Zorgverleningsrecht
Inhoudsopgave
Zorgverleningsrecht................................................................................................................................................1
Literatuur.............................................................................................................................................................4
Week 1......................................................................................................................................................................9
Hoorcollege 1, Inleiding patiëntrechten & goede zorg.......................................................................................9
\Werkgroep week 1, Patiëntenrechten & goede zorg – recht op informatie – informed consent......................19
Hoorcollege week 1 (2), Zorgverleningsrecht: informatie & toestemming.......................................................25
(Recht op informatie, informed consent & shared decision making).................................................................25
Overige literatuur week 1.....................................................................................................................................30
"Informed consent ten aanzien van medische verrichtingen” – leeftijdsgrenzen..........................................30
Prof.mr. J. Legemaate, ‘Ditgitaal informed consent (eIC): zegen of bedreiging?.........................................31
Jurisprudentie week 1...........................................................................................................................................32
(delen van medische gegevens bij buitengerechtelijke afhandeling van claims)...............................................34
(Weigeringsgrond aangaan behandelingsovereenkomst (mondkapjesplicht))..................................................35
Week 2....................................................................................................................................................................36
Hoorcollege week 2, Privacy & beroepsgeheim in de WGBO...........................................................................36
Werkgroep week 2, Privacy................................................................................................................................45
Hoorcollege week 2 (2), Privacy & Medisch beroepsgeheim in de WGBO......................................................51
Casus HoNOS+ Strijd met Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming?.......................51
Beroepsgeheim en privacy (verschil/overeenkomsten).................................................................................55
Doorbreking beroepsgeheim..........................................................................................................................58
Overige literatuur week 2.....................................................................................................................................64
EU regulering van AI.........................................................................................................................................64
Implicaties van de nieuwe Europese AI-regulering...........................................................................................66
*Noot Poelhekke & van Baarsel: omgang met medische gegevens in medische aansprakelijkheidskwesties in
de buitengerechtelijke fase.................................................................................................................................67
Jurisprudentie week 2...........................................................................................................................................68
(Inzagerecht nabestaanden – zwaarwegend belang).........................................................................................68
(Inzagerecht nabestaanden)...............................................................................................................................68
(Klager is nabestaande, ontvankelijk?)..............................................................................................................68
(Medisch verschoningsgerecht doorbreken – zeer uitzonderlijke omstandigheden).........................................68
(Doorbreken beroepsgeheim – Raad van de kinderbescherming 1:240 BW)....................................................69
(Vertrouwensarts, beroepsgeheim, aangifte door Veilig Thuis)........................................................................69
Week 3....................................................................................................................................................................70
Hoorcollege week 3, Wetgeving Psychiatrie......................................................................................................70
,Overige literatuur week 3 Wvggz & Wzd...........................................................................................................77
Vormen van verplichte zorg (art. 3:2 lid 2 Wvggz).......................................................................................77
Procedure zorgmachtiging – plan van aanpak...............................................................................................78
Verplichte Anticonceptie en de Wvggz.........................................................................................................79
Jurisprudentie week 3, Wvggz & Wzd................................................................................................................80
Anticonceptie in de Wvggz...........................................................................................................................80
(Anticonceptie als verplichte zorg)................................................................................................................81
(Medische verklaring zonder persoonlijk onderzoek – covid)......................................................................81
(Zorgmachtiging – verplichte zorg thuis en opname)....................................................................................81
(Crisismaatregel - overgangsrecht)................................................................................................................82
(Anticonceptie in de wvggz)..........................................................................................................................82
(Dwangbehandeling – ouders willen ander plan?)........................................................................................83
(Onafhankelijkheid psychiater).....................................................................................................................83
(opnemen forensische zorginstelling – voortzetting crisismaatregel)...........................................................84
Werkgroep week 3,.............................................................................................................................................84
Hoorcollege week 3 (2), Langdurige zorg en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015...........................88
Eigen kracht?.................................................................................................................................................97
Algemeen gebruikelijk?.................................................................................................................................97
Gebruikelijke hulp?.......................................................................................................................................97
Mantelzorg?...................................................................................................................................................98
