Deel 1, Familie –en
personenrecht
Geboorte en overlijden
De geboorte van een kind moet binnen 3 dagen na de bevalling aangifte worden
gedaan bij de burgerlijke stand. Art. 1:19 BW
Ook van het overlijden moet een aangifte worden gedaan bij de burgerlijke stand.
Ieder die van het overlijden weet, is bevoegd aangifte te doen. Bij d e aangifte
moet een verklaring van oerlijden worden overhandigd. In dit stuk verklaart een
arts dat het overlijden een natuurlijke oorzaak had.
Gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (GBA)
Hierin staan gegevens opgenomen van alle inwoners:
- naam, geboorteplaats en datum
- administratienummer
- burgerserienummer
- adres en datum van inschrijving
- burgerlijke stand
Burgerlijke stand
De registers van de burgerlijke stand (art. 1:17 BW) worden in het gemeentehuis
bewaard en uiteindelijk (na 50 of 100 jaar) overgebracht naar het gemeentelijk
archief. Een akte die is opgemaakt geld als wettelijk bewijs dat de beschreven
gebeurtenis heeft plaats gevonden. Het moet worden aangevraagd bij de
gemeente waarin de akte is opgemaakt.
Achternaam
Een kind draagt de achternaam van een van zijn ouders. De ouders mogen zelf
kiezen welke van hun achternamen dat dat zijn. Een kind dat alleen een
juridische moeder heeft, draagt haart achternaam. Dit is wanneer een kind buiten
een huwelijk geboren is en niet meteen door een man erkend.
Een achternaam kan in bijzondere gevallen worden gewijzigd. Hierover beslist de
koning. Feitelijk neemt de minister van Justitie de beslissing en daarom moet een
verzoek tot naamwijziging officieel worden gerciht aan de koning, per adres het
ministerie van Justitie.
De regels van de naamwijziging:
- De naam is bespottelijk of wekt de lachlust op.
- De naam komt zo vaak voor dat hij onvoldoende onderscheidend is
- De naam is niet-Nederlands en behoort toe aan een vreemdeling die de
Nederlandse nationaliteit krijgt
- Een minderjarige draagt niet de naam van degene die hem feitelijk opvoedt, of
een naam di e afwijkt van andere gezinsleden.
,Is het kind nog geen 12 jaar?
- Degene wiens naam de jongere gaat dragen, verzorgt hem minstens 5 jaar
- Beide ouders stemmen in met het verzoek
12 jaar en ouder?
- Degene wiens naam de jongere gaat dragen, verzorgt hem minstens 3 jaar
- De jongere wil zelf de naamwijziging
Wie zijn voornaam wil veranderen, moet zich richten tot de rechtbank.
In het verzoek moet de reden staan waarom hij een andere naam wenst.
Voor een naamswijziging moet voldoende zwaarwichtig belang bestaan.
Wanneer de rechter het verzoek toewijst, wordt de rechterlijke
uitspraak bij wijze van latere vermelding in de geboorteakte
opgenomen. Dan is de naamwijziging een feit.
Handelingsonbekwaam
Handelingsonbekwame jongeren zijn wel handelingsbekwaam voor die
handelingen waarvan we het, gelet op hu leeftijd, normaal vinden da ze deze
zelfstandig verrichten. In een paar gevallen verklaart de wet een jongere al voor
zijn 18e handelingsbekwaam:
- Arbeidsovereenkomst: Een jongere mag deze vanaf zijn 16e sluiten.
- Medische behandelingsovereenkomst: Ook voor medische behandelingen geldt
dat een jongere vanaf 16 jaar handelingsbekwaam is. Hij kan vanaf die leeftijd
zelf afspraken maken met artsen enz. Vanaf 12 moet iemand samen met zijn
ouders toestemming geven voor een behandeling zoals een operatie. Zouden
ouder en 12+kind van mening verschillen, mag de arts toch opereren. Art. 7:446
- Handelingsbekwaam door huwelijk: In sommige gevallen mag iemand eerder
trouwen dan 18 jaar, bijvoorbeeld bij zwangerschap.
Curatele (art. 1:378 BW)
Een meerderjarige kan door de rechtbank onder curatele worden gesteld. De
rechtbank benoemt dan ook meteen een curator, die gaat optreden als wettelijk
vertegenwoordiger van de curandus. Een verzoek om curatele kan ingediend
worden door:
- de persoon zelf
- echtenoot, geregistreerd partner of levensgezel
- bloedverwant tot in de 4e graad
- OM
Beschermingsbewind (art. 1:431 BW)
Wanneer curatele te ver gaat. Het vermogen of goederen uit het vermogen van
een persoon worden dan door de rechtbank onder bewind gesteld en er wordt
een bewindvoerder genoemd. Hij heeft dan de medewerking van de
bewindvoerder nodig als hij over de goederen wil beschikken. Handelt hij toch
alleen, dan is de handeling nietig (ongeldig)
Mentorschap (art. 1:450 BW)
Mentorschap richt zich op de niet-zakelijke belangen van een persoon zoals
, verzorging. Grond voor het mentorschap is dat iemand door zijn toestand,
tijdelijk, niet in staat is om goed te beslissen over zijn verpleging.
