Communiceren met kinderen
*De 3 p’s: - participation, protection, provision (verstrekken, voorzien)
*Communicatie is het uitwisselen van informatie (Van Dale)
*Communicatie is de uitwisseling van symbolische informatie die plaatsvindt tussen mensen die zich
van elkaars onmiddellijke of gemedieerde ervaring bewust zijn. Deze informatie wordt deels bewust
en deels onbewust gegeven, ontvangen en geïnterpreteerd. (Oomkes)
Communicatiemodel van Schulz von Thun
(ZERA)
Zakelijke aspect – feiten, inhoud van de boodschap
Expressieve aspect – informatie over de zender
Relationele aspect – informatie over hoe de zender de ontvanger ziet
Appellerende aspect – informatie over de invloed die de zender wil overdragen op de ontvanger
*Referentiekader:
- Schema in je geheugen waarin informatie wordt verwerkt
- Wordt bepaald door ervaringen: gezien, gehoord gelezen
- Je redeneert vanuit dit beeld
Boodschappen moeten belangrijk zijn:
- eenvoudig van stijl, goed gestructureerd, bondig en aantrekkelijk
2 soorten feedback (ES):
Evaluatieve feedback: het ongewenste gedrag bijstellen en gewenst gedrag stimuleren en leren van
fouten. Leren staat hier centraal.
Spontane feedback: zodat de zender door kan gaan met zijn verhaal en zodat de zender zijn manier
van het overdragen van de boodschap eventueel bijstellen waar nodig.
LSD – luisteren, samenvatten en doorvragen
- Actief luisteren is de manier voor het analyseren van problemen
- stellen van open vragen (W en H-vragen) wie, wat, waarom, hoe, hoezo etc.
De Taalontwikkeling
0-1 jaar: prelinguïstische periode
- Communicatie via geluiden, gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal maar vooral luisteren.
- brabbelen/vocaliseren,
- non-verbale communicatie
- passief taalbegrip
1-2 jaar: vroeglinguale periode
- actief taalbegrip
- eerste woorden (10-14 maanden)
- eenwoordzinnen
- woordenschat van 50 woorden
- praten in telegramstijl
2-5 jaar: differentiatieperiode –
- woordvolgorde wordt belangrijk
,- woordverbuigingen: meervoud, verkleiningen, werkwoordvervoeging, vergrotende trap en
overtreffende trap
- verschillende zinsconstructies
- bewustwording mogelijkheden van taal
- beheersing stemgeluid
- afstemmen op niveau van ander
5-12: schoolperiode
- woordenschatuitbreiding
- verfijning taalontwikkeling
- inzicht in taal (metalinguïstisch bewustzijn)
- taalexperimenten
- bewustwording van regels en afspraken
Broca – grammatica en productie van taal
Wernicke – betekenis van taal
Hart en Risley (2004)
- Ouders praatten meer tegen hun kinderen naarmate ze welvarend waren
- Hoger opgeleide werkende ouders communiceerden 2x zoveel met hun kinderen als ouders die en
uitkering hadden
- Kinderen uit gezinnen met hoger opgeleide werkende ouders waren op 4-jarige leeftijd gemiddeld
aan 30 miljoen meer woorden blootgesteld dan kinderen met ouders met een uitkering.
- Het soort taal dat in huis gebruikt wordt verschilde per type gezin. Kinderen uit gezinnen waarvan
de ouders een uitkering ontvingen kregen 2x zoveel meer verboden te horen (nee, stop) dan
kinderen uit gezinnen met hoger opgeleide werkende ouders.
Verschil jongens en meisjes
Gericht op rechtvaardigheid en competitie Gericht op relaties en zorg voor anderen
Lastig voor de omgeving Lastig voor zichzelf
Ruw spel en risicovolle activiteiten Progesteron voorkomt dit
Fight or flight Nice or victim
Detectie voor gevaar Detectie van wat in anderen omgaat
Ruimtelijk inzicht groter Taalontwikkeling verder
Communiceren met het jonge kind (10)
- op dezelfde (oog)hoogte zitten
- oogcontact maken – afwisselen
- kijk het kind aan wanneer je tegen hem/haar spreekt
- luisteren naar wat het kind te zeggen heeft
- toon aan dat wat het kind zegt, effect heeft
- zeg dat het kind moet zeggen wat het vindt, omdat je het anders niet weet
- zeg dat je het gesprek afbreekt en andere keer doorgaat wanneer je merkt het kind afhaakt
- het kind op zijn/haar gemak stellen
- spelen en praten combineren
- Moeilijk gesprek gehad, kind zich tot zichzelf laten komen.
