Hoorcolleges Biologische en cognitieve psychologie DEEL I
Inhoudsopgave
Hoorcollege 1................................................................................................................................................... 2
Hoorcollege 2................................................................................................................................................... 8
Hoorcollege 3 ................................................................................................................................................. 14
Hoorcollege 4................................................................................................................................................. 22
Hoorcollege 5 ................................................................................................................................................. 32
Hoorcollege 6 ................................................................................................................................................. 38
Hoorcollege 7 ................................................................................................................................................. 46
Hoorcollege 8 ................................................................................................................................................. 51
Hoorcollege 9 ................................................................................................................................................. 55
......................................................................... 59
Hoorcollege 10 ............................................................................................................................................... 61
Hoorcollege 11 ............................................................................................................................................... 62
Hoorcollege 12 ............................................................................................................................................... 69
Hoorcollege 13 ............................................................................................................................................... 74
Hoorcolleges Onderwerp Goed gedaan?
1 Introductie cog en bio X
2 Bio X
3 Neurotransmissie bio X
4 Structuur ns (bio) X niet goed
5 ++ Visie (cog) Goed
6 Visie (bio) X niet goed
7 Ander zintuigen (bio) helft Niet goed
8 Aandacht (cog) X
9 Werk Geheugen (cog) X
10 Bewegingen (bio) niet
11 LT Geheugen (cog) X
1
, 12 Geheugen (bio) X
13 LT Geheugen (cog) X
14 Q&A
Hoorcollege 1
Tentamen:
60 vragen: 40 vragen = voldoende
Cognitieve psychologie:
• Studie over hoe de geest werkt
• Functionele verklaringen: proces modellen
• Hoe interacteren deze proces modellen?
Biologische psychologie:
• Studie over de biologische basis van de geest
• Focus op brein processen: structureel
• Hoe interacteren deze brein gebieden?
De laatste jaren gaat het meer om de interactie:
Integration: Cognitive Neuroscience
memory
Working
Execution
Decision
Attention
Decision
making
Sensation
Het is een vrij ‘jonge’ wetenschap (sinds 1990)
• Dit komt omdat de geest en het brein als gescheiden werd gezien (body-mind
dualisme)
• Technologische ontwikkelingen als FRMI (en PET) zorgde voor een integratie van
brein het lichaam. En cognitie en het brein dus.
Algemene functies (cognitieve perspectief): perceptie, aandacht, motor controle, leren,
geheugen, motivatie, slapen, redeneren, beslissingen maken
• En implementaties (biologische processen): brein
19e eeuw
2
,1860: weber / Fechner’s wet
• Psychofysica
• Relatie van fysieke energie met sensatie
1876: Hermann von Helmholtz stelt voor perceptie als proces van onbewuste
gevolgtrekkingen over de wereld
1879: Wundt opende eerste psychologielab, eerste cognitieve psycholoog
Fysiologische chronometrie
Al eerder dan hiervoor.
• Johannes müller (Eerste helft 1850), zenuwgeleiding snelheid is oneindig snel →
Spiritueel ‘’lebenskraft’’
• Von Helmholtz (1850): zenuw geleidingssnelheid = 30 m/s (kikker) en 60 m/s (mens)
• Maakt de weg vrij voor mentaal denken
→ Mentale chronometrie
Fransiscus cornelis donders (1818-1889)
‘’Zou nu ook de gedachte niet de oneindige snelheid hebben, die men daarmee pleegt te
verbinden, en zou het mogelijk zijn den tijd te bepalen, die tot het vormen eener voorstelling
van wilsbepaling wordt gevorderd?’’ (1868)
Het idee van Donders na de ontdekking van Helmholtz dat zenuwgeleidingssnelheid niet
oneindig is.
Dit betekend:
• Mentale processen nemen tijd in beslag
• We kunnen die tijd meten
Donders’s subtractie (Aftrek) methode
Het verschil in reactie tijd tussen de 2 taken indiceert hoe lang het duurt om de beslissen
welke reactie er gemaakt wordt.