Huwelijk (art. 1:30 BW)
Er moet voldaan zijn aan de volgende vereisten:
- Twee ongehuwde personen
- Minimale leeftijd, 18 jaar: tenzij de vrouw zwanger is, of al een kind heeft
gekregen, dan is de minimale leeftijd 16 jaar
- In staat om wil te bepalen
- Geen te nauwe bloedverwantschap
Aangifte
Ten minste 14 dagen voor het huwelijk moet de aangifte worden gedaan, art.
1:62 BW. Een aangifte is 1 jaar geldig.
Huwelijkssluiting
Het huwelijk wordt gesloten ten overstaan van de ambtenaar van burgerlijke
stand en in de aanwezigheid van minimaal 2 en maximaal 4 getuigen. Wanneer
het huwelijk niet in een openbare ruimte plaatsvindt, schrijft de wet maximaal 6
getuigen voor.
Nietigverklaring
Is het huwelijk eenmaal gesloten, dan kan het nietig verklaard worden. Dit
gebeurt door de rechtbank op verzoek van: grootouders, ouders, een van de
echtgenoten of een andere persoon die belang heeft bij de verklaring. De
nietigverklaring van een schijnhuwelijk gebeurt eveneens door de rechtbank.
Rechten en plichten (art. 1:81, 82 en 84 BW)
Gemeenschap van goederen, art. 1:94 BW
Dit wil zeggen dat de bezittingen en schulden van de beide echtgenoten bij
elkaar komen en van hen samen worden.
Huwelijkse voorwaarden, art. 1:114 BW
Er is maar één manier om de gemeenschap van goederen te doorbreken,
namelijk door bij een notaris huwelijkse voorwaarden te laten opmaken. In deze
voorwaarden regelen de echtgenoten hun financiële positie ten opzichte van
elkaar. Het is bijvoorbeeld handig als een van de echtgenoten een eigen zaak
heeft. De akte wordt ingeschreven in het huwelijksgoederenregister van de
rechtbank. Pas na inschrijving werken de voorwaarden.
Verrekenbeding: Dit is een afspraak tussen de echtgenoten om aan het einde
van het jaar hun inkomsten volgens een bepaalde verdeelsleutel te verrekenen.
Een beding is bedoeld om de groei van de vermogens van beide echtgenoten
eerlijk te laten verlopen. F
Geregistreerd partnerschap
Het enige verschil met een huwelijk is dat de mannelijke partner niet automatisch
personenrecht
Geboorte en overlijden
De geboorte van een kind moet binnen 3 dagen na de bevalling aangifte worden
gedaan bij de burgerlijke stand. Art. 1:19 BW
Ook van het overlijden moet een aangifte worden gedaan bij de burgerlijke stand.
Ieder die van het overlijden weet, is bevoegd aangifte te doen. Bij d e aangifte
moet een verklaring van oerlijden worden overhandigd. In dit stuk verklaart een
arts dat het overlijden een natuurlijke oorzaak had.
Gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (GBA)
Hierin staan gegevens opgenomen van alle inwoners:
- naam, geboorteplaats en datum
- administratienummer
- burgerserienummer
- adres en datum van inschrijving
- burgerlijke stand
Burgerlijke stand
De registers van de burgerlijke stand (art. 1:17 BW) worden in het gemeentehuis
bewaard en uiteindelijk (na 50 of 100 jaar) overgebracht naar het gemeentelijk
archief. Een akte die is opgemaakt geld als wettelijk bewijs dat de beschreven
gebeurtenis heeft plaats gevonden. Het moet worden aangevraagd bij de
gemeente waarin de akte is opgemaakt.
Achternaam
Een kind draagt de achternaam van een van zijn ouders. De ouders mogen zelf
kiezen welke van hun achternamen dat dat zijn. Een kind dat alleen een
juridische moeder heeft, draagt haart achternaam. Dit is wanneer een kind buiten
een huwelijk geboren is en niet meteen door een man erkend.
Een achternaam kan in bijzondere gevallen worden gewijzigd. Hierover beslist de
koning. Feitelijk neemt de minister van Justitie de beslissing en daarom moet een
verzoek tot naamwijziging officieel worden gerciht aan de koning, per adres het
ministerie van Justitie.
De regels van de naamwijziging:
- De naam is bespottelijk of wekt de lachlust op.
- De naam komt zo vaak voor dat hij onvoldoende onderscheidend is
- De naam is niet-Nederlands en behoort toe aan een vreemdeling die de
Nederlandse nationaliteit krijgt
- Een minderjarige draagt niet de naam van degene die hem feitelijk opvoedt, of
een naam di e afwijkt van andere gezinsleden.
,Is het kind nog geen 12 jaar?
- Degene wiens naam de jongere gaat dragen, verzorgt hem minstens 5 jaar
- Beide ouders stemmen in met het verzoek
12 jaar en ouder?
