Kunststromingen, periodes en stijlen.
Renaissance (1400-1550)
De term ‘renaissance’ betekent letterlijk ‘wedergeboorte’. In de 15e en 16e eeuw werd de
klassieke oudheid een bron van inspiratie.
Veel mensen beschouwden de Middeleeuwen (500-1400) als een duistere periode, die
overheerst zou zijn geweest door de dwingende macht van de kerk die elke vernieuwing
tegenhield. Een veel gebruikte leus uit de middeleeuwen is momento mori (gedenk te
sterven).
De Renaissance staat ook voor de herleving van de menselijke waarden. Men bleef
weldegelijk gelovig maar streefde niet alleen naar zaligheid in het hiernamaals maar ook naar
een bevredigend aards bestaan. Een veel gebruikte leus uit de renaissance is capre diem
(pluk de dag).
Onder invloed van humanisme, ontdekkingsreizen, wetenschappelijke ontdekkingen en
uitvindingen wordt de aandacht voor de mens als individu groter. Het nieuwe mensbeeld
heeft een nieuw type kunstenaar tot gevolg dat zichzelf als scheppende kracht ziet.
Kenmerken
- Wedergeboorte van de klassiek kunst.
- Individualisme (signeren, zelfportretten, etc.)
- Uitvinding en gebruik perspectief.
- Homo Universales: een type mens die overal goed in is (bijvoorbeeld iemand die
tegelijkertijd wiskundige, topsporter, beeldhouwer en filosoof is) (de mens staat
centraal in plaats van een god).
- toepassing van de gulden snede.
1
, Neoclassicisme (1750-1820)
De periode waarin men terugverlangde naar de ideale schoonheid van de klassieke
Romeinse en Griekse cultuur. Men probeerde deze schoonheid doormiddel van
wetenschappelijk onderzoek op een authentieke wijze te laten herleven. Dit in vergelijking
met de renaissance van de 15e eeuw die enkel door de oudheid geïnspireerd werd.
Aan het begin van de 18e eeuw verandert de maatschappij. Het culturele klimaat van de
Verlichting breekt aan. De aristocratie (bestuur/adel) leveren gedeeltes van hun macht in bij
de burgerij. Deze krijgen de kans om hun kennis te ontwikkelen en zo de adel doormiddel van
verstand te verstoten. Daarnaast vinden verschillende technologische ontwikkelingen plaats,
waardoor de mens een betere kennis en beheersing van de natuur krijgt. Zaken die eerder
aan de hand van God werden toegeschreven, worden verklaarbaar met de ratio (de rede/het
verstand).
kenmerken
voor bouwkunst:
- Gebruik van klassieke elementen zoals zuilen, fronton en symmetrie. Deze
elementen stralen macht en rijkdom uit.
voor beeldhouwkunst:
- Technisch perfect weergeven van het menselijk lichaam. Deze beelden worden
ambachtelijk en op een bijna gevoelloze manier gemaakt.
- Gepolijst marmer
voor schilderkunst:
- klassieke onderwerpen
- tekenachtige schilderwijze (erg natuurgetrouw/ geen grove toets)
- strenge/theatrale compositie
voor kleding:
- dunne gewaden naar klassiek voorbeeld met verhoogde taillelijn.
Romantiek (1820-1870)
Na de Verlichting van het neoclassicisme wilt men vluchten uit de stadse werkelijkheid.
Emotie is in de 19e eeuw de reactie op het rationele van de 18e eeuw. De wereld en haar
verhalen worden geromantiseerd (als in een roman).
kenmerken
- Fel (helder) kleurgebruik.
- Licht/donker contrast.
- Door diagonale lijnen veel beweging/dynamiek in de voorstelling
- Nietigheid van de mens wordt tegenover de grootsheid van de natuur gezet. Dit geeft
innerlijke gevoelens weer.
- Vluchtgedrag naar het nationale verleden, onbekende oosterse landen (exotisme) of
sprookjes.
