Week 1
Het beroep van de HBO-Verpleegkundige
Leerdoelen
- Heeft zicht op de opbouw van de opleiding en specifiek over de opbouw van de lessen in
periode 1;
- Heeft kennis van de ontwikkelingen in de gezondheidszorg;
- Heeft kennis van de ontwikkeling van het beroep van de verpleegkundige;
- Heeft kennis van het beroepsprofiel;
- Kan de kern van verplegen omschrijven;
- Kan een link leggen tussen de begrippen ziekte en gezondheid in relatie tot de definitie van
verplegen;
- Heeft kennis van de kernbegrippen die horen bij de CanMEDS-rollen 1 Zorgverlener en 5
Gezondheidsbevorderaar in relatie tot leefstijl en ouder worden;
Kennisclip en WCO aantekeningen
Wat komt aan bod?
• (de ontwikkeling van) het verpleegkundig beroep
• Wat is verplegen anno 2020? (beroepsprofiel)
• Wat is de definitie van gezondheid?
Geschiedenis in vogelvlucht
Zorgen voor elkaar is van alle tijden
• Naastenliefde
• Roeping
Nonnen en kloosters -> Geen wetenschap, geen kennis
Rond 1875 werd verpleegkunde een volwaardig beroep (Florence Nightingale) -> Florence
Nightingale heeft basis gelegd voor de verpleegkunde
Rond 1950
• Idee van roeping werd losgelaten, accent op verpleegtechnieken
1972: Oprichting mbo-v en hbo-v
1977: Wet tot Bescherming van het Diploma van Verpleegkundige
Commissie Hogere Beroeps Opleiding Verplegenden concludeerde in 1969:
- Dat hbo-dagonderwijs in de verpleegkunde onontkoombaar was, vanwege de toenemende
complexiteit van het verpleegkundig beroep. Dit had mensen nodig die konden reflecteren
op hun handelen.
Wanneer startte de eerste hbo-v in Nederland? In 1972
Huidige tijd:
1977: Wet tot Bescherming van het diploma van verpleegkundige
1993: Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG-wet) BIG –Register.
1994: Nieuwe kwalificatiestructuur en samenhangend opleidingsstelsel
1997: Oude inservice opleiding wordt opgeheven.
Van Gekwalificeerd voor de Toekomst naar Met het Oog op de Toekomst en nu BN2020 (een leven
lang leren)
Huidige ontwikkelingen die van invloed zijn op het beroep
- Dubbele vergrijzing
- Schaarste
, - ICT / technische oplossingen
- Internationalisering / multiculturele samenleving
Nieuw beroeps- en opleidingsprofiel = Bachelor of Nursing 2020
Twee beroepen op meerdere niveaus
Verpleging:
• Verpleegkundige (mbo- en hbo)
• Verpleegkundig Specialist (master)
(allebei benoemd in de wet BIG, als artikel 3 beroep)
Verzorging:
• VIG = Verzorgende individuele gezondheidszorg
• Verzorgende/Helpende
(genoemd in de wet BIG bij artikel 34)
Invloed van Wetenschap
Niveaus van beroepsuitoefening:
• Verpleegkundig specialist
• Nurse-Practitioner NP
• Physician Assistent PA
• Verpleegkundige
Autonomie van de verpleegkundige:
• Evidence Based Practice EBP
Landelijk Expertise Centrum V&VN,
Beroepsprofiel, BN2020
Onderscheid tussen mbo en hbo verpleegkundige
mbo: Wet BIG, artikel 3
• Volledig zelfstandig en eindverantwoordelijk voor de zorg in situaties die volgens protocol
kunnen worden uitgevoerd.
hbo: Wet BIG, artikel 3
• Volledig zelfstandig en eindverantwoordelijk voor de zorg in situaties die hoogcomplex zijn;
bovendien actief om de kwaliteit van zorg te bevorderen.
• Als HBO-v moet je de regierol kunnen pakken, de complexiteit van je patiënten ligt hoger
Definitie van gezondheid
- Oude definitie van gezondheid (WHO) uit 1948: Toestand van volledig fysiek, geestelijk en
sociaal welbevinden en het niet louter ontbreken van ziekte of gebreken.
- Machteld Huber: Concept -> Positieve gezondheid!
Dit betekend letterlijk het ‘vermogen’ van mensen om zich aan te passen en de regie te
voeren. Het accent ligt op het kunnen omgaan met de ziekte. Veel mensen (ouderen) hebben
een chronische ziekte.
