Samenvatting Publieksrecht
Inleiding en staatsrecht
Wat is recht?
- Het recht is een systeem van regels waarmee de samenleving wordt
geordend.
Welke rechtsbronnen zijn er?
- Wet
- Rechtspraak (=jurisprudentie)
- Gewoonte/ongeschreven recht
- Rechtsleer/doctrine
- Verdragen
Wat is het verschil tussen privaatrecht en publieksrecht?
Privaatrecht is het recht tussen burgers, iets wat wij allemaal kunnen. Bijv. Huurrecht,
familierecht, erfrecht,..
Publieksrecht is het recht tussen overheid en burgers of overheden onderling. Bijv.
Strafrecht, het strafprocesrecht, belastingrecht, wet ruimtelijke ordening,
administratief recht, het volkenrecht
In het publiekrecht speelt het uitvoeren van wettelijke opgedragen taken een rol van
betekenis.
Privaatrecht verjaard na 20 jaar, en publiekrecht nooit.
1
, Regelt relatie tussen
overheid en burgers en
overheden onderling
Publiekrecht
Ongelijke partijen/
gezagsverhouding
Recht
Regelt de
rechtsverhouding tussen
burgers, bedrijven
onderling
Privaatrecht
Min- of- meer
gelijkwaardige partijen
Ook de overheid kan privaatrechtelijk handelen. Wanneer?
Als de overheid een koopovereenkomst sluit bijvoorbeeld bij het kopen van een stuk
grond van een boer.
Wat is jurisprudentie?
Een rechter houdt bij zijn uitspraak en overweging ook rekening met jurisprudentie.
Jurisprudentie is de verzamelnaam voor eerder gedane rechterlijke uitspraken.
Jurisprudentie is een rechtsbron die niet in de wet is terug te vinden en behoort tot de
ongeschreven rechtsbronnen. Een rechter gaat na wat rechters eerder in eenzelfde
soort zaak besloten hebben. Een eerdere rechterlijke uitspraak kan op die manier als
voorbeeld dienen. Maar een rechter mag ook afwijken van uitspraken die eerder zijn
gedaan. Als maatschappelijke omstandigheden bijvoorbeeld veranderd zijn, dan kan
een rechter in eenzelfde soort zaak ook anders beslissen.
Wat is codificeren?
- Het in een wet(boek) vastleggen van het recht.
Wat is de definitie van een ‘staat’?
- Afgebakend grondgebied
- Bepaalde gemeenschap van mensen
- Gezag uitgeoefend door een organisatie, die het machtsmonopolie heeft
2
,Welke staatvorm heeft Nederland?
Een Constitutionele Monarchie met een parlementair stelsel.
Wat voor staatsinrichting heeft Nederland?
Een gedecentraliseerde eenheidsstaat.
Wat is Trias Politica?
‘bedacht’ door Montesquie
- Wetgevende macht (regering)
- Uitvoerende macht (ambtenaren)
- Rechtsprekende macht (rechters)
Parlement: 1e en 2e kamer: Staten Generaal
Wat is de Kroon?
De regering: Koning en ministers samen
Kabinet: Ministers en staatssecretarissen
Hoe wordt een Minister benoemd en ontslagen?
Bij koninklijk besluit
Uit welke onderdelen bestaat de Raad van State?
Advisering en rechtspraak
Klassieke Grondrechten: (kun je afdwingen bij de rechter)
- Vrijheid van meningsuiting
- Vrijheid van godsdienst
- Vrijheid van betoging
- Onteigening
- Discriminatieverbod
Sociale grondrechten: (kun je niet afdwingen bij de rechter)
- Recht op huisvesting
- Recht op onderwijs
Welk beginsel van behoorlijk bestuur is (deels) neergelegd in de Grondwet?
- Het gelijkheidsbeginsel
Welke algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn gecodificeerd in de
Algemene wet bestuursrecht?
