Evidence based practice
Beslissingen worden genomen op basis van:
- Propositionele kennis: het huidige beste beschikbare bewijs
- Professionele kennis: kennis en ervaring van de paramedicus; ziekteloopbaan van patiënt
- Persoonlijke kennis: eigen levenservaring van paramedicus; eigen levenservaring, normen,
waarden en voorkeuren van de patiënt
Doel = toepassen van de resultaten van wetenschappelijk onderzoek (bewijs) en getoetste en
betrouwbaar bevonden kennis (evidence) in de beroepspraktijk, om de kwaliteit van de zorg te
verbeteren en de behandeling te onderbouwen.
Doelen EBP:
- Kwalitatief goede zorg bieden.
- Zorgen dat paramedici hun handelen verantwoorden
- Zorgen dat paramedici hun beroep blijven ontwikkelen, te positioneren en te financieren.
- Op de hoogte blijven van (inter)nationale ontwikkelingen in je beroep.
Voordelen EBP werken:
- Verdiepen van het werkveld en de mogelijkheden om dit werkveld te beïnvloeden
- Legitimeren wat we doen als professional
- Het systematisch verbeteren van je eigen kennis als professional
- Meer leren van onze eigen ervaring en de ervaringen van de cliënt
- Internationaal en multidisciplinair
- Kwaliteit van de behandeling gaat omhoog
- Kan als hulpmiddel dienen om beter te communiceren met patiënten over voor- en nadelen
van de behandeling en mogelijke alternatieven
- Samenwerking en communicatie met collega’s in de zorg vergemakkelijkt wanneer je beide
EBP werkt.
Barrières bij EBP:
Vanuit de professional:
- Het formuleren van een zoekvraag
- Het zoeken, beoordelen en toepassen van literatuur
- Aansluiting literatuur op vraag
- Consequenties van literatuur voor praktisch handelen
- Literatuur is niet op een centrale plaats te vinden
- Tegenstelling in resultaten
- Taal is niet begrijpelijk
- Wetenschappelijk jargon is niet begrijpelijk
- Geen tijd
- Onvoldoende honorarium (vergoedingen)
Vanuit de onderzoeker
- Te weinig onderzoek naar problemen in de praktijk
- Te weinig overtuigingskracht
- De resultaten niet in bruikbare vorm presenteren
Methodiek van EBP bestaat uit het toepassen van 5 stappen:
1. Het (klinische/gezondheids) probleem vertalen in een beantwoordbare vraag
2. Het efficiënt zoeken naar het beste bewijsmateriaal
3. Het beoordelen van het gevonden bewijs op methodologische kwaliteit en toepasbaarheid
4. Het toepassen van het resultaat in de praktijk
1
, 5. Het regelmatig evalueren van het proces en het resultaat
Toepassen van EBP heeft betrekking op een besluitvormingsproces waarbij klinische beslissingen
worden genomen op basis van de professionele kennis en ervaring van de behandelaar, extern
bewijsmateriaal vanuit systematisch onderzoek en de waarde(n) en voorkeur van de patiënt. EBP
maakt daarbij zodoende gebruik van kennis uit wetenschappelijk onderzoek en past deze kennis in
de praktijk toe.
Het doel van EBP is de kwaliteit van de paramedische zorg te verbeteren en te verantwoorden en
beslissingen met het beste (wetenschappelijk) bewijs te onderbouwen.
In het Engels:
Proof (in NL bewijs): onomstotelijk bewijs
Evidence (in NL bewijs): een reden om iets te geloven
In het Nederlands:
Bewijs: datgene waardoor onweerlegbaar wordt aangetoond dat iets is zoals men beweert of
tevoren ondersteld heeft.
Evidentie: grote waarschijnlijkheid
Evident: zeer duidelijk, geen bewijs behoevend
Kennis
- Bewuste kennis
- Onbewuste kennis
- Niet geëxpliciteerde kennis, als gevolg van opleiding of werk
- Expliciete kennis: informatie die schriftelijk of digitaal is vastgelegd
- Impliciete kennis: zit in het hoofd, heeft te maken met waarden en ervaringen enz.