- Vraag: Kunnen jullie een voorbeeld bedenken hoe je dit als zorgverlener zou kunnen doen?
Verplegen
Dient een specifiek doel:
• Bevorderen van gezondheid, herstel, groei en ontwikkeling, en het voorkomen van ziekte,
aandoening of beperking
• Lijden en pijn te minimaliseren en mensen in staat te stellen hun ziekte, handicap, de
behandeling en de gevolgen daarvan te begrijpen en daarmee om te gaan
• Het handhaven van de best mogelijke kwaliteit van leven tot aan het eind
Omvat een specifieke manier van interveniëren:
• Versterken van zelfmanagement van mensen
, • Vaststellen van de behoefte aan zorg
• En ook coördinatie, deskundigheidsbevordering en beleid- en kennisontwikkeling
Vindt plaats in een specifiek domein
• De unieke reacties op en ervaringen van mensen met gezondheid, ziekte, kwetsbaarheid of
beperkingen, in welke omgeving of omstandigheid zich zij ook bevinden.
Is gericht op de persoon als geheel
• Op de persoon als geheel in zijn of haar context met zijn of haar leefwijze, niet op een
bepaald aspect of een specifieke pathologische situatie.
Is gebaseerd op ethische waarden
• Respect voor de waardigheid, de autonomie en de uniciteit van mensen staat centraal.
• De waarden staan beschreven in de verpleegkundige beroepscode en worden uitgedragen
door de beroepsvereniging.
Betekent commitment aan partnerschap
• In partnerschap met patiënten, hun naasten en andere mantelzorgers, en in samenwerking
met andere professionals in een multidisciplinair team.
• Verpleegkundige en patiënt en de persoonlijke verantwoordelijkheid voor beslissingen en
acties.
bron: V&V 2020 Deel 3 Beroepsprofiel verpleegkundige, 2012
Verschil verpleegkunde en geneeskunde
Arts richt zich op ziekte, (diagnose en behandeling)
Verpleegkundige richt zich op de gevolgen van een ziekte, stoornis voor een patiënt. Daarbij verliest
zij het ‘gezonde deel van de patiënt’ niet uit het oog en bevordert zij het zelfmanagement van de
patiënt.
Competentiegebieden
De competentiegebieden beschrijven welke competenties er van een hbo verpleegkundige worden
verwacht.
In de komende vier jaar werk je dan ook aan het ontwikkelen van je vaardigheden binnen deze 7
competenties.
In periode 1 staat de rol van zorgverlener en gezondheidsbevorderaar centraal
1. Vakinhoudelijk handelen: zorgverlener.
2. Communicatie: communicator.
3. Samenwerking: samenwerkingspartner.
4. Kennis en wetenschap: reflectieve professional die handelt naar de laatste stand van de
wetenschap.
5. Maatschappelijk handelen: gezondheidsbevorderaar.
6. Organisatie: organisator.
7. Professionaliteit en kwaliteit: professional en kwaliteitsbevorderaar.
Zorgverlener
Als zorgverlener is de verpleegkundige gericht op het versterken van het zelfmanagement van
mensen in hun sociale context, waar mogelijk. Verplegen omvat: het vaststellen
van de behoefte aan verpleegkundige zorg door middel van klinisch redeneren; therapeutische
interventies en persoonlijke verzorging; informatievoorziening, educatie, advies en voorspraak;
lichamelijke, emotionele en geestelijke ondersteuning.
Gezondheidsbevorderaar
De verpleegkundige beweegt zich in een maatschappij en zorgsector, waarin het denken in termen
van zorg en ziekte verschuift naar denken in gedrag en gezondheid.
De verpleegkundige draagt bij aan het bevorderen van gezondheid van mensen door het
ondersteunen van hun zelfmanagement.
, Waar mogelijk betrekt de verpleegkundige de naasten en/of mantelzorg actief.
Zij houdt daarbij rekening met de fysieke (leef)omgeving, sociale relaties, cultuur en leefstijl.
Daarnaast richt zij zich op de omgeving van de
• Patiënt, op groepen patiënten en op andere professionals of instanties.
• De verpleegkundige benadert mensen met hoge risico’s op gezondheidsproblemen actief.
Zij beïnvloedt de leefstijl en gezond gedrag van burgers en patiënten.
Literatuur
Heeft zicht op de opbouw van de opleiding en specifiek over de opbouw van de lessen in periode 1
Regel van acht, wat wordt van je verwacht?