- Het verbod van vooringenomenheid
- Het verbod van détournement de pouvoir
Actief kiesrecht: Mogen kiezen, 18+
Passief kiesrecht: Gekozen worden, je mag een partij oprichten
3
, Uitvoerende macht Wetgevende macht Rechtsprekende macht
Provincie Gedeputeerde Provinciale staten Rechterlijke macht
staten
Gemeente College Gemeenteraad Rechterlijke macht
Burgemeesters en
eethouders
Rijk Regering Staten-Generaal Rechterlijke macht
Wet in Formele zin:
Te herkennen door het woordje WET er achter. Gemaakt door de regering en de
Staten-Generaal. Bijv. Awb, Woningwet, Wro, Wet geluidshinder
Wet in Materiële zin: Algemeen verbindende voorschriften, ongeacht de afkomst.
Kan dus ook van gemeente of provincies komen. Bijv. Apv, besluit ruimtelijke
ordening, besluit bestuursrecht
Wanneer treedt een wet in formele zin in werking?
- Als de wet in het Staatsblad is gepubliceerd en daarin de datum van
inwerkingtreding is bepaald.
Wie heb je nodig om een wet te veranderen?
Staten generaal(1e en 2e kamer) en de regering(=De kroon; de Koning en alle
Ministers)
Moet je snel een beslissing nemen dan kun je het beste een wet in materiele zin
‘’maken’’, hier heb je enkel de minister voor nodig Ministeriële regeling
Een rechter bij de rechtbank wordt benoemd door de regering.
Wat is de taak van het Hof van Justitie in de Europese Unie?
- Het beoordelen van aan hen voorgelegde prejudiciële geschillen
De Eerste Kamer bestaat uit 75 leden
De Tweede Kamer bestaat uit 150 leden
Awb: Algemene wet bestuursrecht: formaliteiten; definities en hoe gaan procedures
Wro : Wet Ruimtelijke Ordening: ruimtelijke ordening, structuurvisie,
bestemmingsplan, planschade, grondexploitatie, inpassingsplannen,…
Wabo: Wet algemene bepalingen omgevingsrecht: Omgevingsvergunningen
4
Inleiding en staatsrecht
Wat is recht?
- Het recht is een systeem van regels waarmee de samenleving wordt
geordend.
Welke rechtsbronnen zijn er?
- Wet
- Rechtspraak (=jurisprudentie)
- Gewoonte/ongeschreven recht
- Rechtsleer/doctrine
- Verdragen
Wat is het verschil tussen privaatrecht en publieksrecht?
Privaatrecht is het recht tussen burgers, iets wat wij allemaal kunnen. Bijv. Huurrecht,
familierecht, erfrecht,..
Publieksrecht is het recht tussen overheid en burgers of overheden onderling. Bijv.
Strafrecht, het strafprocesrecht, belastingrecht, wet ruimtelijke ordening,
administratief recht, het volkenrecht
In het publiekrecht speelt het uitvoeren van wettelijke opgedragen taken een rol van
betekenis.
Privaatrecht verjaard na 20 jaar, en publiekrecht nooit.
1
, Regelt relatie tussen
overheid en burgers en
overheden onderling
Publiekrecht
Ongelijke partijen/
gezagsverhouding
Recht
Regelt de
rechtsverhouding tussen
burgers, bedrijven
onderling
Privaatrecht
Min- of- meer
gelijkwaardige partijen
Ook de overheid kan privaatrechtelijk handelen. Wanneer?
Als de overheid een koopovereenkomst sluit bijvoorbeeld bij het kopen van een stuk
grond van een boer.
Wat is jurisprudentie?
Een rechter houdt bij zijn uitspraak en overweging ook rekening met jurisprudentie.
Jurisprudentie is de verzamelnaam voor eerder gedane rechterlijke uitspraken.
Jurisprudentie is een rechtsbron die niet in de wet is terug te vinden en behoort tot de
ongeschreven rechtsbronnen. Een rechter gaat na wat rechters eerder in eenzelfde
soort zaak besloten hebben. Een eerdere rechterlijke uitspraak kan op die manier als
voorbeeld dienen. Maar een rechter mag ook afwijken van uitspraken die eerder zijn
gedaan. Als maatschappelijke omstandigheden bijvoorbeeld veranderd zijn, dan kan
een rechter in eenzelfde soort zaak ook anders beslissen.
