Thema 2 Transport
basisstof 1 Aangeboren hartafwijking
Als foetus krijg je zuurstof en voedingsstoffen via de placenta en de navelstreng. Bij de
geboorte verandert de bloedsomloop, doordat de longen gebruikt moeten gaan worden.
ovale venster: een opening tussen de rechter- en linkerboezem voor de geboorte.
Het bloed stroomt rechtstreeks van de rechter- naar de linkerboezem en
wordt vervolgens door de linkerkamer de aorta ingeperst.
ductus arteriosis (ductus Botalli): een verbinding tussen de longslagader en de
aorta bij een embryo.
Het grootste deel van het bloed dat door de rechterkamer wordt weggepompt,
komt via de ductus arteriosis in de aorta terecht.
Na de geboorte wordt de verbinding met de placenta verbroken en begint de baby te
ademen. Doordat de longen zich met lucht vullen, neemt de weerstand in de longhaarvaten
af.
→ bloed stroomt gemakkelijker vanuit de rk in de longslagaders en longhaarvaten.
→ bloeddruk in de rk en rb daalt, terwijl de bloeddruk in de lb stijgt door aanvoer van
bloed uit de longen.
→ het ovale venster wordt door een klep gesloten die snel vergroeit met de
harttussenwand.
→ door het samentrekken van spieren in de wand wordt de ductus arteriosis nauwer
en verdwijnt.
,Bij eencellige organismen en bij dieren die uit enkele cellagen zijn opgebouwd, vindt
transport van stoffen plaats over kleine afstanden door diffusie. Bij grotere afstanden in
grotere organismen, is alleen transport via diffusie niet toereikend.
→ bloedsomloop.
Bij een bloedsomloop vindt transport plaats door bloed dat door het lichaam stroomt.
De kracht hiervoor wordt geleverd door het hart dat het bloed door bloedvaten
pompt. Daardoor kunnen de stoffen sneller naar de cellen gebracht worden dan door
enkel diffusie.
De bloedsomloop zorgt ook voor een homogeen (gelijkmatig) en constant intern milieu.
bv. het verdelen van warmte die vrij komt bij intensieve dissimilatie in sommige
organen over het hele lichaam.
Verder speelt het bloed ook een rol bij de afweer tegen o.a. ziekteverwekkers.
enkele bloedsomloop: per omloop stroomt het bloed één keer door het hart.
bv. bij vissen stroomt het bloed van het hart naar de kieuwen en vervolgens naar de
organen. Het hart bestaat uit een boezem en een kamer.
dubbele bloedsomloop: per omloop stroomt het
bloed twee keer door het hart.
bv. vogels en zoogdieren hebben een
vierkamerhart.
In vergelijking met een enkelvoudige bloedsomloop
kan met een dubbele bloedsomloop een hogere
druk worden bereikt.
Het hart bestaat uit twee gescheiden helften:
een linkerharthelft en een rechterharthelft.
, kleine bloedsomloop: rechterhelft van het hart pompt het bloed naar beide longen. Vanuit
de longen stroomt het bloed naar de linkerharthelft.
het bloed neemt hierbij zuurstof op en geeft koolstofdioxide af.
grote bloedsomloop: de linkerhelft van het hart pompt het bloed heel het lichaam door. Het
bloed stroomt door alle organen. Vanuit deze organen stroomt het bloed weer terug naar de
rechterharthelft.
Hierbij worden zuurstof en voedingsstoffen (o.a. glucose) afgegeven aan cellen en
koolstofdioxide en andere afvalstoffen opgenomen in het bloed.
ventrikelseptumdefect (VSD): een aangeboren hartafwijking waarbij een opening bestaat
tussen de beide hartkamers. Kan worden veroorzaakt door genetische afwijkingen of
milieu-invloeden.
ventriculaire septumdefecten ontstaan bij een onvolledige scheiding van de
harthelften.
Als de opening tussen de linker- en rechterkamer dicht bij de kleppen zit,
kunnen ook deze minder goed functioneren.
Bij deze afwijkende bouw lijkt het hart op het driecompartimentenhart met een onvolledig
gedeelde derde hartholte zoals dat voorkomt bij reptielen.