Goal: geschatte duur van een gepostuleerd mentaal proces (X)
Methode:
• Maak 2 identieke taken, behalve X
• Meet Reactie tijd in beide taken
• Trek reactietijden af van
→ duur van X
Go/no-go taak Simpel Reactietijd taak
Stimulus: groen of blauw Stimulus: groen of blauw
Reactie: alleen op 1 kleur; niet op de andere Reactie: altijd
Rt (no – nogo) – RT (simple) = Stimulus discriminatie tijd
Donder’s subtractie methode
Simple Rt taak (detectie en motor)
Go / no-go taak (detectie ------- motor)
---- = duur van ‘’stimulus discriminatie’’
• Substractie methode stelt ons in staat om causale relaties te interfereren tussen
veranderingen van input en gedragsresponses
• Het gaat ervan uit dat alle proces stages onafhankelijk zijn en opgeteld in de tijd
3
, Problemen:
• Hangt af van assumpties van de stages
• Sterke veronderstelling dat de fase onafhankelijk zijn
Ebbinghaus’ geheugen onderzoek (1885)
- Hoe goed kunnen we dingen onthouden
- Kunnen we meten hoeveel dingen je onthoud of hoeveel dingen je vergeet
bijvoorbeeld
Procedure:
• Studie fase: leer een lijst met onzin lettergrepen (bijv. DAX, ZUG, YOP) tot dat je ze
allemaal goed hebt. Registreer de tijd die dit kost.
• Wacht een bepaalde tijd (minuten, dag, meerdere dagen)
• Testfase: registreer hoe lang het duurt om de lijst opnieuw te leren
• Bereken het percentage van wat je nog hebt onthouden.
• Hij koos voor deze ‘’onzin lettergrepen’’ en niet voor woorden, want bij woorden kan
je ze nog een betekenis geven en is het makkelijker om ze te onthouden.
Dit was de 19e eeuw, wat een goed begin was voor de cognitieve psychologie maar dit kreeg
een andere wending door:
Tijdperk van behaviorisme
Laten we niet meer de geest gaan meten, want dit kan toch niet. Laten we stimulus en gedrag
gaan meten.
John Watson (1913) ‘’gedrag manifest’’
• Gooi de geest weg: exclusieve focus op gedrag
• S-R psychologie
• Focus op leren
Dominante paradigma’s
• Klassieke conditionering (Pavlov)
o Geconditioneerde reflex
• Operant conditionering (Skinner)
o Leren van versterking
- Onderzoekstraditie nog steeds springlevend
- MAAR interpretatie is veranderd
4
Inhoudsopgave
Hoorcollege 1................................................................................................................................................... 2
Hoorcollege 2................................................................................................................................................... 8
Hoorcollege 3 ................................................................................................................................................. 14
Hoorcollege 4................................................................................................................................................. 22
Hoorcollege 5 ................................................................................................................................................. 32
Hoorcollege 6 ................................................................................................................................................. 38
Hoorcollege 7 ................................................................................................................................................. 46
Hoorcollege 8 ................................................................................................................................................. 51
Hoorcollege 9 ................................................................................................................................................. 55
......................................................................... 59
Hoorcollege 10 ............................................................................................................................................... 61
Hoorcollege 11 ............................................................................................................................................... 62
Hoorcollege 12 ............................................................................................................................................... 69
Hoorcollege 13 ............................................................................................................................................... 74
Hoorcolleges Onderwerp Goed gedaan?
1 Introductie cog en bio X
2 Bio X
3 Neurotransmissie bio X
4 Structuur ns (bio) X niet goed
5 ++ Visie (cog) Goed
6 Visie (bio) X niet goed
7 Ander zintuigen (bio) helft Niet goed
8 Aandacht (cog) X
9 Werk Geheugen (cog) X
10 Bewegingen (bio) niet
11 LT Geheugen (cog) X
1
, 12 Geheugen (bio) X
13 LT Geheugen (cog) X
14 Q&A
Hoorcollege 1
Tentamen:
60 vragen: 40 vragen = voldoende
Cognitieve psychologie:
• Studie over hoe de geest werkt
• Functionele verklaringen: proces modellen
• Hoe interacteren deze proces modellen?
Biologische psychologie:
• Studie over de biologische basis van de geest
• Focus op brein processen: structureel
• Hoe interacteren deze brein gebieden?
De laatste jaren gaat het meer om de interactie:
Integration: Cognitive Neuroscience
memory
Working
Execution
Decision
Attention
Decision
making
Sensation
Het is een vrij ‘jonge’ wetenschap (sinds 1990)
• Dit komt omdat de geest en het brein als gescheiden werd gezien (body-mind
dualisme)
• Technologische ontwikkelingen als FRMI (en PET) zorgde voor een integratie van
brein het lichaam. En cognitie en het brein dus.
