variaties daarvan
3. Krommingsafwijkingen (kyfose, scoliose, m. Scheuermann)
a. Risicofactoren
b. Symptomen
c. Pathofysiologie
d. Sybtypen (idiopathisch, congenitaal/neuromusculair, syndromaal,
degeneratief, posttraumatisch, postinfectieus, iatrogeen)
e. Diagnose
f. Behandeling
g. Prognose en monitoring
h. Epidemiologie
4. Artrose van de wervelkolom (benig en intervertebrale structuren)
5. Veroudering van de wervelkolom
a. Cervicale wervelkolom
b. Lumbale wervelkanaalstenose
c. Spondylolisthese (oudere en jongere leeftijd)
d. Spondylolyse
e. Behandeling van de aandoeningen (opties, indicaties
voor de behandelingen)
1. Anatomie van de wervelkolom (benige structuren, ligamenten)
De wervelkolom (=columna vertebralis) bestaat uit 33 of 34 wervels,
met tussen elke wervel een tussenwervelschijf.
Opbouw van de wervelkolom
Van boven naar onderen:
● 7 halswervels (cervicale wervels)
● 12 borstwervels (thoracale wervels)
● 5 lendewervels (lumbale wervels)
● het heiligbeen (os sacrum), een vergroeiing van 5 sacrale
wervels
● het staartbeen/stuitje (os coccygis), een vergroeiing van
meestal 4 staartwervels
De naamgeving voor de individuele wervels wordt in jargon afgekort tot
C1-7 voor de cervicale wervels; T1-12 voor de thoracale wervel; L1-5
voor de lumbale wervels en S1-5 voor de sacrale wervels.
Door de vorm van de wervels en omdat ze boven elkaar zijn
gepositioneerd, ontstaat er een hol kanaal dat door de wervelkolom
loopt. Dit kanaal noemt men het wervelkanaal of canalis vertebralis.
, Hierbinnen bevindt zich het ruggenmerg. Vernauwing van het wervelkanaal heet
wervelkanaalstenose.
De wervels beschermen het ruggenmerg en dragen het gewicht. Omdat lagergelegen
wervels meer gewicht te dragen hebben dan die in de nek, zijn ze ook groter en anders van
vorm. De wervelkolom steunt op het bekken.
De wervelkolom van de mens heeft een dubbele S-vorm. Door deze vorm worden schokken
die ontstaan bij lopen of rennen geïsoleerd van de gevoelige hersenen. De krommingen in
deze s-vormen worden aangeduid met de termen kyfose en lordose. Een kyfose is een
kromming met de bolle kant richting de dorsaalzijde. Een lordose is een kromming met de
bolle kant richting de voorzijde. Is er sprake van een onnatuurlijke kromming, dan wordt
gesproken van een hyperlordose of een hyperkyfose. Een scoliose is een onnatuurlijke
draaiing in de wervelkolom, waarbij wervels een zijdelingse kromming hebben en/of
verdraaid zijn in de lengte-as.
Cervicale wervelkolom
De cervicale wervelkolom bestaat uit 7 halswervels, nekwervels of vertebrae cervicales. De
bovenste nekwervel (C1) ondersteunt de schedel en wordt de atlas genoemd. De tweede
nekwervel (C2) wordt axis of draaier genoemd. Ook wordt de naam epipstropheus gebruikt,
afkomstig van Oudgrieks. Dit woord is afkomstig van het werkwoord omdraaien. In het
Oudgrieks wordt deze naam verwarrend genoeg ook gebruikt voor de eerste halswervel. De
overige nekwervels worden aangeduid met C3-7 (vanaf boven geteld). C7 wordt vanwege
zijn grote doornuitsteeksel (processus spinose) ook wel vertebra prominens genoemd,
omdat het bij de meeste mensen de eerste wervel is die te identificeren is. De stand van de
gewrichtsvlakjes waarmee de wervels onderling met elkaar zijn verbonden is vrij vlak,
waardoor in dit gedeelte van de wervelkolom de meeste bewegingsmogelijkheden bestaan.
Het overgangsgebied tussen het onderste deel van de nek en het bovenste deel van de
borst is de cervicothoracale overgang (CTO). De CTO is in de anatomie het gebied van C7
en Th1. Het is een belangrijke aanhechtingsplaats van spieren en ligamenten, en een
verzamelplaats van bloedvaten, zenuwen en lymfevaten.