1. Kom op tijd in de les
2. Bereid je voor (bekijk/beluister hoorcollege en lees de literatuur)
3. Neem de boeken mee die nodig zijn voor in de les (kl. redeneren)
4. Meld je af bij de docent indien ziekte of andere reden
5. Geen mobiel in de les
6. Niet door elkaar heen praten
7. Drinken mag in de les, eten in de pauzes
8. Tas pas inpakken aan het eind van de les (niet tijdens afronding)
Komende periode verpleegkundige kennis
• 7 weken WC verpleegkundige kennis
• Gezondheidsthema’s, zoals benauwdheid, (onder)voeding, en preventie
• Inhoud sluit aan bij casuïstiek van leercoachbijeenkomsten
• WC: zowel kennisoverdracht als kennisverwerving in groepjes
Kortgezegd leer je:
• Gezondheidsproblematiek kennen en herkennen
• De rol van de verpleegkundige in het behandelen en voorkomen van deze problematiek
Toetsing van deze module
• In week 8 of 9 van periode 1 een kennistoets
• 60 Multiple choice vragen met 3 antwoordmogelijkheden
• Cesuur: 40 vragen goed = 5,5
• Toetsvragen komen voort uit de leerdoelen die in de lesbeschrijvingen worden gehanteerd.
Heeft kennis van de ontwikkelingen in de gezondheidszorg
Zie college
Heeft kennis van de ontwikkeling van het beroep van de verpleegkundige
Zie college
Heeft kennis van het beroepsprofiel
Het opleidingsprofiel bachelor of nursing is ontwikkeld op basis van het beroepsprofiel
verpleegkundige (schuurmans et al.,2012). De uitgangspunten die daarin zijn gekozen, zoals de
veranderende gezondheidszorg in de 21e eeuw, ondersteunen van zelfmanagement, klinisch
redeneren en preventie, staan ook centraal in het nieuwe opleidingsprofiel. De focus ligt op het
bevorderen van gezondheid, herstel, groei en ontwikkeling en het voorkómen van (verergering van)
ziekte, aandoening of beperking. daarbij wordt uitgegaan van een kernset van patiëntproblemen.
'Deze problemen zijn niet ziektespecifiek, zij kunnen optreden bij zowel acuut als chronisch zieke
mensen, bij kinderen en ouderen en bij mensen met zeer diverse aandoeningen'
(Schuurmans et al., 2012).
Het beroep van de HBO-Verpleegkundige
Leerdoelen
- Heeft zicht op de opbouw van de opleiding en specifiek over de opbouw van de lessen in
periode 1;
- Heeft kennis van de ontwikkelingen in de gezondheidszorg;
- Heeft kennis van de ontwikkeling van het beroep van de verpleegkundige;
- Heeft kennis van het beroepsprofiel;
- Kan de kern van verplegen omschrijven;
- Kan een link leggen tussen de begrippen ziekte en gezondheid in relatie tot de definitie van
verplegen;
- Heeft kennis van de kernbegrippen die horen bij de CanMEDS-rollen 1 Zorgverlener en 5
Gezondheidsbevorderaar in relatie tot leefstijl en ouder worden;
Kennisclip en WCO aantekeningen
Wat komt aan bod?
• (de ontwikkeling van) het verpleegkundig beroep
• Wat is verplegen anno 2020? (beroepsprofiel)
• Wat is de definitie van gezondheid?
Geschiedenis in vogelvlucht
Zorgen voor elkaar is van alle tijden
• Naastenliefde
• Roeping
Nonnen en kloosters -> Geen wetenschap, geen kennis
Rond 1875 werd verpleegkunde een volwaardig beroep (Florence Nightingale) -> Florence
Nightingale heeft basis gelegd voor de verpleegkunde
Rond 1950
• Idee van roeping werd losgelaten, accent op verpleegtechnieken
1972: Oprichting mbo-v en hbo-v
1977: Wet tot Bescherming van het Diploma van Verpleegkundige
Commissie Hogere Beroeps Opleiding Verplegenden concludeerde in 1969:
- Dat hbo-dagonderwijs in de verpleegkunde onontkoombaar was, vanwege de toenemende
complexiteit van het verpleegkundig beroep. Dit had mensen nodig die konden reflecteren
op hun handelen.
Wanneer startte de eerste hbo-v in Nederland? In 1972
Huidige tijd:
1977: Wet tot Bescherming van het diploma van verpleegkundige
1993: Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG-wet) BIG –Register.
1994: Nieuwe kwalificatiestructuur en samenhangend opleidingsstelsel
1997: Oude inservice opleiding wordt opgeheven.
