Samenvatting integrale veiligheidskunde toets 1:
Wat is veiligheid?
De gewenste mate van ordening en rust in het openbare leven en de gewenste mate van
bescherming van leven, gezondheid en goederen tegen acute of dreigende aantastingen.
Veiligheid betekent dat mensen effectief beschermd zijn tegen persoonlijk leed met
uitzondering van leed door ziektes waarvan geen directe uitwendige oorzaak bekend is.
Veiligheid heeft ook van doen met goederen. Maar of de aantasting van goederen een
veiligheidskwestie is, hangt uiteindelijk af van de vraag of mensen daardoor leed
ondervinden.
De vier perspectieven
Integrale veiligheid betekent dat je een bepaald veiligheidsprobleem in een breder
perspectief plaatst langs vier verschillende lijnen:
1. Tijd
Ten eerste is een veiligheidsprobleem geen momentopname maar een onderdeel van
een proces. Ze kijken niet alleen naar het incident maar ook wat er daarvoor is
gebeurd.
2. Ruimte
Veiligheidsproblemen zijn zelfden uitsluitend een lokale aangelegenheid. Een
veiligheidsprobleem overschrijdt bijvoorbeeld al snel wijk- en gemeentegrenzen,
maar ook vaak provincie- en zelfs landsgrenzen. Zodra een probleem een bepaalde
grens overschrijdt, hebben vaak ook andere bestuurslagen een verantwoordelijkheid
in de aanpak. Dan is de vraag wie welke maatregelen neemt en hoe dat op elkaar
moet worden afgestemd.
3. Sociale netwerken
Een veiligheidsprobleem is niet het probleem van een enkel persoon of een enkele
organisaties. Veiligheidsproblemen zijn problemen die zich breder uitstrekken en die
dus ook moeten worden aangepakt door samenwerkende personen en organisaties,
door coalities van veiligheidspartners. Daardoor is integrale veiligheid ook een
kwestie van informatie-uitwisseling, want samenwerken staat of valt met informatie
delen.
4. Kennisgebieden
Een multidisciplinaire aanpak. Aan een jeugdprobleem bijvoorbeeld zitten vrijwel
steeds opvoedkundige, criminologische en juridische kanten. Bij een industriële ramp
zitten vrijwel steeds natuurkundige, chemische, organisatiesociologische en
massapsychologische kanten.
, Objectieve en subjectieve veiligheid
De termen objectieve en subjectieve veiligheid verwijzen naar de grond waarop uitspraken
over veiligheid zijn gefundeerd: op feitelijkheden of op gevoel.
Objectieve veiligheid is een gemeten niveau op een vooraf vastgestelde schaal van
veiligheid. Wat men dan meet zijn uiterlijk waarneembare verschijnselen.
Subjectieve veiligheid is de mate waarin mensen zich veilig voelen. Subjectieve veiligheid
gaat over de persoonlijke beleving van veiligheid, het onveiligheidsgevoel of de angst voor
criminaliteit. Op een en dezelfde plaats kunnen verschillende mensen zich in verschillende
mate veilig voelen.
Safety en security
Safety is het algemeen op te vatten als de effectieve bescherming van mensen tegen gevaar.
Security is in algemene zin op te vatten als de effectieve bescherming van sociale of
technische systemen tegen ongewenste aantastingen.
Sociale en fysieke veiligheid
Sociale veiligheid verwijst naar de mate waarin mensen bescherm zijn en zich beschermd
voelen tegen persoonlijk leed door misdrijven, overtredingen en overlast door anderen. Het
gaat hierbij zowel om wat zich afspeelt tussen de individuen als tussen groepen. Sociale
veiligheid wordt doorgaans vooral geassocieerd met veiligheid in de publieke ruimte, maar
het omvat ook de veiligheid in huis, op school en op werk.
Fysieke veiligheid is de mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed door ongevallen en tegen onheil van niet-menselijke oorsprong. We
kunnen ook zeggen dat het gaat om bescherming tegen leed door het falen van het
sociaaltechnishe systeem waarin we samenleven. Bij fysieke veiligheid met een niet-
menselijke oorsprong kunnen we denken aan menselijk leed door natuurrampen.