Wat is codificeren?
- Het in een wet(boek) vastleggen van het recht.
Wat is de definitie van een ‘staat’?
- Afgebakend grondgebied
- Bepaalde gemeenschap van mensen
- Gezag uitgeoefend door een organisatie, die het machtsmonopolie heeft
2
,Welke staatvorm heeft Nederland?
Een Constitutionele Monarchie met een parlementair stelsel.
Wat voor staatsinrichting heeft Nederland?
Een gedecentraliseerde eenheidsstaat.
Wat is Trias Politica?
‘bedacht’ door Montesquie
- Wetgevende macht (regering)
- Uitvoerende macht (ambtenaren)
- Rechtsprekende macht (rechters)
Parlement: 1e en 2e kamer: Staten Generaal
Wat is de Kroon?
De regering: Koning en ministers samen
Kabinet: Ministers en staatssecretarissen
Hoe wordt een Minister benoemd en ontslagen?
Bij koninklijk besluit
Uit welke onderdelen bestaat de Raad van State?
Advisering en rechtspraak
Klassieke Grondrechten: (kun je afdwingen bij de rechter)
- Vrijheid van meningsuiting
- Vrijheid van godsdienst
- Vrijheid van betoging
- Onteigening
- Discriminatieverbod
Sociale grondrechten: (kun je niet afdwingen bij de rechter)
- Recht op huisvesting
- Recht op onderwijs
Welk beginsel van behoorlijk bestuur is (deels) neergelegd in de Grondwet?
- Het gelijkheidsbeginsel
Welke algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn gecodificeerd in de
Algemene wet bestuursrecht?
- Het verbod van vooringenomenheid
- Het verbod van détournement de pouvoir
Actief kiesrecht: Mogen kiezen, 18+
Passief kiesrecht: Gekozen worden, je mag een partij oprichten
3
, Uitvoerende macht Wetgevende macht Rechtsprekende macht
Provincie Gedeputeerde Provinciale staten Rechterlijke macht
staten
Gemeente College Gemeenteraad Rechterlijke macht
Burgemeesters en
eethouders
Rijk Regering Staten-Generaal Rechterlijke macht
Wet in Formele zin:
Te herkennen door het woordje WET er achter. Gemaakt door de regering en de
Staten-Generaal. Bijv. Awb, Woningwet, Wro, Wet geluidshinder
Wet in Materiële zin: Algemeen verbindende voorschriften, ongeacht de afkomst.
Kan dus ook van gemeente of provincies komen. Bijv. Apv, besluit ruimtelijke
ordening, besluit bestuursrecht
Wanneer treedt een wet in formele zin in werking?
- Als de wet in het Staatsblad is gepubliceerd en daarin de datum van
inwerkingtreding is bepaald.
Wie heb je nodig om een wet te veranderen?
Staten generaal(1e en 2e kamer) en de regering(=De kroon; de Koning en alle
Ministers)
Moet je snel een beslissing nemen dan kun je het beste een wet in materiele zin
‘’maken’’, hier heb je enkel de minister voor nodig Ministeriële regeling
Een rechter bij de rechtbank wordt benoemd door de regering.
Wat is de taak van het Hof van Justitie in de Europese Unie?
- Het beoordelen van aan hen voorgelegde prejudiciële geschillen
De Eerste Kamer bestaat uit 75 leden
De Tweede Kamer bestaat uit 150 leden
Awb: Algemene wet bestuursrecht: formaliteiten; definities en hoe gaan procedures
Wro : Wet Ruimtelijke Ordening: ruimtelijke ordening, structuurvisie,
bestemmingsplan, planschade, grondexploitatie, inpassingsplannen,…
Wabo: Wet algemene bepalingen omgevingsrecht: Omgevingsvergunningen
4