Amfibieën hebben een driecompartimentenhart met slechts één kamer.
basisstof 1 Aangeboren hartafwijking
Als foetus krijg je zuurstof en voedingsstoffen via de placenta en de navelstreng. Bij de
geboorte verandert de bloedsomloop, doordat de longen gebruikt moeten gaan worden.
ovale venster: een opening tussen de rechter- en linkerboezem voor de geboorte.
Het bloed stroomt rechtstreeks van de rechter- naar de linkerboezem en
wordt vervolgens door de linkerkamer de aorta ingeperst.
ductus arteriosis (ductus Botalli): een verbinding tussen de longslagader en de
aorta bij een embryo.
Het grootste deel van het bloed dat door de rechterkamer wordt weggepompt,
komt via de ductus arteriosis in de aorta terecht.
Na de geboorte wordt de verbinding met de placenta verbroken en begint de baby te
ademen. Doordat de longen zich met lucht vullen, neemt de weerstand in de longhaarvaten
af.
→ bloed stroomt gemakkelijker vanuit de rk in de longslagaders en longhaarvaten.
→ bloeddruk in de rk en rb daalt, terwijl de bloeddruk in de lb stijgt door aanvoer van
bloed uit de longen.
→ het ovale venster wordt door een klep gesloten die snel vergroeit met de
harttussenwand.
→ door het samentrekken van spieren in de wand wordt de ductus arteriosis nauwer
en verdwijnt.
,Bij eencellige organismen en bij dieren die uit enkele cellagen zijn opgebouwd, vindt
transport van stoffen plaats over kleine afstanden door diffusie. Bij grotere afstanden in
grotere organismen, is alleen transport via diffusie niet toereikend.
→ bloedsomloop.
Bij een bloedsomloop vindt transport plaats door bloed dat door het lichaam stroomt.
De kracht hiervoor wordt geleverd door het hart dat het bloed door bloedvaten
pompt. Daardoor kunnen de stoffen sneller naar de cellen gebracht worden dan door
enkel diffusie.
De bloedsomloop zorgt ook voor een homogeen (gelijkmatig) en constant intern milieu.
bv. het verdelen van warmte die vrij komt bij intensieve dissimilatie in sommige
organen over het hele lichaam.
Verder speelt het bloed ook een rol bij de afweer tegen o.a. ziekteverwekkers.
enkele bloedsomloop: per omloop stroomt het bloed één keer door het hart.
bv. bij vissen stroomt het bloed van het hart naar de kieuwen en vervolgens naar de
organen. Het hart bestaat uit een boezem en een kamer.
dubbele bloedsomloop: per omloop stroomt het
bloed twee keer door het hart.
bv. vogels en zoogdieren hebben een
vierkamerhart.
In vergelijking met een enkelvoudige bloedsomloop
kan met een dubbele bloedsomloop een hogere
druk worden bereikt.
Het hart bestaat uit twee gescheiden helften:
een linkerharthelft en een rechterharthelft.
, kleine bloedsomloop: rechterhelft van het hart pompt het bloed naar beide longen. Vanuit
de longen stroomt het bloed naar de linkerharthelft.
het bloed neemt hierbij zuurstof op en geeft koolstofdioxide af.
grote bloedsomloop: de linkerhelft van het hart pompt het bloed heel het lichaam door. Het
bloed stroomt door alle organen. Vanuit deze organen stroomt het bloed weer terug naar de
rechterharthelft.
Hierbij worden zuurstof en voedingsstoffen (o.a. glucose) afgegeven aan cellen en
koolstofdioxide en andere afvalstoffen opgenomen in het bloed.
ventrikelseptumdefect (VSD): een aangeboren hartafwijking waarbij een opening bestaat
tussen de beide hartkamers. Kan worden veroorzaakt door genetische afwijkingen of
milieu-invloeden.
ventriculaire septumdefecten ontstaan bij een onvolledige scheiding van de
harthelften.
Als de opening tussen de linker- en rechterkamer dicht bij de kleppen zit,
kunnen ook deze minder goed functioneren.
Bij deze afwijkende bouw lijkt het hart op het driecompartimentenhart met een onvolledig
gedeelde derde hartholte zoals dat voorkomt bij reptielen.
Amfibieën hebben een driecompartimentenhart met slechts één kamer.
