paragraaf 1
De elektriciteitscentrale
1. Door de branders wordt een brandstof verbrand. Met de vrijkomende warmte wordt het
water in de ketel verhit. Er ontstaat stoom.
2. De stoom spuit met grote snelheid tegen de schoepen van een turbine. Daardoor gaat
de as van de turbine draaien.
3. Aan de as van de turbine is een generator gekoppeld. Als de as van de turbine draait,
wordt er in de generator elektrische energie opgewekt.
4. De afgewerkte stoom, die inmiddels een lagere temperatuur heeft gekregen, wordt naar
een condensor geleid. Daar condenseert de stoom tot water. Dit water wordt vervolgens
weer terug naar de ketel met de branders gepompt.
⤷ in een condensor wordt koelwater uit een meer of rivier gebruikt om de stoom te laten
condenseren. op plaatsen waar niet genoeg open water is, wordt het koelwater steeds
opnieuw gebruikt. bij de centrale staan dan koeltorens.
Het elektriciteitsnet
Energieverlies: als er stroom door een kabel loopt, wordt hij warm. Dit komt doordat een deel
van de elektrische energie wordt omgezet in warmte. dit noem je energieverlies: er blijft
minder elektrische energie over voor de eindgebruikers.
⤷ om dit te beperken, kun je elektrische energie het best vervoeren bij een zo hoog mogelijke
spanning.
hoe hoger de gebruikte spanning, des te kleiner is het energieverlies.
In Nederland wordt voor het vervoer van grote afstanden een hoogspanning van 380 kV
gebruikt. Hoogspanningsleidingen vervoeren de elektrische energie naar verschillende
verdeelstations. Hier wordt de spanning weer naar beneden getransformeerd tot 10 kV.
Vervolgens wordt de elektrische energie vervoerd naar woonwijken. In elke woonwijk staat
een transformatorhuisje. Daar wordt de spanning getransformeerd naar de netspanning van
230 V.
De spanning van het lichtnet
Batterijen en accu’s leveren een gelijkspanning, maar de spanning van het lichtnet niet. Het
gaat steeds op en neer: een wisselspanning met een frequentie van 50 Hz. Voor veel
apparaten maakt het niet uit of ze op een wisselspanning of gelijkspanning werken. Je zegt
dat dat de effectieve spanning van het lichtnet 230 V is.
De werking van een transformator
De elektriciteitscentrale
1. Door de branders wordt een brandstof verbrand. Met de vrijkomende warmte wordt het
water in de ketel verhit. Er ontstaat stoom.
2. De stoom spuit met grote snelheid tegen de schoepen van een turbine. Daardoor gaat
de as van de turbine draaien.
3. Aan de as van de turbine is een generator gekoppeld. Als de as van de turbine draait,
wordt er in de generator elektrische energie opgewekt.
4. De afgewerkte stoom, die inmiddels een lagere temperatuur heeft gekregen, wordt naar
een condensor geleid. Daar condenseert de stoom tot water. Dit water wordt vervolgens
weer terug naar de ketel met de branders gepompt.
⤷ in een condensor wordt koelwater uit een meer of rivier gebruikt om de stoom te laten
condenseren. op plaatsen waar niet genoeg open water is, wordt het koelwater steeds
opnieuw gebruikt. bij de centrale staan dan koeltorens.
Het elektriciteitsnet
Energieverlies: als er stroom door een kabel loopt, wordt hij warm. Dit komt doordat een deel
van de elektrische energie wordt omgezet in warmte. dit noem je energieverlies: er blijft
minder elektrische energie over voor de eindgebruikers.
⤷ om dit te beperken, kun je elektrische energie het best vervoeren bij een zo hoog mogelijke
spanning.
hoe hoger de gebruikte spanning, des te kleiner is het energieverlies.
In Nederland wordt voor het vervoer van grote afstanden een hoogspanning van 380 kV
gebruikt. Hoogspanningsleidingen vervoeren de elektrische energie naar verschillende
verdeelstations. Hier wordt de spanning weer naar beneden getransformeerd tot 10 kV.
Vervolgens wordt de elektrische energie vervoerd naar woonwijken. In elke woonwijk staat
een transformatorhuisje. Daar wordt de spanning getransformeerd naar de netspanning van
230 V.
De spanning van het lichtnet
Batterijen en accu’s leveren een gelijkspanning, maar de spanning van het lichtnet niet. Het
gaat steeds op en neer: een wisselspanning met een frequentie van 50 Hz. Voor veel
apparaten maakt het niet uit of ze op een wisselspanning of gelijkspanning werken. Je zegt
dat dat de effectieve spanning van het lichtnet 230 V is.
De werking van een transformator
