Kunstgeschiedenis Arts and Crafts- Constructivisme
Arts and Crafts 1875-1900
Toegepaste kunst
● Ontstaan als reactie op stijlloze fabrieksproducten van de Industriële Revolutie->
ambachtelijke producten werden verdrongen.
● Middeleeuwse wereld idealiseren: eenvoud, schoonheid, ambachtelijkheid->
kleurgebruik, motieven, vormen uit de natuur.
● Kenmerken vormgeving: heldere, natuurlijke kleuren, gestileerde vormen, golvende
lijnen:takken en bladeren, symmetrisch door herhaling lengte en breedte van stof =
rapport, natuurlijke materialen, met de hand gemaakt.
Jugendstil 1890-1910
Inleiding
● Opvattingen Arts and Crafts Movement verder uitbreiden.
● Reactie op de willekeurig toegepaste neostijlen van 19e eeuw.
● Inspiratie uit natuur, Japanse kunst, vroeg middeleeuwse kunst, symbolisme->
symboliek speelt belangrijke rol.
● Jugendstil in Nederland: slaoliestijl-> reclame slaolie voor Calvé.
● Komt tot bloei in de toegepaste kunst en architectuur.
Architectuur en beeldhouwkunst
● Parijse metrostation: Sierlijk, slingerende, groen geschilderde arabesken en
uitbundige decoraties. Versiering en hekken gemaakt van gietijzer
● Gaudí: ‘Moderismo’: Jugendstil, gotiek en Moorse bouwkunst
● Sagrada Familia: natuursteen, kruisvorm-> gotisch, vijf schepen met driebeukig
dwarsschip, beeldhouwwerken en ornamenten uit de natuur, mozaïeken, organische
versieringen en gebeeldhouwde grillige vormen zorgen voor afwisseling, ritme en
dynamiek, ambachtelijke technieken en traditionele materialen.
● Parijse metrostation: arabesken: golvende, in elkaar overlopende en met elkaar
verstrengelde lijnen-> vitaliteit en continue beweging ontwikkelende natuur.
● Sagrada Familia: twaalf torens-> twaalf apostelen, gevels-> facet leven Christus,
nissen oostelijke façade-> beeldhouwwerken Christus’ geboorte en leven, drie
portalen-> geloof, hoop en liefde, reliëfs en beelden-> religieuze begrippen.
Kleursymboliek: portaal hoop groen, passiefaçade donkere kleur.
Schilderkunst
● Afgeleid van de natuur
● F.Champenois: bloemen in het haar, bloem- en plantmotieven op achtergrond.
● De kus: gouden achtergrond, perk met voorjaarsbloemen.
● F.Champenois: jurk versierd met geometrische vormen, duidelijke contourlijnen en
dunne, slingerende of gebogen lijnen, vormgeving letters afgestemd op de
organische vormen van decoraties, lichte pasteltinten.
● De kus: plastische vormgeving, realistische weergave hoofden, armen, benen en
voeten-> contrast met vlakke en decoratieve uitwerking en omgeving, figuren in
centrum: verticaal accent in compositie-> asymmetrisch geplaatste bloemen tapijt:
zorgt voor evenwicht in compositie, gestileerde omtrekvorm en versieringen: ruimte-
illusie tegengaan en benadrukken decoratieve eigenschap schilderij.
● Versiering kleding loopt over in elkaar en personen vallen binnen dezelfde
omtrekvorm-> deze elementen staan voor 2 geliefden en hun verbondenheid.
1
, Gebruiksvoorwerpen
● Vlinder kam: gestileerd en symmetrisch, ambachtelijk uit schilpad gesneden en
versierd met gouden draden en opalen.
● Visservies: donkere silhouetten van planten hebben een repoussoir werking: planten
dringen dieren naar achtergrond, opglazuur decoratie met behulp van druktechniek.
● Toegepaste vormgeving valt op door decoratieve waarde-> vormgeving is
belangrijker dan functie.
Meubels en interieur
● Woonhuis Tassel typerend voor Jugendstil Architectuur: gietijzeren versieringen en
organische vormen zorgen voor plastisch effect. Gietijzeren zuilen en binten worden
voortgezet in geschilderde decoraties.