Sociaal netwerk?............................................................................................................................................98
Algemene voorziening?.................................................................................................................................99
Overige literatuur WMO......................................................................................................................................99
Hoe maatwerk als beleidsideaal ("hoera begrip") in de praktijk een betwiste norm wordt...........................99
De rechtspositie van de burger bij de toepassing van maatwerktijdens bij keukentafelgesprek.................101
Resultaatgericht indiceren en integrale geschilbeslechting in de Wmo: meer en beter?.............................103
(Advies wetsvoorstel) vervanging abonnementstarief Wmo 2015..............................................................104
Jurisprudentie sociale zekerheid........................................................................................................................105
(Persoonsgebonden budget weigeren/intrekken).........................................................................................105
(Persoonsgebondenbudget overnemen oude indicatie)...............................................................................105
(PGB weigeren als voorziening duurder is dan hoort)................................................................................106
(Intrekking Wmo voorziening – aantonen wijziging in feiten/omstandigheden)........................................106
(GEEN financiële draagkrachttoets bij toegang Wmo)...............................................................................106
(Minimumnorm PGB-tarief inkoop uit sociaal netwerk)............................................................................107
Week 4..................................................................................................................................................................107
Hoorcollege week 4, Jeugdwet.........................................................................................................................107
Hoorcollege week 4 (2), Jeugdwet & WMOM.................................................................................................113
(Gesloten jeugdhulp niet-gecertificeerde instelling)...................................................................................114
Definities WMOM uit de Clinical Trail Regulation (CTR)..............................................................................116
Hoorcollege week 4 (3), Wet langdurige zorg.................................................................................................120
Intrekking van besluiten..............................................................................................................................127
Werkgroep week 4, Jeugdwet...........................................................................................................................130
Overige literatuur week 4...................................................................................................................................135
Het groeiend jeugdzorggebruik. Duiding & aanpak....................................................................................135
IGJ, Vrijheidsbeperkende maatregelen in open residentiële jeugdhulp......................................................138
Jurisprudentie week 4 Jeugdwet........................................................................................................................138
(Duidelijke regels in verordeningen – anders gemeente opnieuw besluiten)..............................................139
, (Stappenplan vaststellen jeugdhulpplicht)...................................................................................................139
Besluit jeugdhulpplicht vernietigd...............................................................................................................139
Afwijzing gesloten jeugdhulp – geen instemming van ouders....................................................................139
Gesloten jeugdzorg 18-jarige noodzakelijk.................................................................................................139
(Machtiging na 18 jaar – daarna wlz/wzd)..................................................................................................140
Week 5..................................................................................................................................................................140
Hoorcollege week 5, Toezicht in de zorg.........................................................................................................140
Ontslag wegens disfunctioneren..................................................................................................................146
..........................................................................................................................................................................148
Hoorcollege week 5 (2), Kwaliteit, klacht – en tuchtrecht...............................................................................153
Rol professionele standaard.........................................................................................................................158
Hoorcollege week 5 (3), Tuchtrecht verdiept...................................................................................................166
Overige literatuur week 5 klacht en tuchtrecht................................................................................................168
Toezicht en opsporing door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Een verkenning van juridische
knelpunten....................................................................................................................................................169
Grensoverschrijdend gedrag tussen hulpverleners: waar liggen de grenzen van het tuchtrecht?................170
Openheid over calamiteiten.........................................................................................................................170
Welke handelingen vallen onder het tuchtrecht?.........................................................................................171
Hoorcollege week 5 (4), Farmaceutisch recht.................................................................................................173
Discussie geneesmiddel...............................................................................................................................173
Reclame Gnm..............................................................................................................................................174
Werkgroep week 5, IGJ....................................................................................................................................175
Overige literatuur week 5 Geneesmiddelenrecht.............................................................................................179
Geneesmiddelenreclame: de regels en de praktijk in 2013.........................................................................179
De strijd tegen de opioïdenepidemie...........................................................................................................180
Jurisprudentie week 5 Geneesmiddelenrecht...................................................................................................181
(Preferent geneesmiddel – verschillende doseringen).....................................................................................181
