Hoofdstuk 1
Vier invalshoeken
Wanneer je te maken krijgt met een vraag die actueel is en in de maatschappij
speelt, kun je ook wel zeggen dat je te maken hebt met een actueel maatschappelijk
vraagstuk. Over een actueel maatschappelijk vraagstuk kun je een eigen mening
geven. Je kunt het vraagstuk vanuit verschillende standpunten van betrokkenen
bekijken → 4 invalshoeken:
1. Politiek-juridische invalshoek.
Politiek-juridische vraagstukken gaan over het overheidsbeleid en de wetten
en regels die daarmee samenhangen. Wat zijn de uitgangspunten van de
overheidsbeleid? Hoe ruimhartig moeten we asielzoekers toelaten?
2. Sociaal-culturele invalshoek.
Sociaal-culturele vraagstukken gaan over verschillen en overeenkomsten
tussen culturen. Bij dit soort vraagstukken kijken we bijvoorbeeld wat de
culturele identiteit van etnische groepen is. Hoe kan de eigen identiteit
gewaarborgd blijven? Wat zijn oorzaken van vooroordelen?
3. Sociaal-economische invalshoek.
Sociaal-economische vraagstukken gaan over sociale ongelijkheid. Daarom
spreken we ook wel van vraagstukken van sociale ongelijkheid en
economische vraagstukken. Welke regels moeten gelden voor
uitkeringsgerechtigden? Hoe wordt werk gewaardeerd en hoe gaan we om
met werkloosheid?
4. Vergelijkende invalshoek
Het doel van vergelijkende invalshoek is een vergelijking te maken in tijd en in
ruimte. Je kijkt vanuit een historisch perspectief als je samenlevingen en
maatschappelijke problemen wilt vergelijken. Je kijkt vanuit een geografisch
perspectief als je een vergelijking van verschillende plaatsen wilt maken. Je
kijkt bij de vergelijkende invalshoek naar de manier waarop men vroeger met
het probleem omging, en de wijze waarop men elders met het probleem
omgaat.
De politiek-juridische invalshoek
De politiek-juridische invalshoek kijkt naar het beleid dat te maken heeft met een
maatschappelijk probleem en de bijbehorende wetten en regels. Daarbij gaat het om
het benoemen van het huidige beleid, maar ook om het aangeven van eventuele
knelpunten daarin. Bij ieder maatschappelijk probleem zijn veel verschillende
groeperingen betrokken. Ook is je eigen mening een heel belangrijk onderdeel.
Voor dit vak is het de bedoeling dat je een vraagstuk analyseert vanuit de
politiek-juridische invalshoek. Daarvoor moet je een aantal stappen doorlopen, die
eindigen met je eigen mening.
,In het kort
Dit zijn de stappen die je moet nemen om een maatschappelijk vraagstuk vanuit de
politiek-juridische invalshoek te benaderen:
1. Beschrijf het huidige beleid ten aanzien van dit vraagstuk.
2. Beschrijf welke (groepen) mensen erbij betrokken zijn en welke standpunten
zij innemen.
3. Beschrijf welke visies de verschillende betrokken (groepen) mensen hebben.
4. Beschrijf de mogelijkheden die de betrokken (groepen) mensen hebben om
het beleid ten aanzien van het vraagstuk te beïnvloeden.
5. Geef je eigen mening op basis van de informatie bij punt 1 tot en met 4.
De sociaal-culturele invalshoek
Sociaal-culturele vraagstukken gaan over de (problemen met de) verschillende
culturen in Nederland. Bij dit soort vraagstukken kijken we bijvoorbeeld welke
culturen in Nederland onderscheiden worden, en wat de eigen culturele identiteit van
etnische groepen is. Alle vraagstukken of problemen die op de een of andere manier
te maken hebben met cultuur vallen onder sociaal-culturele vraagstukken. Er zijn
twee zaken die bij cultuur een belangrijke rol spelen: normen en waarden.
Een waarde (abstract) is iets wat heel belangrijk voor je is. Voorbeelden zijn
vriendschap, trouw en netheid.
Een norm is een gedragsregel die je gebruikt om aan je waarde te voldoen. ‘’je moet
… of je hoort ... ‘’. Netheid > U zeggen, direct na eten afwassen, beleefdheid.
In het kort
Dit zijn de stappen die je moet nemen om een maatschappelijk vraagstuk vanuit de
sociaal-culturele invalshoek te benaderen:
1. Beschrijf de kern van het probleem.
2. Beschrijf welke (groepen) mensen erbij betrokken zijn.
3. Beschrijf welke waarden en normen de verschillende betrokken (groepen)
mensen hebben en zo mogelijk welke waarde en normen botsen.