Van Gekwalificeerd voor de Toekomst naar Met het Oog op de Toekomst en nu BN2020 (een leven
lang leren)
Huidige ontwikkelingen die van invloed zijn op het beroep
- Dubbele vergrijzing
- Schaarste
, - ICT / technische oplossingen
- Internationalisering / multiculturele samenleving
Nieuw beroeps- en opleidingsprofiel = Bachelor of Nursing 2020
Twee beroepen op meerdere niveaus
Verpleging:
• Verpleegkundige (mbo- en hbo)
• Verpleegkundig Specialist (master)
(allebei benoemd in de wet BIG, als artikel 3 beroep)
Verzorging:
• VIG = Verzorgende individuele gezondheidszorg
• Verzorgende/Helpende
(genoemd in de wet BIG bij artikel 34)
Invloed van Wetenschap
Niveaus van beroepsuitoefening:
• Verpleegkundig specialist
• Nurse-Practitioner NP
• Physician Assistent PA
• Verpleegkundige
Autonomie van de verpleegkundige:
• Evidence Based Practice EBP
Landelijk Expertise Centrum V&VN,
Beroepsprofiel, BN2020
Onderscheid tussen mbo en hbo verpleegkundige
mbo: Wet BIG, artikel 3
• Volledig zelfstandig en eindverantwoordelijk voor de zorg in situaties die volgens protocol
kunnen worden uitgevoerd.
hbo: Wet BIG, artikel 3
• Volledig zelfstandig en eindverantwoordelijk voor de zorg in situaties die hoogcomplex zijn;
bovendien actief om de kwaliteit van zorg te bevorderen.
• Als HBO-v moet je de regierol kunnen pakken, de complexiteit van je patiënten ligt hoger
Definitie van gezondheid
- Oude definitie van gezondheid (WHO) uit 1948: Toestand van volledig fysiek, geestelijk en
sociaal welbevinden en het niet louter ontbreken van ziekte of gebreken.
- Machteld Huber: Concept -> Positieve gezondheid!
Dit betekend letterlijk het ‘vermogen’ van mensen om zich aan te passen en de regie te
voeren. Het accent ligt op het kunnen omgaan met de ziekte. Veel mensen (ouderen) hebben
een chronische ziekte.
- Vraag: Kunnen jullie een voorbeeld bedenken hoe je dit als zorgverlener zou kunnen doen?
Verplegen
Dient een specifiek doel:
• Bevorderen van gezondheid, herstel, groei en ontwikkeling, en het voorkomen van ziekte,
aandoening of beperking
• Lijden en pijn te minimaliseren en mensen in staat te stellen hun ziekte, handicap, de
behandeling en de gevolgen daarvan te begrijpen en daarmee om te gaan
• Het handhaven van de best mogelijke kwaliteit van leven tot aan het eind
Omvat een specifieke manier van interveniëren:
• Versterken van zelfmanagement van mensen
, • Vaststellen van de behoefte aan zorg
• En ook coördinatie, deskundigheidsbevordering en beleid- en kennisontwikkeling
Vindt plaats in een specifiek domein
• De unieke reacties op en ervaringen van mensen met gezondheid, ziekte, kwetsbaarheid of
beperkingen, in welke omgeving of omstandigheid zich zij ook bevinden.
Is gericht op de persoon als geheel
• Op de persoon als geheel in zijn of haar context met zijn of haar leefwijze, niet op een
bepaald aspect of een specifieke pathologische situatie.
Is gebaseerd op ethische waarden
• Respect voor de waardigheid, de autonomie en de uniciteit van mensen staat centraal.
• De waarden staan beschreven in de verpleegkundige beroepscode en worden uitgedragen
door de beroepsvereniging.
Betekent commitment aan partnerschap
• In partnerschap met patiënten, hun naasten en andere mantelzorgers, en in samenwerking
met andere professionals in een multidisciplinair team.
• Verpleegkundige en patiënt en de persoonlijke verantwoordelijkheid voor beslissingen en
acties.
bron: V&V 2020 Deel 3 Beroepsprofiel verpleegkundige, 2012
Verschil verpleegkunde en geneeskunde
Arts richt zich op ziekte, (diagnose en behandeling)
Verpleegkundige richt zich op de gevolgen van een ziekte, stoornis voor een patiënt. Daarbij verliest
zij het ‘gezonde deel van de patiënt’ niet uit het oog en bevordert zij het zelfmanagement van de
patiënt.
Competentiegebieden
De competentiegebieden beschrijven welke competenties er van een hbo verpleegkundige worden
verwacht.