(Preferentiebeleid – specifieke toedingsvorm).................................................................................................182
(Begrip geneesmiddel).....................................................................................................................................182
(Magistrale bereiding).....................................................................................................................................182
(Reclameverbod)..............................................................................................................................................183
Week 6..................................................................................................................................................................184
Hoorcollege week 6, Medische aansprakelijkheid in theorie in praktijk.........................................................184
Werkgroep week 6............................................................................................................................................192
Overige literatuur week 6.................................................................................................................................198
Aansprakelijkheid ziekenhuis voor medische hulpzaken..................................................................................205
Shockschade.....................................................................................................................................................206
Aansprakelijkheid ziekenhuis bij gebruik besluitvormingsalgoritmen............................................................207
Jurisprudentie week 6......................................................................................................................................209
Zorgplicht: professionele standaard en goed hulpverlenersschap, zorgvuldigheidstoets art. 7:453 BW....209
Speeckaert/Gradener....................................................................................................................................209
Schadevergoeding voor wrongful life/birth.................................................................................................209
Baby Kelly (wrongful birth)........................................................................................................................209
Aansprakelijkheid bij medische hulpzaken.................................................................................................210
PIP................................................................................................................................................................210
, Miragel.........................................................................................................................................................210
Delen medische gegevens bij buitengerechtelijke afhandeling claims........................................................210
VRAGEN uit hoorcolleges..................................................................................................................................213
Literatuur
Week 45, Patiëntenrechten & Goede zorg, recht op informatie, informed consent, shared
decision making
- H. J. J. Leenen e.a. (red), Handboek Gezondheidsrecht, Den Haag: Boom Juridische
Uitgevers (laatste editie). Hoofdstuk 1 en 2.
- KNMG-richtlijn Omgaan met medische gegevens, KNMG, laatste editie, § 3, 4, 6 & 7.
- KNMG standpunt. Niet-aangaan of beëindiging van de geneeskundige
behandelingsovereenkomst 2021.
- M. van Rossum & C. Zegveld, ‘Informed consent ten aanzien van medische
verrichtingen: Een pleidooi voor een flexibele en persoonsgerichte omgang met
leeftijdsgrenzen’, Nederlands Juristenblad, 2024(11), p. 740-746.
- Prof. mr. J. Legemaate, 'Digitaal informed consent (eIC): zegen of
bedreiging?', TvGR 2024, p. 312-316.
Te lezen jurisprudentie:
Inhoudsopgave
Zorgverleningsrecht................................................................................................................................................1
Literatuur.............................................................................................................................................................4
Week 1......................................................................................................................................................................9
Hoorcollege 1, Inleiding patiëntrechten & goede zorg.......................................................................................9
\Werkgroep week 1, Patiëntenrechten & goede zorg – recht op informatie – informed consent......................19
Hoorcollege week 1 (2), Zorgverleningsrecht: informatie & toestemming.......................................................25
(Recht op informatie, informed consent & shared decision making).................................................................25
Overige literatuur week 1.....................................................................................................................................30
"Informed consent ten aanzien van medische verrichtingen” – leeftijdsgrenzen..........................................30
Prof.mr. J. Legemaate, ‘Ditgitaal informed consent (eIC): zegen of bedreiging?.........................................31
Jurisprudentie week 1...........................................................................................................................................32
(delen van medische gegevens bij buitengerechtelijke afhandeling van claims)...............................................34
(Weigeringsgrond aangaan behandelingsovereenkomst (mondkapjesplicht))..................................................35
Week 2....................................................................................................................................................................36
Hoorcollege week 2, Privacy & beroepsgeheim in de WGBO...........................................................................36
Werkgroep week 2, Privacy................................................................................................................................45
Hoorcollege week 2 (2), Privacy & Medisch beroepsgeheim in de WGBO......................................................51
Casus HoNOS+ Strijd met Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming?.......................51
Beroepsgeheim en privacy (verschil/overeenkomsten).................................................................................55
Doorbreking beroepsgeheim..........................................................................................................................58
Overige literatuur week 2.....................................................................................................................................64
EU regulering van AI.........................................................................................................................................64
Implicaties van de nieuwe Europese AI-regulering...........................................................................................66
*Noot Poelhekke & van Baarsel: omgang met medische gegevens in medische aansprakelijkheidskwesties in
de buitengerechtelijke fase.................................................................................................................................67
Jurisprudentie week 2...........................................................................................................................................68
(Inzagerecht nabestaanden – zwaarwegend belang).........................................................................................68
