Natuur inzichtelijk H4
4.1 Samenhang in ecosystemen
Een ecosysteem is het samenhangend heel van abiotische en biotische factoren
in een bepaald gebied. De levende organismen en al hun onderlinge relaties
vormen biotische factoren in een ecosysteem. De factoren uit de levenloze
natuur (zoals hoeveelheid licht, temperatuur, luchtvochtigheid en bodem
vruchtbaarheid) vormen abiotische factoren.
De route van energie en voedingsstoffen in een ecosysteem noem je een
voedselketen. Een voedselketen begint bij de groene planten (producenten) die
zonne energie vastleggen in energierijke suikers. Dieren (consumenten) moeten
andere organismen eten om aan hun energie en voedingsstoffen te komen.
Omdat veel dieren verschillende soorten organismen eten, zijn de voedselketens
in een ecosyteem onderling met elkaar verweven. Zo ontstaat een uitgebreid
voedselweb.
In een ecosysteem zijn er meestal relatief veel plnaten, minder planteneters, nog
minder vleeseters en maar een paar grote roofdieren. De voedselverdeling in een
ecosysteem kun je daarom goed weergeven in de vorm van een piramide met
verschillende niveaus. Aan de basis van de voedselpiramide is veel meer
vastgelegde energie beschikbaar dan aan de top, omdat bij elk hoger niveau
energieverlies is.
voedselniveau 4 -> consumenten, toppredatoren
voedselniveau 3 -> consumenten, vleeseters
voedselniveau 2 -> consumenten, planteneters
voedselniveau 1 -> producenten, planten
Bodemdieren, schimmels en bacteriën vormen samen een belangrijke schakel in
de voedselkringloop. Zij zijn de reducenten (afbrekers) en breken natuurlijk afval
af tot voedingsstoffen die planten weer kunnen opnemen.
4.2 Ecosystemen in verandering
Een ecosysteem in een dynamisch geheel. De abiotische en biotische factoren
veranderen voortdurend. Als deze veranderingen binnen bepaalde grenzen
blijven schommelen ->
stabiel ecosysteem.
De grootte van een groep organismen van dezelfde soort (populatie) schommelt
voortdurend. De wisselende grootte van de populatie wordt beïnvloed door
factoren als het voedselaanbod en de aanwezigheid van roofdieren.
Voordat een ecosysteem min of meer stabiel is, zie je dat een ecosysteem
volgens bepaalde opeenvolgende stadia verandert naar een stabiel eindstadium.
Dit veranderingsproces noem je successie.
4.1 Samenhang in ecosystemen
Een ecosysteem is het samenhangend heel van abiotische en biotische factoren
in een bepaald gebied. De levende organismen en al hun onderlinge relaties
vormen biotische factoren in een ecosysteem. De factoren uit de levenloze
natuur (zoals hoeveelheid licht, temperatuur, luchtvochtigheid en bodem
vruchtbaarheid) vormen abiotische factoren.
De route van energie en voedingsstoffen in een ecosysteem noem je een
voedselketen. Een voedselketen begint bij de groene planten (producenten) die
zonne energie vastleggen in energierijke suikers. Dieren (consumenten) moeten
andere organismen eten om aan hun energie en voedingsstoffen te komen.
Omdat veel dieren verschillende soorten organismen eten, zijn de voedselketens
in een ecosyteem onderling met elkaar verweven. Zo ontstaat een uitgebreid
voedselweb.
In een ecosysteem zijn er meestal relatief veel plnaten, minder planteneters, nog
minder vleeseters en maar een paar grote roofdieren. De voedselverdeling in een
ecosysteem kun je daarom goed weergeven in de vorm van een piramide met
verschillende niveaus. Aan de basis van de voedselpiramide is veel meer
vastgelegde energie beschikbaar dan aan de top, omdat bij elk hoger niveau
energieverlies is.
voedselniveau 4 -> consumenten, toppredatoren
voedselniveau 3 -> consumenten, vleeseters
voedselniveau 2 -> consumenten, planteneters
voedselniveau 1 -> producenten, planten
Bodemdieren, schimmels en bacteriën vormen samen een belangrijke schakel in
de voedselkringloop. Zij zijn de reducenten (afbrekers) en breken natuurlijk afval
af tot voedingsstoffen die planten weer kunnen opnemen.
4.2 Ecosystemen in verandering
Een ecosysteem in een dynamisch geheel. De abiotische en biotische factoren
veranderen voortdurend. Als deze veranderingen binnen bepaalde grenzen
blijven schommelen ->
stabiel ecosysteem.
De grootte van een groep organismen van dezelfde soort (populatie) schommelt
voortdurend. De wisselende grootte van de populatie wordt beïnvloed door
factoren als het voedselaanbod en de aanwezigheid van roofdieren.
Voordat een ecosysteem min of meer stabiel is, zie je dat een ecosysteem
volgens bepaalde opeenvolgende stadia verandert naar een stabiel eindstadium.
Dit veranderingsproces noem je successie.
