1
14. Importziekten - DD Immunologie II
Colleges:
HC.1 Problemen na de reis; de DD van de zieke reiziger (incl. weekinleiding)
HC.2 Koorts uit de tropen: Malaria en Dengue
HC.3 Buikklachten uit de tropen
HC.4 Huidklachten uit de tropen
HC.5 Hepatitis C: een behandelbare infectieziekte?
HC.6 Een geel kind
HC.7 Inleiding 'Emerging Infections in the Global Village'
VO’s:
Week 11:
VO.1 - VO.2 - Infecties van het centraal zenuwstelsel, I en II
Week 13:
VO.1 - Huidmanifestaties van infectieziekten
VO.2 - Huidmanifestaties door ectoparasieten
Week 14:
VO.1 - Infecties met koorts na een bezoek aan de tropen
VO.2 - DD Immunologie II (korte casussen)
ZO’s:
Week 11:
ZO.3 - DTP B
Week 14:
Let op: e-ZO.1 ZO.3 en ZO.5 zijn casussen die bij elkaar horen.
ZO.1 - Een vermoeide Surinamer met vage buikpijn
ZO.3 - Een vrouw met pijn in de bovenbuik
ZO.5 - Hepatitis
Samenvatting 2B3 week 14 – Judith Bus
, 2
HC.1 Problemen na de reis; de DD van de zieke reiziger (incl. weekinleiding)
Epidemiologische driehoek
De epidemiologische driehoek geeft weer welke factoren invloed hebben op het krijgen van een
ziekte in de tropen. De driehoek bestaat uit het pathogeen, de gastheer en het milieu. Centraal staat
de vector, die kan zorgen voor de overdracht van de ziekte.
Er bestaat een nauwe interactie tussen deze factoren. Bijvoorbeeld: een verandering in de
temperatuur van de omgeving heeft effect op het gedrag van het pathogeen. In warme gebieden
kunnen bepaalde pathogenen beter overleven.
Als iemand een ziekte oploopt tijdens vakantie en deze vervolgens meeneemt naar het thuisland
wordt het een importziekte genoemd.
Er zijn verschillende risico’s gebonden aan reizen: van de 100 000 reizigers…
- Lopen 50 000 reizigers een reis gerelateerde aandoening op (dus 30-70%).
- Van die 50 000 reizigers nemen 3000 mensen medisch contact op (1-5%).
- Van de 3000 mensen overlijdt er één iemand (dus 1:100 000).
De meest voorkomende oorzaak van overlijden onder reizigers naar het buitenland is t.g.v. hart- en
vaatziekten. Dit komt mede door wie er tegenwoordig op reis gaan: de dikke (welvarend), wat
oudere man. Reizen brengt vaak stress met zich mee (bijvoorbeeld: de trein halen), waardoor o.a.
het hart getriggerd kan worden. Fatale infecties komen niet vaak voor. Een andere mogelijke oorzaak
van overlijden op reis is het krijgen van een ongeluk. Vaak is het verkeer in het buitenland
gevaarlijker dan in Nederland (slechte wegen, minder regels etc.).
Samengevat: oorzaken van overlijden op reis…
1. Cardiovasculaire aandoening
2. Verkeersongeluk
3. Infectie
TLA Risk Triange
Het risico op het oplopen van een ziekte op reis hangt af van drie factoren: de reiziger, de locatie en
de activiteit van de reiziger. Oftewel: Traveller, Location and Activity (TLA).
LARISA
LARISA is een acroniem die wordt gebruikt als diagnostische matrix om vast te stellen waar de
reiziger aan lijdt. LARISA staat voor:
- L: locatie
- A: activiteiten
- R: reiziger
- I: incubatietijd
- S: syndromen
- A: aanvullend onderzoek
Om hier achter te komen kunnen de 5 W’s worden uitgevraagd: wie, waar, wanneer, wat en welke.
Samenvatting 2B3 week 14 – Judith Bus
, 3
Om wie gaat het?
Kijk hierbij naar:
- Leeftijd: ouderen zullen sneller ziek worden (bijvoorbeeld: ouderen lopen sneller malaria op).
- Geslacht: mannen lopen een groter risico op het krijgen van infecties.
- Alleen reizend, met een groep of met familie
- Pre-existentieel onderliggend lijden: dit vergroot de kans op een ernstig beloop bij het
krijgen van een infectieziekte.