2
Renaissance (1400-1550)
De term ‘renaissance’ betekent letterlijk ‘wedergeboorte’. In de 15e en 16e eeuw werd de
klassieke oudheid een bron van inspiratie.
Veel mensen beschouwden de Middeleeuwen (500-1400) als een duistere periode, die
overheerst zou zijn geweest door de dwingende macht van de kerk die elke vernieuwing
tegenhield. Een veel gebruikte leus uit de middeleeuwen is momento mori (gedenk te
sterven).
De Renaissance staat ook voor de herleving van de menselijke waarden. Men bleef
weldegelijk gelovig maar streefde niet alleen naar zaligheid in het hiernamaals maar ook naar
een bevredigend aards bestaan. Een veel gebruikte leus uit de renaissance is capre diem
(pluk de dag).
Onder invloed van humanisme, ontdekkingsreizen, wetenschappelijke ontdekkingen en
uitvindingen wordt de aandacht voor de mens als individu groter. Het nieuwe mensbeeld
heeft een nieuw type kunstenaar tot gevolg dat zichzelf als scheppende kracht ziet.
Kenmerken
- Wedergeboorte van de klassiek kunst.
- Individualisme (signeren, zelfportretten, etc.)
- Uitvinding en gebruik perspectief.
- Homo Universales: een type mens die overal goed in is (bijvoorbeeld iemand die
tegelijkertijd wiskundige, topsporter, beeldhouwer en filosoof is) (de mens staat
centraal in plaats van een god).
- toepassing van de gulden snede.
1
, Neoclassicisme (1750-1820)
De periode waarin men terugverlangde naar de ideale schoonheid van de klassieke
Romeinse en Griekse cultuur. Men probeerde deze schoonheid doormiddel van
wetenschappelijk onderzoek op een authentieke wijze te laten herleven. Dit in vergelijking
met de renaissance van de 15e eeuw die enkel door de oudheid geïnspireerd werd.
Aan het begin van de 18e eeuw verandert de maatschappij. Het culturele klimaat van de
Verlichting breekt aan. De aristocratie (bestuur/adel) leveren gedeeltes van hun macht in bij
de burgerij. Deze krijgen de kans om hun kennis te ontwikkelen en zo de adel doormiddel van
verstand te verstoten. Daarnaast vinden verschillende technologische ontwikkelingen plaats,
waardoor de mens een betere kennis en beheersing van de natuur krijgt. Zaken die eerder
aan de hand van God werden toegeschreven, worden verklaarbaar met de ratio (de rede/het
verstand).
kenmerken
voor bouwkunst:
- Gebruik van klassieke elementen zoals zuilen, fronton en symmetrie. Deze
elementen stralen macht en rijkdom uit.
voor beeldhouwkunst:
- Technisch perfect weergeven van het menselijk lichaam. Deze beelden worden
ambachtelijk en op een bijna gevoelloze manier gemaakt.
- Gepolijst marmer
voor schilderkunst:
- klassieke onderwerpen
- tekenachtige schilderwijze (erg natuurgetrouw/ geen grove toets)
- strenge/theatrale compositie
voor kleding:
- dunne gewaden naar klassiek voorbeeld met verhoogde taillelijn.
Romantiek (1820-1870)
Na de Verlichting van het neoclassicisme wilt men vluchten uit de stadse werkelijkheid.
Emotie is in de 19e eeuw de reactie op het rationele van de 18e eeuw. De wereld en haar
verhalen worden geromantiseerd (als in een roman).
kenmerken
- Fel (helder) kleurgebruik.
- Licht/donker contrast.
- Door diagonale lijnen veel beweging/dynamiek in de voorstelling
- Nietigheid van de mens wordt tegenover de grootsheid van de natuur gezet. Dit geeft
innerlijke gevoelens weer.
- Vluchtgedrag naar het nationale verleden, onbekende oosterse landen (exotisme) of
sprookjes.
2
