HOOFDSTUK 7; NATUURRAMPEN IN JAPAN
Paragraaf 1; land in de ring van vuur
Natuurrampen in Japan
Elke dag in Japan vinden er lichte aardbevingen plaats. Dit komt omdat Japan langs een breuk in de
aardkorst ligt. Soms zijn er veel slachtoffers en schade.
B66 endogene en exogene krachten
De aarde heeft een gloeiend hete keren en mantel met een dunne afgekoelde korst.
Van buitenaf wordt de aardkorst veranderd door exogene krachten; het weer en
plantengroei zorgen voor verwering (uiteenvallen), waarna erosie de korst afslijpt.
Van binnenuit werken de endogene krachten. Door warmte verschillen in de aarde ontstaan
convectiestromen: beweging van gesmolten gesteente, magma, in de mantel.
De aardkorst beweegt mee -> breuken waar aardbevingen en vulkanen voorkomen.
B67 platen en breuken
De aardkorst bestaat uit platen (schollen) met breuken er tussen. Platen drijven op ‘vloeibaar’
magma. Convectiestromen stromen met een paar centimeter per jaar.
Platentektoniek: kennis over de bewegingen van de aardkorstplaten.
250 miljoen jaar geleden zaten alle continenten nog aan elkaar.
B68 bewegingsrichting van de platen
Platen drijven uit elkaar = divergentie. Onder de oceaanbodem waar platen uit elkaar
bewegen komt magma naar boven en vult de ruimte op. (Denk aan een korstje wat ontstaat
als je een wondje hebt. Dan vult dat wondje zich ook gelijk op). Er ontstaat een mid-
oceanische rug (vulkanisme en aardbewegingen).
Platen drijven naar elkaar = convergentie. 1. Zwaardere oceaan plaat duikt onder de lichter
continentaal plaat -> subductie -> diepzee Trog. (aardbevingen, vulkanisme) 2. Twee
continenten botsen tegen elkaar -> gebergte (aardbevingen)
Platen bewegen langs elkaar = transform (aardbevingen)
(zie filmpje schooltv plaattektoniek)
Troggen, aardbevingen en vulkanen
Bij Japan schuiven twee oceanische platen onder een continentale plaat: er ontstaan daarbij diepe
troggen in de oceaan. Die in de aarde smelt die plaat en veranderd in magma. Dit gesmolten
gesteente stijgt naar het aardoppervlak en vormt daar vulkanen.
B69 vulkanisme
Materiaal dat door de aardkorst naar buiten komt. Vloeibaar magma heet lava. Er kan ook gas en as
naar buiten komen. Vulkanische bommen ontstaan bij een explosieve eruptie (vulkaanuitbarsting).
Rond de krater (uitstroomgat) ontstaat een vulkaan. Vulkanisme komt voor bij subductie en
divergentie.
B71 vulkanische verschijnselen
Een geiser (heet water spuit omhoog) of minerale bron (post-vulkanische verschijnsel)
Paragraaf 1; land in de ring van vuur
Natuurrampen in Japan
Elke dag in Japan vinden er lichte aardbevingen plaats. Dit komt omdat Japan langs een breuk in de
aardkorst ligt. Soms zijn er veel slachtoffers en schade.
B66 endogene en exogene krachten
De aarde heeft een gloeiend hete keren en mantel met een dunne afgekoelde korst.
Van buitenaf wordt de aardkorst veranderd door exogene krachten; het weer en
plantengroei zorgen voor verwering (uiteenvallen), waarna erosie de korst afslijpt.
Van binnenuit werken de endogene krachten. Door warmte verschillen in de aarde ontstaan
convectiestromen: beweging van gesmolten gesteente, magma, in de mantel.
De aardkorst beweegt mee -> breuken waar aardbevingen en vulkanen voorkomen.
B67 platen en breuken
De aardkorst bestaat uit platen (schollen) met breuken er tussen. Platen drijven op ‘vloeibaar’
magma. Convectiestromen stromen met een paar centimeter per jaar.
Platentektoniek: kennis over de bewegingen van de aardkorstplaten.
250 miljoen jaar geleden zaten alle continenten nog aan elkaar.
B68 bewegingsrichting van de platen
Platen drijven uit elkaar = divergentie. Onder de oceaanbodem waar platen uit elkaar
bewegen komt magma naar boven en vult de ruimte op. (Denk aan een korstje wat ontstaat
als je een wondje hebt. Dan vult dat wondje zich ook gelijk op). Er ontstaat een mid-
oceanische rug (vulkanisme en aardbewegingen).
Platen drijven naar elkaar = convergentie. 1. Zwaardere oceaan plaat duikt onder de lichter
continentaal plaat -> subductie -> diepzee Trog. (aardbevingen, vulkanisme) 2. Twee
continenten botsen tegen elkaar -> gebergte (aardbevingen)
Platen bewegen langs elkaar = transform (aardbevingen)
(zie filmpje schooltv plaattektoniek)
Troggen, aardbevingen en vulkanen
Bij Japan schuiven twee oceanische platen onder een continentale plaat: er ontstaan daarbij diepe
troggen in de oceaan. Die in de aarde smelt die plaat en veranderd in magma. Dit gesmolten
gesteente stijgt naar het aardoppervlak en vormt daar vulkanen.
B69 vulkanisme
Materiaal dat door de aardkorst naar buiten komt. Vloeibaar magma heet lava. Er kan ook gas en as
naar buiten komen. Vulkanische bommen ontstaan bij een explosieve eruptie (vulkaanuitbarsting).
Rond de krater (uitstroomgat) ontstaat een vulkaan. Vulkanisme komt voor bij subductie en
divergentie.
B71 vulkanische verschijnselen
Een geiser (heet water spuit omhoog) of minerale bron (post-vulkanische verschijnsel)