Kennis moet getoetst en betrouwbaar worden gevonden, hier zijn meerdere manieren en visies voor:
- Objectiviteit/onpartijdig: & betrouwbaarheid op basis van standaardisatie van
meetinstrumenten en validatie.
- Representativiteit:
o Geloofwaardigheid: dat je overtuigd bent dat de patiënt of professional iets echt
vindt of gezegd heeft.
o Overdraagbaarheid: de mate waarin de resultaten ook in een andere situatie
gebruikt kunnen worden.
o Afhankelijkheid en contextualtieit: de data en de interpretatie zijn tijds- en context
afhankelijk.
o Overtuigingskracht en intersubjectiviteit: de mate waarin uitspraken of conclusies
ondersteund of bevestigd worden door anderen.
PICO-regel
De pico-regel wordt toegepast om beantwoordbare vragen te formuleren. Pico is de afkorting van de
elementen die de vraag bevat.
P = Patiënt Beschrijving van de patiënt/populatie en/of het gezondheidsprobleem
I = Interventie Beschrijving van de toegepaste en/of onderzochte interventie
C = Co-interventie Eventuele andere of alternatieve interventie, die vergeleken wordt met de
interventie
O = Outcome Beschrijving van wat de paramedicus hoopt te bereiken of welk effect de
interventie voor de patiënt zou moeten hebben.
Evidence kan worden gevormd door de resultaten van een wetenschappelijk onderzoek (bewijs),
maar ook door de (ervarings)kennis van een deskundige.
2
, Het hiërarchie van evidence kent vijf niveaus
1. Systematische review of meta-analyse van (kwalitatief goede) RCT’s
2. Gerandomiseerde klinische trials (RCT’s)
3. Gecontroleerde klinische trials (CCT’s)
4. Niet-experimentele (kwalitatieve, beschrijvende) studies
5. Mening van deskundigen of ‘algemeen aanvaardt’ handelen
Hoger in de hiërarchie betekent over het algemeen ‘beter’ bewijs
3
Beslissingen worden genomen op basis van:
- Propositionele kennis: het huidige beste beschikbare bewijs
- Professionele kennis: kennis en ervaring van de paramedicus; ziekteloopbaan van patiënt
- Persoonlijke kennis: eigen levenservaring van paramedicus; eigen levenservaring, normen,
waarden en voorkeuren van de patiënt
Doel = toepassen van de resultaten van wetenschappelijk onderzoek (bewijs) en getoetste en
betrouwbaar bevonden kennis (evidence) in de beroepspraktijk, om de kwaliteit van de zorg te
verbeteren en de behandeling te onderbouwen.
Doelen EBP:
- Kwalitatief goede zorg bieden.
- Zorgen dat paramedici hun handelen verantwoorden
- Zorgen dat paramedici hun beroep blijven ontwikkelen, te positioneren en te financieren.
- Op de hoogte blijven van (inter)nationale ontwikkelingen in je beroep.
Voordelen EBP werken:
- Verdiepen van het werkveld en de mogelijkheden om dit werkveld te beïnvloeden
- Legitimeren wat we doen als professional
- Het systematisch verbeteren van je eigen kennis als professional
- Meer leren van onze eigen ervaring en de ervaringen van de cliënt
- Internationaal en multidisciplinair
- Kwaliteit van de behandeling gaat omhoog
- Kan als hulpmiddel dienen om beter te communiceren met patiënten over voor- en nadelen
van de behandeling en mogelijke alternatieven
- Samenwerking en communicatie met collega’s in de zorg vergemakkelijkt wanneer je beide
EBP werkt.