- Degene wiens naam de jongere gaat dragen, verzorgt hem minstens 3 jaar
- De jongere wil zelf de naamwijziging
Wie zijn voornaam wil veranderen, moet zich richten tot de rechtbank.
In het verzoek moet de reden staan waarom hij een andere naam wenst.
Voor een naamswijziging moet voldoende zwaarwichtig belang bestaan.
Wanneer de rechter het verzoek toewijst, wordt de rechterlijke
uitspraak bij wijze van latere vermelding in de geboorteakte
opgenomen. Dan is de naamwijziging een feit.
Handelingsonbekwaam
Handelingsonbekwame jongeren zijn wel handelingsbekwaam voor die
handelingen waarvan we het, gelet op hu leeftijd, normaal vinden da ze deze
zelfstandig verrichten. In een paar gevallen verklaart de wet een jongere al voor
zijn 18e handelingsbekwaam:
- Arbeidsovereenkomst: Een jongere mag deze vanaf zijn 16e sluiten.
- Medische behandelingsovereenkomst: Ook voor medische behandelingen geldt
dat een jongere vanaf 16 jaar handelingsbekwaam is. Hij kan vanaf die leeftijd
zelf afspraken maken met artsen enz. Vanaf 12 moet iemand samen met zijn
ouders toestemming geven voor een behandeling zoals een operatie. Zouden
ouder en 12+kind van mening verschillen, mag de arts toch opereren. Art. 7:446
- Handelingsbekwaam door huwelijk: In sommige gevallen mag iemand eerder
trouwen dan 18 jaar, bijvoorbeeld bij zwangerschap.
Curatele (art. 1:378 BW)
Een meerderjarige kan door de rechtbank onder curatele worden gesteld. De
rechtbank benoemt dan ook meteen een curator, die gaat optreden als wettelijk
vertegenwoordiger van de curandus. Een verzoek om curatele kan ingediend
worden door:
- de persoon zelf
- echtenoot, geregistreerd partner of levensgezel
- bloedverwant tot in de 4e graad
- OM
Beschermingsbewind (art. 1:431 BW)
Wanneer curatele te ver gaat. Het vermogen of goederen uit het vermogen van
een persoon worden dan door de rechtbank onder bewind gesteld en er wordt
een bewindvoerder genoemd. Hij heeft dan de medewerking van de
bewindvoerder nodig als hij over de goederen wil beschikken. Handelt hij toch
alleen, dan is de handeling nietig (ongeldig)
Mentorschap (art. 1:450 BW)
Mentorschap richt zich op de niet-zakelijke belangen van een persoon zoals
, verzorging. Grond voor het mentorschap is dat iemand door zijn toestand,
tijdelijk, niet in staat is om goed te beslissen over zijn verpleging.
Huwelijk (art. 1:30 BW)
Er moet voldaan zijn aan de volgende vereisten:
- Twee ongehuwde personen
- Minimale leeftijd, 18 jaar: tenzij de vrouw zwanger is, of al een kind heeft
gekregen, dan is de minimale leeftijd 16 jaar
- In staat om wil te bepalen
- Geen te nauwe bloedverwantschap
Aangifte
Ten minste 14 dagen voor het huwelijk moet de aangifte worden gedaan, art.
1:62 BW. Een aangifte is 1 jaar geldig.
Huwelijkssluiting
Het huwelijk wordt gesloten ten overstaan van de ambtenaar van burgerlijke
stand en in de aanwezigheid van minimaal 2 en maximaal 4 getuigen. Wanneer
het huwelijk niet in een openbare ruimte plaatsvindt, schrijft de wet maximaal 6
getuigen voor.
Nietigverklaring
Is het huwelijk eenmaal gesloten, dan kan het nietig verklaard worden. Dit
gebeurt door de rechtbank op verzoek van: grootouders, ouders, een van de
echtgenoten of een andere persoon die belang heeft bij de verklaring. De
nietigverklaring van een schijnhuwelijk gebeurt eveneens door de rechtbank.
Rechten en plichten (art. 1:81, 82 en 84 BW)
Gemeenschap van goederen, art. 1:94 BW
Dit wil zeggen dat de bezittingen en schulden van de beide echtgenoten bij
elkaar komen en van hen samen worden.
Huwelijkse voorwaarden, art. 1:114 BW
Er is maar één manier om de gemeenschap van goederen te doorbreken,
namelijk door bij een notaris huwelijkse voorwaarden te laten opmaken. In deze
voorwaarden regelen de echtgenoten hun financiële positie ten opzichte van
elkaar. Het is bijvoorbeeld handig als een van de echtgenoten een eigen zaak
heeft. De akte wordt ingeschreven in het huwelijksgoederenregister van de
rechtbank. Pas na inschrijving werken de voorwaarden.
Verrekenbeding: Dit is een afspraak tussen de echtgenoten om aan het einde
van het jaar hun inkomsten volgens een bepaalde verdeelsleutel te verrekenen.
Een beding is bedoeld om de groei van de vermogens van beide echtgenoten
eerlijk te laten verlopen. F
Geregistreerd partnerschap
Het enige verschil met een huwelijk is dat de mannelijke partner niet automatisch
