HC 1 Inleiding
Boek 3, boek 5 en boek 6 BW= vermogensrecht
Boek 1= personen- en familierecht
Schakelbepalingen laten zien dat het personen- en familierecht zeer nauw verbonden
zijn met het algemeen vermogensrecht anderzijds
↳ Boek 3: schakelbepalingen art. 15, 59, 78/79, 326 “
↳ Boek 6: schakelbepalingen art. 213 tot 260 “andere meerzijdige
vermogensrechtelijke rechtshandelingen”
EVRM, Mensenrechtenverdrag, Verdrag van Rome 1950
● Art. 8, art. 12 en art. 14 ⇒ rode draad
● Ook protocollen hebben directe werking
IVBPR, Verdrag new york 1966
Handvest EU
IVRK
● art. 7 (afstammingsrecht)
● art. 8 (eigen identiteit)
Art. 1:1 lid 1 BW rechtsbevoegdheid: je bent bevoegd tot subject van rechten en
verplichtingen te zijn
Art. 1:1 lid 2 BW
Art. 1:2 BW publiekrechtelijk erkend dat kind heeft bestaan, privaatrechtelijk niet (Wet
basisregistratie personen)
Art. 1:2 BW jo. art. 4:9 lid 2 BW geeft complete toepassing; conceptie? dan heeft het kind
bestaan
Art 1:3 BW⇒ bloed en aanverwantschap
↳ verder dan 6e graad? geen erfenis ingevolge art. 4:12 lid 3
BW
↳ biologisch ≠ juridisch; denk aan adoptie, vaststelling
ouderschap of erkenning die tellen als geboorte
Drie vermogens
- gemeenschap
Opwaartse lijn
Grootouders
Zijwaartse lijn
- beide privévermogens
+
+ Ooms en
Ouders 1
Bloedverwantschap door aanverwantschap 1 tantes
vervangen, het enige verschil is dat er een relatie is +
1 + Broers
neven en
1 en
door aan trouwen of geregistreerd partnerschap etc is. Kind nichten
1 zussen
Scheiden of beëindigen van partnerschap wordt
aanverwantschap niet opgeheven
,HC 2 Namenrecht, woonplaats en burgerlijke stand
Boek 1 titel 2 BW: persoonlijkheidsrecht van belang voor de identiteit van een persoon.
Voornamen: zie art. 1:4 BW (wijziging in lid 4)
Geslachtsnamen
● Art. 5: geslachtsnaam van het kind
● Art. 9: het recht van een echtgenoot/partner om in het maatschappelijk verkeer
de geslachtsnaam van de ander te voeren
↳ niet de officiële geslachtsnaam: dat is degene die je vanaf je
geboorte hebt
● Art. 5: geslachtsnaam van het kind
Wetswijziging 1998: keuzevrijheid staat voorop
(Nog) geen dubbele geslachtsnaam mogelijk voor een kind
⇒ Situatie binnen huwelijk
Keuzevrijheid staat voorop
Geen keuze gemaakt? Art. 5 lid 4 icm lid 5: dan geslachtsnaam van de vader
⇒ Situatie buiten huwelijk → GP
Keuzevrijheid staat voorop
Geen keuze gemaakt? Dan geslachtsnaam van de moeder
Eenheid van naam binnen gezin: art. 5 lid 8
Neemt met zich mee dat de geslachtsnaam van het eerste kind beslist over de
geslachtsnaam van volgende kinderen om de eenheid te bevorderen
Uitzondering in art. 5 lid 7 → kind is ouder op moment van ontstaan
familierechtelijke betrekkingen; dan keuze aan het kind.
Interne schakelbepaling art. 5 lid 13 voor homokoppels.
● Art. 9: het recht van een echtgenoot/partner om in het maatschappelijk verkeer
de geslachtsnaam van de ander te voeren
Zowel mannen als vrouwen mogen de geslachtsnaam van de ander te voeren (lid 3)
Vier mogelijkheden in volgorde:
→A →B → A,B → B,A
Scheiding/ontbinding GP: art. 9 lid 2 BW
Geen afstammelingen? Dan is er een mogelijkheid om de tweede naam te ontnemen
Wel afstammelingen? Dan is er een mogelijkheid om toch de naam te blijven voeren
↳ eenheid van gezin bevorderen
Ongehuwd/ongeregistreerd samenwonen
, De naam van de levensgezel voeren kan, mits er toestemming is vanuit de
andere levensgezel → zie art. 8 BW. Geen toestemming? onrechtmatig (art.