● kenmerken Jugendstil interieur: gebogen, verspringende muurvlakken,
asymmetrische, golvende ornamenten en welvende plafonds. Wanden, zuilen,
trapleuningen, deuren, ramen en plafonds-> versierd met slingerende, organische
plantmotieven.
● Gietijzer zorgt voor openheid en ruimtelijkheid.
● Gesammtkunstwerk: een dergelijke combinatie van schilder-, beeldhouw- en
toegepaste kunst in één gebouw.
● Jugendstil stoel: organische vormen en versieringen zorgen voor plastisch effect,
decoratie maakt deel uit van constructie.
● Golvende versieringen/ zweepslagmotieven: drukken dynamiek van steeds
veranderende en evoluerende natuur uit.
Art deco 1910-1940
● Toepassing geometrische vormen en stilering van vormen uit de natuur.
● Gestroomlijnde vormen en decoraties: felle, primaire kleuren, zwart, zilver-, metaal-,
of chroomkleuren.
● vormen, kleuren en ornamenten ontleend aan motieven uit kunst oude culturen,
kubisme, futurisme en De Stijl.
● Luxe uitstraling
Expressionisme 1905-1920
Inleiding
● Richten op subjectiviteit: het innerlijk van de kunstenaar zelf en zijn specifieke
wereldvisie
● Inspiratie uit primitieve kunst, nationale Europese en exotische volkskunst en
postimpressionisten
● Felle kleuren en krachtige vormen
● ‘Fauves’ ze gaan als wilde beesten in hun schilderijen tekeer
● Die Brücke: uitdrukken eigen gevoelens en sociale betrokkenheid
● Der Blaue Reiter: gevoel en spontaniteit-> poëtischer, kleurrijker en vrolijker dan Die
Brücke
● Orfisme: non-figuratieve stijl, komt van kubisme, verbonden met Blaue Reiter,
geometrische contrasterende kleurvlakken
Architectuur
● Rekening houden met functionaliteit, materiaal en constructie gebouw
● Rudolph Steiner: Goetheanum-> gedeeltelijk in aarde verzonken, beeldhouwwerk en
muurschilderingen, grote betonnen muur oppervlakken, kleine ramen, gebogen en
2
Arts and Crafts 1875-1900
Toegepaste kunst
● Ontstaan als reactie op stijlloze fabrieksproducten van de Industriële Revolutie->
ambachtelijke producten werden verdrongen.
● Middeleeuwse wereld idealiseren: eenvoud, schoonheid, ambachtelijkheid->
kleurgebruik, motieven, vormen uit de natuur.
● Kenmerken vormgeving: heldere, natuurlijke kleuren, gestileerde vormen, golvende
lijnen:takken en bladeren, symmetrisch door herhaling lengte en breedte van stof =
rapport, natuurlijke materialen, met de hand gemaakt.
Jugendstil 1890-1910
Inleiding
● Opvattingen Arts and Crafts Movement verder uitbreiden.
● Reactie op de willekeurig toegepaste neostijlen van 19e eeuw.
● Inspiratie uit natuur, Japanse kunst, vroeg middeleeuwse kunst, symbolisme->
symboliek speelt belangrijke rol.
● Jugendstil in Nederland: slaoliestijl-> reclame slaolie voor Calvé.
● Komt tot bloei in de toegepaste kunst en architectuur.
Architectuur en beeldhouwkunst
● Parijse metrostation: Sierlijk, slingerende, groen geschilderde arabesken en
uitbundige decoraties. Versiering en hekken gemaakt van gietijzer
● Gaudí: ‘Moderismo’: Jugendstil, gotiek en Moorse bouwkunst
● Sagrada Familia: natuursteen, kruisvorm-> gotisch, vijf schepen met driebeukig
dwarsschip, beeldhouwwerken en ornamenten uit de natuur, mozaïeken, organische
versieringen en gebeeldhouwde grillige vormen zorgen voor afwisseling, ritme en
dynamiek, ambachtelijke technieken en traditionele materialen.
● Parijse metrostation: arabesken: golvende, in elkaar overlopende en met elkaar
verstrengelde lijnen-> vitaliteit en continue beweging ontwikkelende natuur.