4. Geef je eigen mening op basis van de informatie bij punt 1 tot en met 3.
,De sociaal-economische invalshoek
De sociaal-economische invalshoek kijkt voornamelijk naar de verschillende
belangen die bij een maatschappelijk probleem of vraagstuk spelen. Bij de
sociaal-economische invalshoek draait alles om belangen. Belangen zijn zaken die
op de een of andere manier nut voor je (kunnen) hebben. Belangen zijn altijd
verbonden aan een sociale positie. Bij elke sociale positie hoort een ander belang.
Mensen hebben meer sociale posities. Dit betekent dus dat mensen veel
verschillende belangen hebben.
Belangen kunnen wel eens botsen. Dat kan tot een conflict leiden →
belangenconflict.
In het kort
Dit zijn de stappen die je moet nemen om een maatschappelijk vraagstuk vanuit de
sociaal-economische invalshoek te benaderen:
1. Beschrijf de kern van het probleem.
2. Beschrijf welke (groepen) mensen erbij betrokken zijn.
3. Beschrijf de belangen van de betrokkenen en geef aan of deze
gemeenschappelijk zijn of tegenstrijdig aan elkaar zijn.
4. Beschrijf welke machtsmiddelen de betrokkenen hebben om hun belangen te
behartigen.
5. Geef je eigen mening op basis van de informatie bij punt 1 tot en met 4.
De vergelijkende invalshoek
Het doel van de vergelijkende invalshoek is een vergelijking te maken in tijd en in
ruimte. Je kijkt vanuit een historisch perspectief als je samenlevingen en
maatschappelijke problemen wilt vergelijken. Je kijkt vanuit een geografisch
perspectief als je een vergelijking van verschillende plaatsen wilt maken. Je kijkt bij
deze invalshoek naar de manier waarop men vroeger met het probleem omging, en
de wijze waarop men elders met het probleem omgaat. Ook bekijk je de voor- en
nadelen van deze methoden.
Historische perspectief (tijd)
We kijken vanuit een historisch perspectief als we samenlevingen en
maatschappelijke problemen willen vergelijken.
Geografisch perspectief (ruimte)
We kijken vanuit een geografisch perspectief als we een vergelijking van
verschillende plaatsen willen maken.
, In het kort
Dit zijn de standpunten die je moet nemen om een maatschappelijk vraagstuk vanuit
de vergelijkende invalshoek te benaderen:
1. Beschrijf de kern van het probleem.
2. Beschrijf welke (groepen) mensen erbij betrokken zijn.
3. Beschrijf het probleem in de tijd en/of in de ruimte.
4. Trek een conclusie.
Vier invalshoeken
Wanneer je te maken krijgt met een vraag die actueel is en in de maatschappij
speelt, kun je ook wel zeggen dat je te maken hebt met een actueel maatschappelijk
vraagstuk. Over een actueel maatschappelijk vraagstuk kun je een eigen mening
geven. Je kunt het vraagstuk vanuit verschillende standpunten van betrokkenen
bekijken → 4 invalshoeken:
1. Politiek-juridische invalshoek.
Politiek-juridische vraagstukken gaan over het overheidsbeleid en de wetten
en regels die daarmee samenhangen. Wat zijn de uitgangspunten van de
overheidsbeleid? Hoe ruimhartig moeten we asielzoekers toelaten?
2. Sociaal-culturele invalshoek.
Sociaal-culturele vraagstukken gaan over verschillen en overeenkomsten
tussen culturen. Bij dit soort vraagstukken kijken we bijvoorbeeld wat de
culturele identiteit van etnische groepen is. Hoe kan de eigen identiteit
gewaarborgd blijven? Wat zijn oorzaken van vooroordelen?
3. Sociaal-economische invalshoek.
Sociaal-economische vraagstukken gaan over sociale ongelijkheid. Daarom
spreken we ook wel van vraagstukken van sociale ongelijkheid en
economische vraagstukken. Welke regels moeten gelden voor
uitkeringsgerechtigden? Hoe wordt werk gewaardeerd en hoe gaan we om
met werkloosheid?
4. Vergelijkende invalshoek
Het doel van vergelijkende invalshoek is een vergelijking te maken in tijd en in
ruimte. Je kijkt vanuit een historisch perspectief als je samenlevingen en
maatschappelijke problemen wilt vergelijken. Je kijkt vanuit een geografisch
perspectief als je een vergelijking van verschillende plaatsen wilt maken. Je
kijkt bij de vergelijkende invalshoek naar de manier waarop men vroeger met
het probleem omging, en de wijze waarop men elders met het probleem
omgaat.
De politiek-juridische invalshoek
De politiek-juridische invalshoek kijkt naar het beleid dat te maken heeft met een
maatschappelijk probleem en de bijbehorende wetten en regels. Daarbij gaat het om
het benoemen van het huidige beleid, maar ook om het aangeven van eventuele
knelpunten daarin. Bij ieder maatschappelijk probleem zijn veel verschillende
groeperingen betrokken. Ook is je eigen mening een heel belangrijk onderdeel.