6:162 BW)
Art. 7 mogelijkheid om geslachtsnaam te wijzigen
Woonplaats
Boek 1 titel 3 BW: woonplaats van natuurlijke- en rechtspersonen
Natuurlijke personen
Art. 1:92a BW jo. 1:80b BW (overeenkomstige toepassing)
A is eigenaar van een huis (echtelijke woning)
Echtelijke woning verkopen aan X
Art. 1:88 toestemming van echtgenoot B nodig voor verkoop, ondanks hij geen eigenaar is
omdat de verkoop het woonmilieu van B raakt
lid 1 sub a: bewoonde woning
HR maastrichtse woning arrest
Een echtpaar ligt in echtscheiding, en door een voorlopige voorzieningen voor de duur van
de scheiding (art. 822 Rv) woonde mevrouw exclusief in het huis. De man verbleef in
maastricht maar had zich niet uitgeschreven in de gemeente waar het huis stond
(basisregistratie personen). De vrouw verkocht het huis, was nu echter toestemming van de
man vereist? Wat is wonen als in art. 88 BW? Dat staat niet in art. 88 dus moet worden
teruggevallen op het algemene kader van art. 1:10/11 : gelaagde structuur
Art. 12-15: afhankelijke woonplaats
↳ minderjarige, curatele, mentorschap, bewindvoerder etc.
Art. 12: minderjarige woont in de woonplaats van degene die gezag uitoefent
Art. 251 lid 1 en lid 2 ouders hebben gezamenlijk gezag, bij scheiding woont het kind bij
degene bij wie ze meer woont (feitelijke woonplaats). Bij een exacte verdeling zijn er
civielrechtelijk 2 woonplaatsen voor het kind.
Art. 13: het sterfhuis is de laatste woonplaats van de overledene (handig bij dagvaarding)
Art. 14 kantoor of filiaal: woonplaats MEDE bij het kantoor of filiaal.
Art. 15: andere dan zijn werkelijke woonplaats kan worden gekozen wanneer
- de wet hem daartoe verplicht
- keuze bij schriftelijk of langs elektronische weg aangegane ovk voor een of meer
bepaalde rechtshandelingen of rechtsbetrekkingen geschiedt EN voor de gekozen
woonplaats een redelijk belang aanwezig is
De burgerlijke stand
Boek 1 titel 4 BW regelt de burgerlijke stand; vanaf wijziging in 1995 zeer uitvoerige regeling
Onderhandse akte versus authentieke akte
Boek 3, boek 5 en boek 6 BW= vermogensrecht
Boek 1= personen- en familierecht
Schakelbepalingen laten zien dat het personen- en familierecht zeer nauw verbonden
zijn met het algemeen vermogensrecht anderzijds
↳ Boek 3: schakelbepalingen art. 15, 59, 78/79, 326 “
↳ Boek 6: schakelbepalingen art. 213 tot 260 “andere meerzijdige
vermogensrechtelijke rechtshandelingen”
EVRM, Mensenrechtenverdrag, Verdrag van Rome 1950
● Art. 8, art. 12 en art. 14 ⇒ rode draad
● Ook protocollen hebben directe werking
IVBPR, Verdrag new york 1966
Handvest EU
IVRK
● art. 7 (afstammingsrecht)
● art. 8 (eigen identiteit)
Art. 1:1 lid 1 BW rechtsbevoegdheid: je bent bevoegd tot subject van rechten en
verplichtingen te zijn
Art. 1:1 lid 2 BW
Art. 1:2 BW publiekrechtelijk erkend dat kind heeft bestaan, privaatrechtelijk niet (Wet
basisregistratie personen)
Art. 1:2 BW jo. art. 4:9 lid 2 BW geeft complete toepassing; conceptie? dan heeft het kind
bestaan
Art 1:3 BW⇒ bloed en aanverwantschap
↳ verder dan 6e graad? geen erfenis ingevolge art. 4:12 lid 3
BW
↳ biologisch ≠ juridisch; denk aan adoptie, vaststelling
ouderschap of erkenning die tellen als geboorte
Drie vermogens
- gemeenschap
Opwaartse lijn
Grootouders
Zijwaartse lijn
- beide privévermogens
+
+ Ooms en
Ouders 1
Bloedverwantschap door aanverwantschap 1 tantes
vervangen, het enige verschil is dat er een relatie is +
1 + Broers
neven en
1 en
door aan trouwen of geregistreerd partnerschap etc is. Kind nichten
1 zussen
Scheiden of beëindigen van partnerschap wordt
aanverwantschap niet opgeheven
,HC 2 Namenrecht, woonplaats en burgerlijke stand
Boek 1 titel 2 BW: persoonlijkheidsrecht van belang voor de identiteit van een persoon.
Voornamen: zie art. 1:4 BW (wijziging in lid 4)
Geslachtsnamen
● Art. 5: geslachtsnaam van het kind
● Art. 9: het recht van een echtgenoot/partner om in het maatschappelijk verkeer
de geslachtsnaam van de ander te voeren
↳ niet de officiële geslachtsnaam: dat is degene die je vanaf je
geboorte hebt
● Art. 5: geslachtsnaam van het kind
Wetswijziging 1998: keuzevrijheid staat voorop
(Nog) geen dubbele geslachtsnaam mogelijk voor een kind
⇒ Situatie binnen huwelijk
Keuzevrijheid staat voorop
Geen keuze gemaakt? Art. 5 lid 4 icm lid 5: dan geslachtsnaam van de vader
⇒ Situatie buiten huwelijk → GP
Keuzevrijheid staat voorop
Geen keuze gemaakt? Dan geslachtsnaam van de moeder
Eenheid van naam binnen gezin: art. 5 lid 8
Neemt met zich mee dat de geslachtsnaam van het eerste kind beslist over de
geslachtsnaam van volgende kinderen om de eenheid te bevorderen
Uitzondering in art. 5 lid 7 → kind is ouder op moment van ontstaan
familierechtelijke betrekkingen; dan keuze aan het kind.
Interne schakelbepaling art. 5 lid 13 voor homokoppels.
● Art. 9: het recht van een echtgenoot/partner om in het maatschappelijk verkeer
de geslachtsnaam van de ander te voeren
Zowel mannen als vrouwen mogen de geslachtsnaam van de ander te voeren (lid 3)
Vier mogelijkheden in volgorde:
→A →B → A,B → B,A
Scheiding/ontbinding GP: art. 9 lid 2 BW
Geen afstammelingen? Dan is er een mogelijkheid om de tweede naam te ontnemen
Wel afstammelingen? Dan is er een mogelijkheid om toch de naam te blijven voeren
↳ eenheid van gezin bevorderen
Ongehuwd/ongeregistreerd samenwonen
, De naam van de levensgezel voeren kan, mits er toestemming is vanuit de
andere levensgezel → zie art. 8 BW. Geen toestemming? onrechtmatig (art.
6:162 BW)
Art. 7 mogelijkheid om geslachtsnaam te wijzigen
Woonplaats
Boek 1 titel 3 BW: woonplaats van natuurlijke- en rechtspersonen
Natuurlijke personen
Art. 1:92a BW jo. 1:80b BW (overeenkomstige toepassing)
A is eigenaar van een huis (echtelijke woning)
Echtelijke woning verkopen aan X
Art. 1:88 toestemming van echtgenoot B nodig voor verkoop, ondanks hij geen eigenaar is
omdat de verkoop het woonmilieu van B raakt
lid 1 sub a: bewoonde woning
HR maastrichtse woning arrest
Een echtpaar ligt in echtscheiding, en door een voorlopige voorzieningen voor de duur van
de scheiding (art. 822 Rv) woonde mevrouw exclusief in het huis. De man verbleef in
maastricht maar had zich niet uitgeschreven in de gemeente waar het huis stond
(basisregistratie personen). De vrouw verkocht het huis, was nu echter toestemming van de
man vereist? Wat is wonen als in art. 88 BW? Dat staat niet in art. 88 dus moet worden
teruggevallen op het algemene kader van art. 1:10/11 : gelaagde structuur
Art. 12-15: afhankelijke woonplaats
↳ minderjarige, curatele, mentorschap, bewindvoerder etc.
Art. 12: minderjarige woont in de woonplaats van degene die gezag uitoefent
Art. 251 lid 1 en lid 2 ouders hebben gezamenlijk gezag, bij scheiding woont het kind bij
degene bij wie ze meer woont (feitelijke woonplaats). Bij een exacte verdeling zijn er
civielrechtelijk 2 woonplaatsen voor het kind.
Art. 13: het sterfhuis is de laatste woonplaats van de overledene (handig bij dagvaarding)
Art. 14 kantoor of filiaal: woonplaats MEDE bij het kantoor of filiaal.
Art. 15: andere dan zijn werkelijke woonplaats kan worden gekozen wanneer
- de wet hem daartoe verplicht
- keuze bij schriftelijk of langs elektronische weg aangegane ovk voor een of meer
bepaalde rechtshandelingen of rechtsbetrekkingen geschiedt EN voor de gekozen
woonplaats een redelijk belang aanwezig is
De burgerlijke stand
Boek 1 titel 4 BW regelt de burgerlijke stand; vanaf wijziging in 1995 zeer uitvoerige regeling
Onderhandse akte versus authentieke akte