Wat is veiligheid?
De gewenste mate van ordening en rust in het openbare leven en de gewenste mate van
bescherming van leven, gezondheid en goederen tegen acute of dreigende aantastingen.
Veiligheid betekent dat mensen effectief beschermd zijn tegen persoonlijk leed met
uitzondering van leed door ziektes waarvan geen directe uitwendige oorzaak bekend is.
Veiligheid heeft ook van doen met goederen. Maar of de aantasting van goederen een
veiligheidskwestie is, hangt uiteindelijk af van de vraag of mensen daardoor leed
ondervinden.
De vier perspectieven
Integrale veiligheid betekent dat je een bepaald veiligheidsprobleem in een breder
perspectief plaatst langs vier verschillende lijnen:
1. Tijd
Ten eerste is een veiligheidsprobleem geen momentopname maar een onderdeel van
een proces. Ze kijken niet alleen naar het incident maar ook wat er daarvoor is
gebeurd.
2. Ruimte
Veiligheidsproblemen zijn zelfden uitsluitend een lokale aangelegenheid. Een
veiligheidsprobleem overschrijdt bijvoorbeeld al snel wijk- en gemeentegrenzen,
maar ook vaak provincie- en zelfs landsgrenzen. Zodra een probleem een bepaalde
grens overschrijdt, hebben vaak ook andere bestuurslagen een verantwoordelijkheid
in de aanpak. Dan is de vraag wie welke maatregelen neemt en hoe dat op elkaar
moet worden afgestemd.
3. Sociale netwerken
Een veiligheidsprobleem is niet het probleem van een enkel persoon of een enkele
organisaties. Veiligheidsproblemen zijn problemen die zich breder uitstrekken en die
dus ook moeten worden aangepakt door samenwerkende personen en organisaties,
door coalities van veiligheidspartners. Daardoor is integrale veiligheid ook een
kwestie van informatie-uitwisseling, want samenwerken staat of valt met informatie
delen.
4. Kennisgebieden
Een multidisciplinaire aanpak. Aan een jeugdprobleem bijvoorbeeld zitten vrijwel
steeds opvoedkundige, criminologische en juridische kanten. Bij een industriële ramp
zitten vrijwel steeds natuurkundige, chemische, organisatiesociologische en
massapsychologische kanten.
, Objectieve en subjectieve veiligheid
De termen objectieve en subjectieve veiligheid verwijzen naar de grond waarop uitspraken
over veiligheid zijn gefundeerd: op feitelijkheden of op gevoel.
Objectieve veiligheid is een gemeten niveau op een vooraf vastgestelde schaal van
veiligheid. Wat men dan meet zijn uiterlijk waarneembare verschijnselen.
Subjectieve veiligheid is de mate waarin mensen zich veilig voelen. Subjectieve veiligheid
gaat over de persoonlijke beleving van veiligheid, het onveiligheidsgevoel of de angst voor
criminaliteit. Op een en dezelfde plaats kunnen verschillende mensen zich in verschillende
mate veilig voelen.
Safety en security
Safety is het algemeen op te vatten als de effectieve bescherming van mensen tegen gevaar.
Security is in algemene zin op te vatten als de effectieve bescherming van sociale of
technische systemen tegen ongewenste aantastingen.
Sociale en fysieke veiligheid
Sociale veiligheid verwijst naar de mate waarin mensen bescherm zijn en zich beschermd
voelen tegen persoonlijk leed door misdrijven, overtredingen en overlast door anderen. Het
gaat hierbij zowel om wat zich afspeelt tussen de individuen als tussen groepen. Sociale
veiligheid wordt doorgaans vooral geassocieerd met veiligheid in de publieke ruimte, maar
het omvat ook de veiligheid in huis, op school en op werk.
Fysieke veiligheid is de mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed door ongevallen en tegen onheil van niet-menselijke oorsprong. We
kunnen ook zeggen dat het gaat om bescherming tegen leed door het falen van het
sociaaltechnishe systeem waarin we samenleven. Bij fysieke veiligheid met een niet-
menselijke oorsprong kunnen we denken aan menselijk leed door natuurrampen.
