Hoorcollege 4
Motivatie en emotie
- Wat hebben deze 2 dingen gemeen:
o Beide woorden zit motie; beweging
- Motivatie: Mentale toestand die aanzet tot gedrag/ het zet je in beweging
- Emotie: privaat toegankelijke affectieve toestand die aanzet tot een gedrag/bewegen
‘Drive’ en ‘rewards’
- Motivatie: de bereidheid actie te ondernemen (drive) om bepaalde beloningen
(rewards) te verkrijgen
- Drive en rewards zijn complementair:
o Hoe hoger de ingeschatte waarde van de reward hoe groter de drive
Erg lekker drankje – meer dorst
o Een sterke drive maakt de waargenomen reward groter
Veel dorst - drankje smaakt lekkerder
Drives
- Oud idee: drives dienen de interne toestand van het lijf stabiel te houden
(homeostase)
- Zogenaamde regulatory drives: Drives gericht op
o Voedsel, drinken, lichaamstemp. En zouthuishouding
- Maar er zijn ook non-regulatory drives
Drive reduction theory (Clark Hull)
- Drive = spanning
- Alle gedrag is gemotiveerd door de wens drives (en daarmee spanning) te reduceren
- Mensen streven naar homeostase
Overzichten drives:
1. Regulatory drives: gericht op homeostase
2. Veiligheids-drives: vechten, vluchten, verschuilen etc.
3. Reproductieve drives: seks, zorgen voor kinderen, jaloezie
4. Sociale drives: vriendschap, erkenning, status
5. Educatieve drives: spel en exploratie
- Sommige houden ook van bijvoorbeeld geld, dit kan ook een drive zijn van iemand
o Primaire of afgeleide drives?
3 aspecten van reward
1. Liking: het plezier/genot om de reward te ervaren (‘ik vind het fijn’)
2. Wanting: de wens/het verlangen om de reward te krijgen (‘Wil graag’)
3. Reinforcement: het effect van de reward vormt gedrag/leidt tot leren
a. Vorige keer een voldoende, nu ga je weer even hard leren
- Reinforcement zorgt ervoor dat het dier beter wordt in het verkrijgen van de
beloning
o Operant leren: Wanting Reinforcement Wanting Reinforcement
Etc.
, Reward-mechanismen in het brein: Olds & Milner, 1954
- Zelfstimulatie bij ratten
- Electroden in het brein: bij drukken op een pedaal worden elektroden gestimuleerd
o Bij Muizen werden een bepaald deel van het brein gestimuleerd als je op het
pedaal klikten, De muis bleef dit doen. Door stimulatie kreeg de muis
misschien blijdschap
Vraag
- Waarom pleiten de resultaten van het onderzoek van Olds & Milner tegen de
homeostase hypothese:
o Er is hier geen sprake van een verstoorde homeostase of drive-reductie (maar
er wordt direct een reward gegenereerd)
- Belangrijk brein centrum voor belonend effect:
o De mediale voorhersenbundel
o De nucleus accumbens
Connecties met limbisch systeem (amygdala) en de cortex = (emotie)
- Endorfine: zorgt voor liking, niet voor wanting
- Dopamine: zorgt voor wanting, niet voor liking
o Dopamine in de Nucleus accumbens zorgt voor:
Wanting (het verlangen)
Leren waar en wanneer beloning te verkrijgen
Hoe groter de verwachte beloning, hoe groter de dopamine-productie
Verslaving: drugs
- Veel drugs werken direct in op de effecten van endorfine en dopamine in de nucleus
accumbens
Normaal werking systeem
- Dit systeem normaal functioneel
o Eten is fijn (liking: endorfine)
o Hum? Als ik op pedaal stap krijg ik voedsel, ik wil nu snel weer op pedaal
stappen (wanting/motivatie + leren: dopamine)
o Belangrijk: dit laatste gebeurt alleen bij onverwachte beloning
Alleen bij drugs gebeurt dit ook, ook al is het een verwachte beloning
(Dit komt door directe stimulatie)
Gokken is hierdoor ook verslaafd; Is altijd willekeurig, je weet niet wat
je krijgt: Dopamine systeem aangesproken
Alcohol maakt aanvankelijk dopamine vrij en zorgt ook voor grotere
aanmaak gaba; alle systemen op halve kracht Euforische effect van
alcohol wordt minder
Seks
- Seks is een non-regulatory drive: zorgt niet voor het in stand houden van homeostase
- Primair doel: reproductie
- Secundair doel: bevordert hechting van partners