In de komende vier jaar werk je dan ook aan het ontwikkelen van je vaardigheden binnen deze 7
competenties.
In periode 1 staat de rol van zorgverlener en gezondheidsbevorderaar centraal
1. Vakinhoudelijk handelen: zorgverlener.
2. Communicatie: communicator.
3. Samenwerking: samenwerkingspartner.
4. Kennis en wetenschap: reflectieve professional die handelt naar de laatste stand van de
wetenschap.
5. Maatschappelijk handelen: gezondheidsbevorderaar.
6. Organisatie: organisator.
7. Professionaliteit en kwaliteit: professional en kwaliteitsbevorderaar.
Zorgverlener
Als zorgverlener is de verpleegkundige gericht op het versterken van het zelfmanagement van
mensen in hun sociale context, waar mogelijk. Verplegen omvat: het vaststellen
van de behoefte aan verpleegkundige zorg door middel van klinisch redeneren; therapeutische
interventies en persoonlijke verzorging; informatievoorziening, educatie, advies en voorspraak;
lichamelijke, emotionele en geestelijke ondersteuning.
Gezondheidsbevorderaar
De verpleegkundige beweegt zich in een maatschappij en zorgsector, waarin het denken in termen
van zorg en ziekte verschuift naar denken in gedrag en gezondheid.
De verpleegkundige draagt bij aan het bevorderen van gezondheid van mensen door het
ondersteunen van hun zelfmanagement.
, Waar mogelijk betrekt de verpleegkundige de naasten en/of mantelzorg actief.
Zij houdt daarbij rekening met de fysieke (leef)omgeving, sociale relaties, cultuur en leefstijl.
Daarnaast richt zij zich op de omgeving van de
• Patiënt, op groepen patiënten en op andere professionals of instanties.
• De verpleegkundige benadert mensen met hoge risico’s op gezondheidsproblemen actief.
Zij beïnvloedt de leefstijl en gezond gedrag van burgers en patiënten.
Literatuur
Heeft zicht op de opbouw van de opleiding en specifiek over de opbouw van de lessen in periode 1
Regel van acht, wat wordt van je verwacht?
1. Kom op tijd in de les
2. Bereid je voor (bekijk/beluister hoorcollege en lees de literatuur)
3. Neem de boeken mee die nodig zijn voor in de les (kl. redeneren)
4. Meld je af bij de docent indien ziekte of andere reden
5. Geen mobiel in de les
6. Niet door elkaar heen praten
7. Drinken mag in de les, eten in de pauzes
8. Tas pas inpakken aan het eind van de les (niet tijdens afronding)
Komende periode verpleegkundige kennis
• 7 weken WC verpleegkundige kennis
• Gezondheidsthema’s, zoals benauwdheid, (onder)voeding, en preventie
• Inhoud sluit aan bij casuïstiek van leercoachbijeenkomsten
• WC: zowel kennisoverdracht als kennisverwerving in groepjes
Kortgezegd leer je:
• Gezondheidsproblematiek kennen en herkennen
• De rol van de verpleegkundige in het behandelen en voorkomen van deze problematiek
Toetsing van deze module
• In week 8 of 9 van periode 1 een kennistoets
• 60 Multiple choice vragen met 3 antwoordmogelijkheden
• Cesuur: 40 vragen goed = 5,5
• Toetsvragen komen voort uit de leerdoelen die in de lesbeschrijvingen worden gehanteerd.
Heeft kennis van de ontwikkelingen in de gezondheidszorg
Zie college
Heeft kennis van de ontwikkeling van het beroep van de verpleegkundige
Zie college
Heeft kennis van het beroepsprofiel
Het opleidingsprofiel bachelor of nursing is ontwikkeld op basis van het beroepsprofiel
verpleegkundige (schuurmans et al.,2012). De uitgangspunten die daarin zijn gekozen, zoals de
veranderende gezondheidszorg in de 21e eeuw, ondersteunen van zelfmanagement, klinisch
redeneren en preventie, staan ook centraal in het nieuwe opleidingsprofiel. De focus ligt op het
bevorderen van gezondheid, herstel, groei en ontwikkeling en het voorkómen van (verergering van)
ziekte, aandoening of beperking. daarbij wordt uitgegaan van een kernset van patiëntproblemen.
'Deze problemen zijn niet ziektespecifiek, zij kunnen optreden bij zowel acuut als chronisch zieke
mensen, bij kinderen en ouderen en bij mensen met zeer diverse aandoeningen'
(Schuurmans et al., 2012).
