Blok 3: het sociale zekerheidsrecht
Belangrijke theorievragen:
1. Wat houden de nachtwakersstaat en de verzorgingsstaat in? Wanneer waren deze in
Nederland van toepassing?
Nederland was in de 19e eeuw een nachtwakersstaat. Daarin werd vooral het recht door het
leger en de politie gehandhaafd. De overheid zorgde niet voor de armen, dat deed de kerk of
de particuliere armenzorg. Er was geen wetgeving om de maatschappelijk zwakkeren te
beschermen. Nederland heeft zich in ongeveer de laatste 170 jaar ontwikkeld tot een
verzorgingsstaat. Naast de klassieke staatsfuncties rekent de verzorgingsstaat ook het
bevorderen van het welzijn van haar burgers tot een primaire taak.
2. Vanaf ongeveer 1980 zijn er veel hervormingen doorgevoerd in het recht. Zo werden
de sociale verzekeringen minder toegankelijk, de uitkeringen lager en de duur korter.
Waarom werden deze hervormingen onder andere doorgevoerd?
1. Grote werkeloosheid ten gevolge van de oliecrisis vanaf 1970.
2. Mis/oneigenlijk gebruik van de sociale zekerheid.
3. Privatisering.
3. Wat houdt de privatisering van het sociale zekerheidsrecht in? Wat is het doel ervan?
De overheid trekt zich terug op onderdelen en laat meer over aan private partijen. Bijv. de
werkgever moet nu het loon doorbetalen van de zieke werknemer i.p.v. dat het uit een
centrale ziekenkas komt. Dit heeft als doel dat de werkgever de gevolgen van verzuim
serieuzer neemt.
4. Wat houdt decentralisatie in?
Steeds meer bevoegdheden en verantwoordelijkheden komen bij de gemeenten te liggen
i.p.v. de centrale overheid. Hierdoor is er meer maatwerk mogelijk, maar is er wel een
gevaar op verschillen tussen gemeenten.
5. Wat houdt sociale zekerheid in?
Alle regelingen die gericht zijn op het beschermen van burgers tegen de onzekerheden van
het bestaan (bijv. werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, ouder worden, overlijden familie).
6. Wat zijn de pijlers van sociale zekerheid?
1. Inkomensbeschermingsfunctie
2. Preventie
3. Activering
4. Re-integratie
7. Wat is de belangrijkste pijler van sociale zekerheid en wat betekent het begrip
'sociaal minimum' daarbij?
Belangrijke theorievragen:
1. Wat houden de nachtwakersstaat en de verzorgingsstaat in? Wanneer waren deze in
Nederland van toepassing?
Nederland was in de 19e eeuw een nachtwakersstaat. Daarin werd vooral het recht door het
leger en de politie gehandhaafd. De overheid zorgde niet voor de armen, dat deed de kerk of
de particuliere armenzorg. Er was geen wetgeving om de maatschappelijk zwakkeren te
beschermen. Nederland heeft zich in ongeveer de laatste 170 jaar ontwikkeld tot een
verzorgingsstaat. Naast de klassieke staatsfuncties rekent de verzorgingsstaat ook het
bevorderen van het welzijn van haar burgers tot een primaire taak.
2. Vanaf ongeveer 1980 zijn er veel hervormingen doorgevoerd in het recht. Zo werden
de sociale verzekeringen minder toegankelijk, de uitkeringen lager en de duur korter.
Waarom werden deze hervormingen onder andere doorgevoerd?
1. Grote werkeloosheid ten gevolge van de oliecrisis vanaf 1970.
2. Mis/oneigenlijk gebruik van de sociale zekerheid.
3. Privatisering.
3. Wat houdt de privatisering van het sociale zekerheidsrecht in? Wat is het doel ervan?
De overheid trekt zich terug op onderdelen en laat meer over aan private partijen. Bijv. de
werkgever moet nu het loon doorbetalen van de zieke werknemer i.p.v. dat het uit een
centrale ziekenkas komt. Dit heeft als doel dat de werkgever de gevolgen van verzuim
serieuzer neemt.
4. Wat houdt decentralisatie in?
Steeds meer bevoegdheden en verantwoordelijkheden komen bij de gemeenten te liggen
i.p.v. de centrale overheid. Hierdoor is er meer maatwerk mogelijk, maar is er wel een
gevaar op verschillen tussen gemeenten.
5. Wat houdt sociale zekerheid in?
Alle regelingen die gericht zijn op het beschermen van burgers tegen de onzekerheden van
het bestaan (bijv. werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, ouder worden, overlijden familie).
6. Wat zijn de pijlers van sociale zekerheid?
1. Inkomensbeschermingsfunctie
2. Preventie
3. Activering
4. Re-integratie
7. Wat is de belangrijkste pijler van sociale zekerheid en wat betekent het begrip
'sociaal minimum' daarbij?