Algemene functies (cognitieve perspectief): perceptie, aandacht, motor controle, leren,
geheugen, motivatie, slapen, redeneren, beslissingen maken
• En implementaties (biologische processen): brein
19e eeuw
2
,1860: weber / Fechner’s wet
• Psychofysica
• Relatie van fysieke energie met sensatie
1876: Hermann von Helmholtz stelt voor perceptie als proces van onbewuste
gevolgtrekkingen over de wereld
1879: Wundt opende eerste psychologielab, eerste cognitieve psycholoog
Fysiologische chronometrie
Al eerder dan hiervoor.
• Johannes müller (Eerste helft 1850), zenuwgeleiding snelheid is oneindig snel →
Spiritueel ‘’lebenskraft’’
• Von Helmholtz (1850): zenuw geleidingssnelheid = 30 m/s (kikker) en 60 m/s (mens)
• Maakt de weg vrij voor mentaal denken
→ Mentale chronometrie
Fransiscus cornelis donders (1818-1889)
‘’Zou nu ook de gedachte niet de oneindige snelheid hebben, die men daarmee pleegt te
verbinden, en zou het mogelijk zijn den tijd te bepalen, die tot het vormen eener voorstelling
van wilsbepaling wordt gevorderd?’’ (1868)
Het idee van Donders na de ontdekking van Helmholtz dat zenuwgeleidingssnelheid niet
oneindig is.
Dit betekend:
• Mentale processen nemen tijd in beslag
• We kunnen die tijd meten
Donders’s subtractie (Aftrek) methode
Het verschil in reactie tijd tussen de 2 taken indiceert hoe lang het duurt om de beslissen
welke reactie er gemaakt wordt.
Goal: geschatte duur van een gepostuleerd mentaal proces (X)
Methode:
• Maak 2 identieke taken, behalve X
• Meet Reactie tijd in beide taken
• Trek reactietijden af van
→ duur van X
Go/no-go taak Simpel Reactietijd taak
Stimulus: groen of blauw Stimulus: groen of blauw
Reactie: alleen op 1 kleur; niet op de andere Reactie: altijd
Rt (no – nogo) – RT (simple) = Stimulus discriminatie tijd
Donder’s subtractie methode
Simple Rt taak (detectie en motor)
Go / no-go taak (detectie ------- motor)
---- = duur van ‘’stimulus discriminatie’’
• Substractie methode stelt ons in staat om causale relaties te interfereren tussen
veranderingen van input en gedragsresponses
• Het gaat ervan uit dat alle proces stages onafhankelijk zijn en opgeteld in de tijd
3
, Problemen:
• Hangt af van assumpties van de stages
• Sterke veronderstelling dat de fase onafhankelijk zijn
Ebbinghaus’ geheugen onderzoek (1885)
- Hoe goed kunnen we dingen onthouden
- Kunnen we meten hoeveel dingen je onthoud of hoeveel dingen je vergeet
bijvoorbeeld
Procedure:
• Studie fase: leer een lijst met onzin lettergrepen (bijv. DAX, ZUG, YOP) tot dat je ze
allemaal goed hebt. Registreer de tijd die dit kost.
• Wacht een bepaalde tijd (minuten, dag, meerdere dagen)
• Testfase: registreer hoe lang het duurt om de lijst opnieuw te leren
• Bereken het percentage van wat je nog hebt onthouden.
• Hij koos voor deze ‘’onzin lettergrepen’’ en niet voor woorden, want bij woorden kan
je ze nog een betekenis geven en is het makkelijker om ze te onthouden.
Dit was de 19e eeuw, wat een goed begin was voor de cognitieve psychologie maar dit kreeg
een andere wending door:
Tijdperk van behaviorisme
Laten we niet meer de geest gaan meten, want dit kan toch niet. Laten we stimulus en gedrag
gaan meten.
John Watson (1913) ‘’gedrag manifest’’
• Gooi de geest weg: exclusieve focus op gedrag
• S-R psychologie
• Focus op leren
Dominante paradigma’s
• Klassieke conditionering (Pavlov)
o Geconditioneerde reflex
• Operant conditionering (Skinner)
o Leren van versterking
- Onderzoekstraditie nog steeds springlevend
- MAAR interpretatie is veranderd
4