(Inzagerecht nabestaanden)...............................................................................................................................68
(Klager is nabestaande, ontvankelijk?)..............................................................................................................68
(Medisch verschoningsgerecht doorbreken – zeer uitzonderlijke omstandigheden).........................................68
(Doorbreken beroepsgeheim – Raad van de kinderbescherming 1:240 BW)....................................................69
(Vertrouwensarts, beroepsgeheim, aangifte door Veilig Thuis)........................................................................69
Week 3....................................................................................................................................................................70
Hoorcollege week 3, Wetgeving Psychiatrie......................................................................................................70
,Overige literatuur week 3 Wvggz & Wzd...........................................................................................................77
Vormen van verplichte zorg (art. 3:2 lid 2 Wvggz).......................................................................................77
Procedure zorgmachtiging – plan van aanpak...............................................................................................78
Verplichte Anticonceptie en de Wvggz.........................................................................................................79
Jurisprudentie week 3, Wvggz & Wzd................................................................................................................80
Anticonceptie in de Wvggz...........................................................................................................................80
(Anticonceptie als verplichte zorg)................................................................................................................81
(Medische verklaring zonder persoonlijk onderzoek – covid)......................................................................81
(Zorgmachtiging – verplichte zorg thuis en opname)....................................................................................81
(Crisismaatregel - overgangsrecht)................................................................................................................82
(Anticonceptie in de wvggz)..........................................................................................................................82
(Dwangbehandeling – ouders willen ander plan?)........................................................................................83
(Onafhankelijkheid psychiater).....................................................................................................................83
(opnemen forensische zorginstelling – voortzetting crisismaatregel)...........................................................84
Werkgroep week 3,.............................................................................................................................................84
Hoorcollege week 3 (2), Langdurige zorg en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015...........................88
Eigen kracht?.................................................................................................................................................97
Algemeen gebruikelijk?.................................................................................................................................97
Gebruikelijke hulp?.......................................................................................................................................97
Mantelzorg?...................................................................................................................................................98
Sociaal netwerk?............................................................................................................................................98
Algemene voorziening?.................................................................................................................................99
Overige literatuur WMO......................................................................................................................................99
Hoe maatwerk als beleidsideaal ("hoera begrip") in de praktijk een betwiste norm wordt...........................99
De rechtspositie van de burger bij de toepassing van maatwerktijdens bij keukentafelgesprek.................101
Resultaatgericht indiceren en integrale geschilbeslechting in de Wmo: meer en beter?.............................103
(Advies wetsvoorstel) vervanging abonnementstarief Wmo 2015..............................................................104
Jurisprudentie sociale zekerheid........................................................................................................................105
(Persoonsgebonden budget weigeren/intrekken).........................................................................................105
(Persoonsgebondenbudget overnemen oude indicatie)...............................................................................105
(PGB weigeren als voorziening duurder is dan hoort)................................................................................106
(Intrekking Wmo voorziening – aantonen wijziging in feiten/omstandigheden)........................................106
(GEEN financiële draagkrachttoets bij toegang Wmo)...............................................................................106
(Minimumnorm PGB-tarief inkoop uit sociaal netwerk)............................................................................107
Week 4..................................................................................................................................................................107
Hoorcollege week 4, Jeugdwet.........................................................................................................................107
Hoorcollege week 4 (2), Jeugdwet & WMOM.................................................................................................113
(Gesloten jeugdhulp niet-gecertificeerde instelling)...................................................................................114
Definities WMOM uit de Clinical Trail Regulation (CTR)..............................................................................116
Hoorcollege week 4 (3), Wet langdurige zorg.................................................................................................120
Intrekking van besluiten..............................................................................................................................127
Werkgroep week 4, Jeugdwet...........................................................................................................................130
Overige literatuur week 4...................................................................................................................................135
Het groeiend jeugdzorggebruik. Duiding & aanpak....................................................................................135
IGJ, Vrijheidsbeperkende maatregelen in open residentiële jeugdhulp......................................................138
Jurisprudentie week 4 Jeugdwet........................................................................................................................138
(Duidelijke regels in verordeningen – anders gemeente opnieuw besluiten)..............................................139
, (Stappenplan vaststellen jeugdhulpplicht)...................................................................................................139