- Medicatie gebruik (wordt het ook goed gebruikt)
- Vaccinatie geschiedenis
- Malaria profylaxe
Waar is de patiënt geweest?
Gebieden met een verhoogd risico op het oplopen van een infectieziekte op een gewone vakantie
zijn: Zuid- en Midden-Amerika, Afrika, Zuidoost Azië, Midden-Oosten en Rusland.
- Afrika: ‘grote’ kans op malaria (3-5% wanneer iemand geen malaria profylaxe slikt)
- Azië: ‘grote’ kans op buiktyfus (0,1%)
- Oost-Europa en Rusland: ‘grote’ kans op TBC
- India, Afrika en Zuid-Amerika: grootste kans op diarree
Een ‘grote’ kans is dus relatief. De kans is bijvoorbeeld veel groter dat de reiziger griep (influenza)
oploopt.
Er moet voordat degene in kwestie op vakantie gaat gekeken worden naar ‘’wat kan er voorkomen
worden?’’.
Wanneer precies (en hoelang)?
Bij importziekten speelt de incubatietijd uitvragen een grote rol (meer dan in de ‘gewone’
geneeskunde). Van dengue is de incubatietijd bijvoorbeeld 3 dagen. Voor malaria is dit minimaal 7
dagen. Echter, sommige infectieziekten hebben een incubatietijd van maanden.
Verder is het ook belangrijk om de tijd van het oplopen uit te vragen (seizoensgebonden factoren).
Wat heeft de persoon in kwestie gedaan op vakantie?
Verschillende activiteiten brengen verschillende risico’s met zich mee.
Risico op het oplopen van hepatitis B op vakantie:
- Laag risico: zwemmen, snorkelen & familie activiteiten.
- Potentieel risico: mountainbiken, scubaduiken, motor- of scooter rijden & raften.
- Hoog risico: bergbeklimmen, tandartsbehandeling, seksuele contacten & tattoo laten zetten.
Welke klachten heeft de patiënt op dit moment? = syndromen
De meest voorkomende klachten zijn: koorts (1), huidafwijkingen (2), gastro-intestinale klachten (3),
hoofdpijn en spierpijn.
Samenvatting 2B3 week 14 – Judith Bus
14. Importziekten - DD Immunologie II
Colleges:
HC.1 Problemen na de reis; de DD van de zieke reiziger (incl. weekinleiding)
HC.2 Koorts uit de tropen: Malaria en Dengue
HC.3 Buikklachten uit de tropen
HC.4 Huidklachten uit de tropen
HC.5 Hepatitis C: een behandelbare infectieziekte?
HC.6 Een geel kind
HC.7 Inleiding 'Emerging Infections in the Global Village'
VO’s:
Week 11:
VO.1 - VO.2 - Infecties van het centraal zenuwstelsel, I en II
Week 13:
VO.1 - Huidmanifestaties van infectieziekten
VO.2 - Huidmanifestaties door ectoparasieten
Week 14:
VO.1 - Infecties met koorts na een bezoek aan de tropen
VO.2 - DD Immunologie II (korte casussen)
ZO’s:
Week 11:
ZO.3 - DTP B
Week 14:
Let op: e-ZO.1 ZO.3 en ZO.5 zijn casussen die bij elkaar horen.
ZO.1 - Een vermoeide Surinamer met vage buikpijn
ZO.3 - Een vrouw met pijn in de bovenbuik
ZO.5 - Hepatitis
Samenvatting 2B3 week 14 – Judith Bus
, 2
HC.1 Problemen na de reis; de DD van de zieke reiziger (incl. weekinleiding)
Epidemiologische driehoek
De epidemiologische driehoek geeft weer welke factoren invloed hebben op het krijgen van een
ziekte in de tropen. De driehoek bestaat uit het pathogeen, de gastheer en het milieu. Centraal staat
de vector, die kan zorgen voor de overdracht van de ziekte.
Er bestaat een nauwe interactie tussen deze factoren. Bijvoorbeeld: een verandering in de
temperatuur van de omgeving heeft effect op het gedrag van het pathogeen. In warme gebieden
kunnen bepaalde pathogenen beter overleven.
Als iemand een ziekte oploopt tijdens vakantie en deze vervolgens meeneemt naar het thuisland
wordt het een importziekte genoemd.
Er zijn verschillende risico’s gebonden aan reizen: van de 100 000 reizigers…
- Lopen 50 000 reizigers een reis gerelateerde aandoening op (dus 30-70%).
- Van die 50 000 reizigers nemen 3000 mensen medisch contact op (1-5%).
- Van de 3000 mensen overlijdt er één iemand (dus 1:100 000).
De meest voorkomende oorzaak van overlijden onder reizigers naar het buitenland is t.g.v. hart- en
vaatziekten. Dit komt mede door wie er tegenwoordig op reis gaan: de dikke (welvarend), wat
oudere man. Reizen brengt vaak stress met zich mee (bijvoorbeeld: de trein halen), waardoor o.a.
het hart getriggerd kan worden. Fatale infecties komen niet vaak voor. Een andere mogelijke oorzaak
van overlijden op reis is het krijgen van een ongeluk. Vaak is het verkeer in het buitenland
gevaarlijker dan in Nederland (slechte wegen, minder regels etc.).
Samengevat: oorzaken van overlijden op reis…
1. Cardiovasculaire aandoening
2. Verkeersongeluk
3. Infectie
TLA Risk Triange
Het risico op het oplopen van een ziekte op reis hangt af van drie factoren: de reiziger, de locatie en
de activiteit van de reiziger. Oftewel: Traveller, Location and Activity (TLA).
LARISA
LARISA is een acroniem die wordt gebruikt als diagnostische matrix om vast te stellen waar de
reiziger aan lijdt. LARISA staat voor:
- L: locatie
- A: activiteiten
- R: reiziger
- I: incubatietijd
- S: syndromen
- A: aanvullend onderzoek
Om hier achter te komen kunnen de 5 W’s worden uitgevraagd: wie, waar, wanneer, wat en welke.
Samenvatting 2B3 week 14 – Judith Bus
, 3
Om wie gaat het?
Kijk hierbij naar:
- Leeftijd: ouderen zullen sneller ziek worden (bijvoorbeeld: ouderen lopen sneller malaria op).
- Geslacht: mannen lopen een groter risico op het krijgen van infecties.
- Alleen reizend, met een groep of met familie
- Pre-existentieel onderliggend lijden: dit vergroot de kans op een ernstig beloop bij het
krijgen van een infectieziekte.
- Medicatie gebruik (wordt het ook goed gebruikt)
- Vaccinatie geschiedenis
- Malaria profylaxe
Waar is de patiënt geweest?
Gebieden met een verhoogd risico op het oplopen van een infectieziekte op een gewone vakantie
zijn: Zuid- en Midden-Amerika, Afrika, Zuidoost Azië, Midden-Oosten en Rusland.
- Afrika: ‘grote’ kans op malaria (3-5% wanneer iemand geen malaria profylaxe slikt)
- Azië: ‘grote’ kans op buiktyfus (0,1%)
- Oost-Europa en Rusland: ‘grote’ kans op TBC
- India, Afrika en Zuid-Amerika: grootste kans op diarree
Een ‘grote’ kans is dus relatief. De kans is bijvoorbeeld veel groter dat de reiziger griep (influenza)
oploopt.
Er moet voordat degene in kwestie op vakantie gaat gekeken worden naar ‘’wat kan er voorkomen
worden?’’.
Wanneer precies (en hoelang)?
Bij importziekten speelt de incubatietijd uitvragen een grote rol (meer dan in de ‘gewone’
geneeskunde). Van dengue is de incubatietijd bijvoorbeeld 3 dagen. Voor malaria is dit minimaal 7
dagen. Echter, sommige infectieziekten hebben een incubatietijd van maanden.
Verder is het ook belangrijk om de tijd van het oplopen uit te vragen (seizoensgebonden factoren).
Wat heeft de persoon in kwestie gedaan op vakantie?
Verschillende activiteiten brengen verschillende risico’s met zich mee.
Risico op het oplopen van hepatitis B op vakantie:
- Laag risico: zwemmen, snorkelen & familie activiteiten.
- Potentieel risico: mountainbiken, scubaduiken, motor- of scooter rijden & raften.
- Hoog risico: bergbeklimmen, tandartsbehandeling, seksuele contacten & tattoo laten zetten.
Welke klachten heeft de patiënt op dit moment? = syndromen
De meest voorkomende klachten zijn: koorts (1), huidafwijkingen (2), gastro-intestinale klachten (3),
hoofdpijn en spierpijn.
Samenvatting 2B3 week 14 – Judith Bus