● Sagrada Familia: twaalf torens-> twaalf apostelen, gevels-> facet leven Christus,
nissen oostelijke façade-> beeldhouwwerken Christus’ geboorte en leven, drie
portalen-> geloof, hoop en liefde, reliëfs en beelden-> religieuze begrippen.
Kleursymboliek: portaal hoop groen, passiefaçade donkere kleur.
Schilderkunst
● Afgeleid van de natuur
● F.Champenois: bloemen in het haar, bloem- en plantmotieven op achtergrond.
● De kus: gouden achtergrond, perk met voorjaarsbloemen.
● F.Champenois: jurk versierd met geometrische vormen, duidelijke contourlijnen en
dunne, slingerende of gebogen lijnen, vormgeving letters afgestemd op de
organische vormen van decoraties, lichte pasteltinten.
● De kus: plastische vormgeving, realistische weergave hoofden, armen, benen en
voeten-> contrast met vlakke en decoratieve uitwerking en omgeving, figuren in
centrum: verticaal accent in compositie-> asymmetrisch geplaatste bloemen tapijt:
zorgt voor evenwicht in compositie, gestileerde omtrekvorm en versieringen: ruimte-
illusie tegengaan en benadrukken decoratieve eigenschap schilderij.
● Versiering kleding loopt over in elkaar en personen vallen binnen dezelfde
omtrekvorm-> deze elementen staan voor 2 geliefden en hun verbondenheid.
1
, Gebruiksvoorwerpen
● Vlinder kam: gestileerd en symmetrisch, ambachtelijk uit schilpad gesneden en
versierd met gouden draden en opalen.
● Visservies: donkere silhouetten van planten hebben een repoussoir werking: planten
dringen dieren naar achtergrond, opglazuur decoratie met behulp van druktechniek.
● Toegepaste vormgeving valt op door decoratieve waarde-> vormgeving is
belangrijker dan functie.
Meubels en interieur
● Woonhuis Tassel typerend voor Jugendstil Architectuur: gietijzeren versieringen en
organische vormen zorgen voor plastisch effect. Gietijzeren zuilen en binten worden
voortgezet in geschilderde decoraties.
● kenmerken Jugendstil interieur: gebogen, verspringende muurvlakken,
asymmetrische, golvende ornamenten en welvende plafonds. Wanden, zuilen,
trapleuningen, deuren, ramen en plafonds-> versierd met slingerende, organische
plantmotieven.
● Gietijzer zorgt voor openheid en ruimtelijkheid.
● Gesammtkunstwerk: een dergelijke combinatie van schilder-, beeldhouw- en
toegepaste kunst in één gebouw.
● Jugendstil stoel: organische vormen en versieringen zorgen voor plastisch effect,
decoratie maakt deel uit van constructie.
● Golvende versieringen/ zweepslagmotieven: drukken dynamiek van steeds
veranderende en evoluerende natuur uit.
Art deco 1910-1940
● Toepassing geometrische vormen en stilering van vormen uit de natuur.
● Gestroomlijnde vormen en decoraties: felle, primaire kleuren, zwart, zilver-, metaal-,
of chroomkleuren.
● vormen, kleuren en ornamenten ontleend aan motieven uit kunst oude culturen,
kubisme, futurisme en De Stijl.
● Luxe uitstraling
Expressionisme 1905-1920
Inleiding
● Richten op subjectiviteit: het innerlijk van de kunstenaar zelf en zijn specifieke
wereldvisie
● Inspiratie uit primitieve kunst, nationale Europese en exotische volkskunst en
postimpressionisten
● Felle kleuren en krachtige vormen
● ‘Fauves’ ze gaan als wilde beesten in hun schilderijen tekeer
● Die Brücke: uitdrukken eigen gevoelens en sociale betrokkenheid
● Der Blaue Reiter: gevoel en spontaniteit-> poëtischer, kleurrijker en vrolijker dan Die
Brücke
● Orfisme: non-figuratieve stijl, komt van kubisme, verbonden met Blaue Reiter,
geometrische contrasterende kleurvlakken
Architectuur
● Rekening houden met functionaliteit, materiaal en constructie gebouw
● Rudolph Steiner: Goetheanum-> gedeeltelijk in aarde verzonken, beeldhouwwerk en
muurschilderingen, grote betonnen muur oppervlakken, kleine ramen, gebogen en
2