Motivatie en emotie
- Wat hebben deze 2 dingen gemeen:
o Beide woorden zit motie; beweging
- Motivatie: Mentale toestand die aanzet tot gedrag/ het zet je in beweging
- Emotie: privaat toegankelijke affectieve toestand die aanzet tot een gedrag/bewegen
‘Drive’ en ‘rewards’
- Motivatie: de bereidheid actie te ondernemen (drive) om bepaalde beloningen
(rewards) te verkrijgen
- Drive en rewards zijn complementair:
o Hoe hoger de ingeschatte waarde van de reward hoe groter de drive
Erg lekker drankje – meer dorst
o Een sterke drive maakt de waargenomen reward groter
Veel dorst - drankje smaakt lekkerder
Drives
- Oud idee: drives dienen de interne toestand van het lijf stabiel te houden
(homeostase)
- Zogenaamde regulatory drives: Drives gericht op
o Voedsel, drinken, lichaamstemp. En zouthuishouding
- Maar er zijn ook non-regulatory drives
Drive reduction theory (Clark Hull)
- Drive = spanning
- Alle gedrag is gemotiveerd door de wens drives (en daarmee spanning) te reduceren
- Mensen streven naar homeostase
Overzichten drives:
1. Regulatory drives: gericht op homeostase
2. Veiligheids-drives: vechten, vluchten, verschuilen etc.
3. Reproductieve drives: seks, zorgen voor kinderen, jaloezie
4. Sociale drives: vriendschap, erkenning, status
5. Educatieve drives: spel en exploratie
- Sommige houden ook van bijvoorbeeld geld, dit kan ook een drive zijn van iemand
o Primaire of afgeleide drives?
3 aspecten van reward
1. Liking: het plezier/genot om de reward te ervaren (‘ik vind het fijn’)
2. Wanting: de wens/het verlangen om de reward te krijgen (‘Wil graag’)
3. Reinforcement: het effect van de reward vormt gedrag/leidt tot leren
a. Vorige keer een voldoende, nu ga je weer even hard leren
- Reinforcement zorgt ervoor dat het dier beter wordt in het verkrijgen van de
beloning
o Operant leren: Wanting Reinforcement Wanting Reinforcement
Etc.
, Reward-mechanismen in het brein: Olds & Milner, 1954
- Zelfstimulatie bij ratten
- Electroden in het brein: bij drukken op een pedaal worden elektroden gestimuleerd
o Bij Muizen werden een bepaald deel van het brein gestimuleerd als je op het
pedaal klikten, De muis bleef dit doen. Door stimulatie kreeg de muis
misschien blijdschap
Vraag
- Waarom pleiten de resultaten van het onderzoek van Olds & Milner tegen de
homeostase hypothese:
o Er is hier geen sprake van een verstoorde homeostase of drive-reductie (maar
er wordt direct een reward gegenereerd)
- Belangrijk brein centrum voor belonend effect:
o De mediale voorhersenbundel
o De nucleus accumbens
Connecties met limbisch systeem (amygdala) en de cortex = (emotie)
- Endorfine: zorgt voor liking, niet voor wanting
- Dopamine: zorgt voor wanting, niet voor liking
o Dopamine in de Nucleus accumbens zorgt voor:
Wanting (het verlangen)
Leren waar en wanneer beloning te verkrijgen
Hoe groter de verwachte beloning, hoe groter de dopamine-productie
Verslaving: drugs
- Veel drugs werken direct in op de effecten van endorfine en dopamine in de nucleus
accumbens
Normaal werking systeem
- Dit systeem normaal functioneel
o Eten is fijn (liking: endorfine)
o Hum? Als ik op pedaal stap krijg ik voedsel, ik wil nu snel weer op pedaal
stappen (wanting/motivatie + leren: dopamine)
o Belangrijk: dit laatste gebeurt alleen bij onverwachte beloning
Alleen bij drugs gebeurt dit ook, ook al is het een verwachte beloning
(Dit komt door directe stimulatie)
Gokken is hierdoor ook verslaafd; Is altijd willekeurig, je weet niet wat
je krijgt: Dopamine systeem aangesproken
Alcohol maakt aanvankelijk dopamine vrij en zorgt ook voor grotere
aanmaak gaba; alle systemen op halve kracht Euforische effect van
alcohol wordt minder
Seks
- Seks is een non-regulatory drive: zorgt niet voor het in stand houden van homeostase
- Primair doel: reproductie
- Secundair doel: bevordert hechting van partners