Besluit jeugdhulpplicht vernietigd...............................................................................................................139
Afwijzing gesloten jeugdhulp – geen instemming van ouders....................................................................139
Gesloten jeugdzorg 18-jarige noodzakelijk.................................................................................................139
(Machtiging na 18 jaar – daarna wlz/wzd)..................................................................................................140
Week 5..................................................................................................................................................................140
Hoorcollege week 5, Toezicht in de zorg.........................................................................................................140
Ontslag wegens disfunctioneren..................................................................................................................146
..........................................................................................................................................................................148
Hoorcollege week 5 (2), Kwaliteit, klacht – en tuchtrecht...............................................................................153
Rol professionele standaard.........................................................................................................................158
Hoorcollege week 5 (3), Tuchtrecht verdiept...................................................................................................166
Overige literatuur week 5 klacht en tuchtrecht................................................................................................168
Toezicht en opsporing door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Een verkenning van juridische
knelpunten....................................................................................................................................................169
Grensoverschrijdend gedrag tussen hulpverleners: waar liggen de grenzen van het tuchtrecht?................170
Openheid over calamiteiten.........................................................................................................................170
Welke handelingen vallen onder het tuchtrecht?.........................................................................................171
Hoorcollege week 5 (4), Farmaceutisch recht.................................................................................................173
Discussie geneesmiddel...............................................................................................................................173
Reclame Gnm..............................................................................................................................................174
Werkgroep week 5, IGJ....................................................................................................................................175
Overige literatuur week 5 Geneesmiddelenrecht.............................................................................................179
Geneesmiddelenreclame: de regels en de praktijk in 2013.........................................................................179
De strijd tegen de opioïdenepidemie...........................................................................................................180
Jurisprudentie week 5 Geneesmiddelenrecht...................................................................................................181
(Preferent geneesmiddel – verschillende doseringen).....................................................................................181
(Preferentiebeleid – specifieke toedingsvorm).................................................................................................182
(Begrip geneesmiddel).....................................................................................................................................182
(Magistrale bereiding).....................................................................................................................................182
(Reclameverbod)..............................................................................................................................................183
Week 6..................................................................................................................................................................184
Hoorcollege week 6, Medische aansprakelijkheid in theorie in praktijk.........................................................184
Werkgroep week 6............................................................................................................................................192
Overige literatuur week 6.................................................................................................................................198
Aansprakelijkheid ziekenhuis voor medische hulpzaken..................................................................................205
Shockschade.....................................................................................................................................................206
Aansprakelijkheid ziekenhuis bij gebruik besluitvormingsalgoritmen............................................................207
Jurisprudentie week 6......................................................................................................................................209
Zorgplicht: professionele standaard en goed hulpverlenersschap, zorgvuldigheidstoets art. 7:453 BW....209
Speeckaert/Gradener....................................................................................................................................209
Schadevergoeding voor wrongful life/birth.................................................................................................209
Baby Kelly (wrongful birth)........................................................................................................................209
Aansprakelijkheid bij medische hulpzaken.................................................................................................210
PIP................................................................................................................................................................210
, Miragel.........................................................................................................................................................210
Delen medische gegevens bij buitengerechtelijke afhandeling claims........................................................210
VRAGEN uit hoorcolleges..................................................................................................................................213
Literatuur
Week 45, Patiëntenrechten & Goede zorg, recht op informatie, informed consent, shared
decision making
- H. J. J. Leenen e.a. (red), Handboek Gezondheidsrecht, Den Haag: Boom Juridische
Uitgevers (laatste editie). Hoofdstuk 1 en 2.
- KNMG-richtlijn Omgaan met medische gegevens, KNMG, laatste editie, § 3, 4, 6 & 7.
- KNMG standpunt. Niet-aangaan of beëindiging van de geneeskundige
behandelingsovereenkomst 2021.
- M. van Rossum & C. Zegveld, ‘Informed consent ten aanzien van medische
verrichtingen: Een pleidooi voor een flexibele en persoonsgerichte omgang met
leeftijdsgrenzen’, Nederlands Juristenblad, 2024(11), p. 740-746.
- Prof. mr. J. Legemaate, 'Digitaal informed consent (eIC): zegen of
bedreiging?', TvGR 2024, p. 312-316.
Te lezen jurisprudentie:
