Wat is Arbeid?
Met andere woorden ook wel de etymologie van arbeid genoemd en wordt er gediscussieerd of
arbeid ontstaan is of dat het er altijd al is geweest. Door de jaren heen heeft de mens steeds nieuwe
manieren gevonden om de term arbeid een plaatsing te geven. De manier waarop de mens
produceert bepaalt als het ware het type samenleving. Je hebt hierbij de keuze uit agrarisch,
industrieel en postindustrieel.
Werken is het aanbrengen van wenselijk geachte veranderingen in de omgeving
door menselijke activiteit. Werk kan zowel lichamelijk als geestelijk zijn.
In economisch verband spreekt men van arbeid. Er wordt onderscheid gemaakt tussen betaald en
onbetaald werk. Onbetaald werk voor derden waarbij geen sprake is van dwang
wordt vrijwilligerswerk genoemd. Onbetaald werk voor derden waarbij wel sprake is van dwang
wordt slavernijgenoemd. Arbeid bij mensen jonger dan 12 jaar wordt kinderarbeid genoemd.
Karl Marx
De Duitse filosoof Karl Marx was een van de belangrijkste denkers uit de negentiende eeuw. Zijn
ideeën – bekend als het marxisme – hadden grote invloed op de filosofie, historiografie, economie,
sociologie en ook op de praktische wereldpolitiek in de twintigste eeuw.
Marx was een belangrijke inspirator van de arbeidersbeweging en een van de belangrijkste denkers
van het socialisme en het communisme. Hij is vooral bekend geworden door zijn driedelige magnum
opus Das Kapital(1867, 1885 en 1894) en het eveneens beroemde Communistisch Manifest (1848),
dat hij schreef met zijn levensvriend Friedrich Engels (1820-1895).
In het Communistisch Manifest zijn een aantal specifieke politieke eisen te vinden, waaronder
onteigening van de kapitalistische klasse door zware progressieve belasting. Marx vond dat de
arbeiders gelijk moeten staan aan de kapitaaleigenaren en moeten geen slaven worden.
Hannah Arendt
Volgens de theorie van Hannah Arendt is er meer in het leven dan alleen maar werken en spreek
Marx hier dan ook tegen. Hannah Arendt verdeelt het leven in drie verschillende domeinen:
Het arbeiden beschouwde zij als een algemeen ’natuurlijk’ verschijnsel: alle levende organismen
moeten in hun levensonderhoud voorzien, om het leven op gang te houden. Arbeiden is in deze zin
niet typisch-menselijk. In de antieke Griekse stadstaat hield de’ heer des huizes’ zich niet met deze
wel noodzakelijke maar niet hoogstaande activiteiten bezig, daar had hij zijn slaven (en zijn vrouwen)
voor. Kenmerkend voor de arbeid is de beperking tot het huishouden en de vluchtigheid in het
verbruik.
Door middel van het werken bouwt de mens zich een (relatief) stabiele omgeving, door deze te
vullen met voorwerpen die vaak beduidend langer meegaan dan de individuele mens zelf. Ook
werken is niet specifiek-menselijk volgens Arendt, ook vele dieren richten hun habitat in met
(gebruiks)voorwerpen. Bij mensen is de productie van ‘kunstwerken’ natuurlijk wel uiterst
geraffineerd en bovendien is de mens in staat producten te maken die – bijna autonoom - verdere
producten voortbrengen.
Het bij uitstek menselijke echter is het handelen – het met elkaar overleggen en spreken. Het is
hierin dat de mens zichzelf door middel van het gebaar en het gesproken woord ‘onthult’. Wie
handelt, wie een daad stelt, begeeft zich in een netwerk, een ‘web’ van relaties. Het is volgens
Arendt altijd ongewis hoe dat handelen zal uitpakken, het laat zich niet voorspellen en daarom is er
moed voor nodig. Het specifiek-menselijke is niet maakbaar, het is eerder fragiel en breekbaar zoals
ons dagelijks met elkaar samenleven telkenmale weer laat zien.
Met andere woorden ook wel de etymologie van arbeid genoemd en wordt er gediscussieerd of
arbeid ontstaan is of dat het er altijd al is geweest. Door de jaren heen heeft de mens steeds nieuwe
manieren gevonden om de term arbeid een plaatsing te geven. De manier waarop de mens
produceert bepaalt als het ware het type samenleving. Je hebt hierbij de keuze uit agrarisch,
industrieel en postindustrieel.
Werken is het aanbrengen van wenselijk geachte veranderingen in de omgeving
door menselijke activiteit. Werk kan zowel lichamelijk als geestelijk zijn.
In economisch verband spreekt men van arbeid. Er wordt onderscheid gemaakt tussen betaald en
onbetaald werk. Onbetaald werk voor derden waarbij geen sprake is van dwang
wordt vrijwilligerswerk genoemd. Onbetaald werk voor derden waarbij wel sprake is van dwang
wordt slavernijgenoemd. Arbeid bij mensen jonger dan 12 jaar wordt kinderarbeid genoemd.
Karl Marx
De Duitse filosoof Karl Marx was een van de belangrijkste denkers uit de negentiende eeuw. Zijn
ideeën – bekend als het marxisme – hadden grote invloed op de filosofie, historiografie, economie,
sociologie en ook op de praktische wereldpolitiek in de twintigste eeuw.
Marx was een belangrijke inspirator van de arbeidersbeweging en een van de belangrijkste denkers
van het socialisme en het communisme. Hij is vooral bekend geworden door zijn driedelige magnum
opus Das Kapital(1867, 1885 en 1894) en het eveneens beroemde Communistisch Manifest (1848),
dat hij schreef met zijn levensvriend Friedrich Engels (1820-1895).
In het Communistisch Manifest zijn een aantal specifieke politieke eisen te vinden, waaronder
onteigening van de kapitalistische klasse door zware progressieve belasting. Marx vond dat de
arbeiders gelijk moeten staan aan de kapitaaleigenaren en moeten geen slaven worden.
Hannah Arendt
Volgens de theorie van Hannah Arendt is er meer in het leven dan alleen maar werken en spreek
Marx hier dan ook tegen. Hannah Arendt verdeelt het leven in drie verschillende domeinen:
Het arbeiden beschouwde zij als een algemeen ’natuurlijk’ verschijnsel: alle levende organismen
moeten in hun levensonderhoud voorzien, om het leven op gang te houden. Arbeiden is in deze zin
niet typisch-menselijk. In de antieke Griekse stadstaat hield de’ heer des huizes’ zich niet met deze
wel noodzakelijke maar niet hoogstaande activiteiten bezig, daar had hij zijn slaven (en zijn vrouwen)
voor. Kenmerkend voor de arbeid is de beperking tot het huishouden en de vluchtigheid in het
verbruik.
Door middel van het werken bouwt de mens zich een (relatief) stabiele omgeving, door deze te
vullen met voorwerpen die vaak beduidend langer meegaan dan de individuele mens zelf. Ook
werken is niet specifiek-menselijk volgens Arendt, ook vele dieren richten hun habitat in met
(gebruiks)voorwerpen. Bij mensen is de productie van ‘kunstwerken’ natuurlijk wel uiterst
geraffineerd en bovendien is de mens in staat producten te maken die – bijna autonoom - verdere
producten voortbrengen.
Het bij uitstek menselijke echter is het handelen – het met elkaar overleggen en spreken. Het is
hierin dat de mens zichzelf door middel van het gebaar en het gesproken woord ‘onthult’. Wie
handelt, wie een daad stelt, begeeft zich in een netwerk, een ‘web’ van relaties. Het is volgens
Arendt altijd ongewis hoe dat handelen zal uitpakken, het laat zich niet voorspellen en daarom is er
moed voor nodig. Het specifiek-menselijke is niet maakbaar, het is eerder fragiel en breekbaar zoals
ons dagelijks met elkaar samenleven telkenmale weer laat zien.