Voor dit vak is het de bedoeling dat je een vraagstuk analyseert vanuit de
politiek-juridische invalshoek. Daarvoor moet je een aantal stappen doorlopen, die
eindigen met je eigen mening.
,In het kort
Dit zijn de stappen die je moet nemen om een maatschappelijk vraagstuk vanuit de
politiek-juridische invalshoek te benaderen:
1. Beschrijf het huidige beleid ten aanzien van dit vraagstuk.
2. Beschrijf welke (groepen) mensen erbij betrokken zijn en welke standpunten
zij innemen.
3. Beschrijf welke visies de verschillende betrokken (groepen) mensen hebben.
4. Beschrijf de mogelijkheden die de betrokken (groepen) mensen hebben om
het beleid ten aanzien van het vraagstuk te beïnvloeden.
5. Geef je eigen mening op basis van de informatie bij punt 1 tot en met 4.
De sociaal-culturele invalshoek
Sociaal-culturele vraagstukken gaan over de (problemen met de) verschillende
culturen in Nederland. Bij dit soort vraagstukken kijken we bijvoorbeeld welke
culturen in Nederland onderscheiden worden, en wat de eigen culturele identiteit van
etnische groepen is. Alle vraagstukken of problemen die op de een of andere manier
te maken hebben met cultuur vallen onder sociaal-culturele vraagstukken. Er zijn
twee zaken die bij cultuur een belangrijke rol spelen: normen en waarden.
Een waarde (abstract) is iets wat heel belangrijk voor je is. Voorbeelden zijn
vriendschap, trouw en netheid.
Een norm is een gedragsregel die je gebruikt om aan je waarde te voldoen. ‘’je moet
… of je hoort ... ‘’. Netheid > U zeggen, direct na eten afwassen, beleefdheid.
In het kort
Dit zijn de stappen die je moet nemen om een maatschappelijk vraagstuk vanuit de
sociaal-culturele invalshoek te benaderen:
1. Beschrijf de kern van het probleem.
2. Beschrijf welke (groepen) mensen erbij betrokken zijn.
3. Beschrijf welke waarden en normen de verschillende betrokken (groepen)
mensen hebben en zo mogelijk welke waarde en normen botsen.
4. Geef je eigen mening op basis van de informatie bij punt 1 tot en met 3.
,De sociaal-economische invalshoek
De sociaal-economische invalshoek kijkt voornamelijk naar de verschillende
belangen die bij een maatschappelijk probleem of vraagstuk spelen. Bij de
sociaal-economische invalshoek draait alles om belangen. Belangen zijn zaken die
op de een of andere manier nut voor je (kunnen) hebben. Belangen zijn altijd
verbonden aan een sociale positie. Bij elke sociale positie hoort een ander belang.
Mensen hebben meer sociale posities. Dit betekent dus dat mensen veel
verschillende belangen hebben.
Belangen kunnen wel eens botsen. Dat kan tot een conflict leiden →
belangenconflict.
In het kort
Dit zijn de stappen die je moet nemen om een maatschappelijk vraagstuk vanuit de
sociaal-economische invalshoek te benaderen:
1. Beschrijf de kern van het probleem.
2. Beschrijf welke (groepen) mensen erbij betrokken zijn.
3. Beschrijf de belangen van de betrokkenen en geef aan of deze
gemeenschappelijk zijn of tegenstrijdig aan elkaar zijn.
4. Beschrijf welke machtsmiddelen de betrokkenen hebben om hun belangen te
behartigen.
5. Geef je eigen mening op basis van de informatie bij punt 1 tot en met 4.
De vergelijkende invalshoek
Het doel van de vergelijkende invalshoek is een vergelijking te maken in tijd en in
ruimte. Je kijkt vanuit een historisch perspectief als je samenlevingen en
maatschappelijke problemen wilt vergelijken. Je kijkt vanuit een geografisch
perspectief als je een vergelijking van verschillende plaatsen wilt maken. Je kijkt bij
deze invalshoek naar de manier waarop men vroeger met het probleem omging, en
de wijze waarop men elders met het probleem omgaat. Ook bekijk je de voor- en
nadelen van deze methoden.
Historische perspectief (tijd)
We kijken vanuit een historisch perspectief als we samenlevingen en
maatschappelijke problemen willen vergelijken.
Geografisch perspectief (ruimte)
We kijken vanuit een geografisch perspectief als we een vergelijking van
verschillende plaatsen willen maken.
, In het kort
Dit zijn de standpunten die je moet nemen om een maatschappelijk vraagstuk vanuit
de vergelijkende invalshoek te benaderen:
1. Beschrijf de kern van het probleem.
2. Beschrijf welke (groepen) mensen erbij betrokken zijn.
3. Beschrijf het probleem in de tijd en/of in de ruimte.
4. Trek een conclusie.