Barrières bij EBP:
Vanuit de professional:
- Het formuleren van een zoekvraag
- Het zoeken, beoordelen en toepassen van literatuur
- Aansluiting literatuur op vraag
- Consequenties van literatuur voor praktisch handelen
- Literatuur is niet op een centrale plaats te vinden
- Tegenstelling in resultaten
- Taal is niet begrijpelijk
- Wetenschappelijk jargon is niet begrijpelijk
- Geen tijd
- Onvoldoende honorarium (vergoedingen)
Vanuit de onderzoeker
- Te weinig onderzoek naar problemen in de praktijk
- Te weinig overtuigingskracht
- De resultaten niet in bruikbare vorm presenteren
Methodiek van EBP bestaat uit het toepassen van 5 stappen:
1. Het (klinische/gezondheids) probleem vertalen in een beantwoordbare vraag
2. Het efficiënt zoeken naar het beste bewijsmateriaal
3. Het beoordelen van het gevonden bewijs op methodologische kwaliteit en toepasbaarheid
4. Het toepassen van het resultaat in de praktijk
1
, 5. Het regelmatig evalueren van het proces en het resultaat
Toepassen van EBP heeft betrekking op een besluitvormingsproces waarbij klinische beslissingen
worden genomen op basis van de professionele kennis en ervaring van de behandelaar, extern
bewijsmateriaal vanuit systematisch onderzoek en de waarde(n) en voorkeur van de patiënt. EBP
maakt daarbij zodoende gebruik van kennis uit wetenschappelijk onderzoek en past deze kennis in
de praktijk toe.
Het doel van EBP is de kwaliteit van de paramedische zorg te verbeteren en te verantwoorden en
beslissingen met het beste (wetenschappelijk) bewijs te onderbouwen.
In het Engels:
Proof (in NL bewijs): onomstotelijk bewijs
Evidence (in NL bewijs): een reden om iets te geloven
In het Nederlands:
Bewijs: datgene waardoor onweerlegbaar wordt aangetoond dat iets is zoals men beweert of
tevoren ondersteld heeft.
Evidentie: grote waarschijnlijkheid
Evident: zeer duidelijk, geen bewijs behoevend
Kennis
- Bewuste kennis
- Onbewuste kennis
- Niet geëxpliciteerde kennis, als gevolg van opleiding of werk
- Expliciete kennis: informatie die schriftelijk of digitaal is vastgelegd
- Impliciete kennis: zit in het hoofd, heeft te maken met waarden en ervaringen enz.
Kennis moet getoetst en betrouwbaar worden gevonden, hier zijn meerdere manieren en visies voor:
- Objectiviteit/onpartijdig: & betrouwbaarheid op basis van standaardisatie van
meetinstrumenten en validatie.
- Representativiteit:
o Geloofwaardigheid: dat je overtuigd bent dat de patiënt of professional iets echt
vindt of gezegd heeft.
o Overdraagbaarheid: de mate waarin de resultaten ook in een andere situatie
gebruikt kunnen worden.
o Afhankelijkheid en contextualtieit: de data en de interpretatie zijn tijds- en context
afhankelijk.
o Overtuigingskracht en intersubjectiviteit: de mate waarin uitspraken of conclusies
ondersteund of bevestigd worden door anderen.
PICO-regel
De pico-regel wordt toegepast om beantwoordbare vragen te formuleren. Pico is de afkorting van de
elementen die de vraag bevat.
P = Patiënt Beschrijving van de patiënt/populatie en/of het gezondheidsprobleem
I = Interventie Beschrijving van de toegepaste en/of onderzochte interventie
C = Co-interventie Eventuele andere of alternatieve interventie, die vergeleken wordt met de
interventie
O = Outcome Beschrijving van wat de paramedicus hoopt te bereiken of welk effect de
interventie voor de patiënt zou moeten hebben.
Evidence kan worden gevormd door de resultaten van een wetenschappelijk onderzoek (bewijs),
maar ook door de (ervarings)kennis van een deskundige.
2
, Het hiërarchie van evidence kent vijf niveaus
1. Systematische review of meta-analyse van (kwalitatief goede) RCT’s
2. Gerandomiseerde klinische trials (RCT’s)
3. Gecontroleerde klinische trials (CCT’s)
4. Niet-experimentele (kwalitatieve, beschrijvende) studies
5. Mening van deskundigen of ‘algemeen aanvaardt’ handelen
Hoger in de hiërarchie betekent over het algemeen ‘beter’ bewijs
3