Metacommunicatie (7)
- maak doel van het gesprek duidelijk
- maak duidelijk wat mijn intenties zijn
- laat kind weten dat ik feedback wil
, - vertel het kind dat het mag zwijgen
- nodig kind uit tot geven van mening over het gesprek
- benoem wat ik voel en volg wat ik voel
- metacommunicatie een vast onderdeel maken van communicatie
Socratische gespreksvoering (4)
- ervan overtuigd zijn dat de mens deskundig is over zichzelf
- de deskundigheid van de ander naar buiten halen
- eerder vragen dan vertellen
- doen ontdekken
Generatie Einstein (4 valkuilen)
1 - 1richtingsverkeer – jongeren willen 2richtingsverkeer
2 – communicatie als lapmiddel – jongeren willen bewijsvoering
3- arrogantie – jongeren zijn slimme ontvangers
4- belangenverstrengeling – jongeren willen logica
Janusz Korczak –Henryk Goldszmit (1878 –1942)
- geboren in Warschau, Polen – met zusje Anna en ouders.
- opgegroeid in een overbeschermend milieu; moeder hecht waarde aan fatsoen, netheid en orde.
- Na de dood van zijn vader, Janusz is dan 17 jaar, draagt hij de verantwoordelijkheid voor zijn
moeder en zusje. Door het geven van bijlessen en andere klussen
- hij wordt pijnlijk geconfronteerd met de ellende van de stad Warschau
- Hij studeert medicijnen en komt als jonge arts in aanraking met ziekten, armoede en verwaarlozing
in verpauperde wijken.
- Hij wordt vooral getroffen door het leed van kinderen.
- Hij raakt betrokken bij politieke- en literaire groepen en hekels allerlei maatschappelijke
misstanden.
- In 1901 schrijft hij:
Kinderen van de straat – onvoorstelbare omstandigheden van zwerfjongeren
- 3 jaar later, in 1904 schrijft hij:
Het Salonkind – hekelt hij de opvoedingspraktijken van de gegoede burgers, waarin het kind volledig
naar de hand van de volwassene wordt gezet en geen enkele eigenheid kan ontwikkelen.
- kinderarts en pedagoog, werd bekend en kreeg een reputatie
- velen kennen hem, vooral armen, hij schreef dikwijls rekeningen aan hen uit en hij liet zelfs geld
achter voor ze om medicijnen te kunnen kopen
- 1905: als militair arts naar de Russische-japans oorlog gestuurd. (oosten van polne behoorde
toendertijd tot het Russische rijk)
- neemt een klein kind dat ouders is kwijtgeraakt onder zijn hoede en terug in Warschau rijpt het idee
om kindertehuis te bouwen voor wezen en verwaarloosde kinderen.
- met hulp van vrienden en goede fondsenwerving kan hij in 1912 Dom Sierot (Huis der Wezen)
openen.
- het weeshuis is de ideale observatieplek om kinderen te leren kennen voor hem.
- ’s nachts luistert hij naar hun ademhaling en lette hij op hun slaap.
- “Veel opvoeders vergeten dat kinderen een lijf hebben”
- werkte samen vanaf het begin met Stefanie Wilczynska (Juf Stefa)
- het weeshuis wordt een kindergemeenschap met opmerkelijke mate van zelfbestuur.
- er waren wekelijkse vergaderingen van alle kinderen en medewerkers waar over allerlei dingen van
het huis werd gesproken
- de verantwoordelijkheid van kinderen voor elkaar kwam in uiting tot een soort mentorschap – ieder
nieuw kind kreeg als begeleider een ouder kind toegewezen
*De 3 p’s: - participation, protection, provision (verstrekken, voorzien)
*Communicatie is het uitwisselen van informatie (Van Dale)
*Communicatie is de uitwisseling van symbolische informatie die plaatsvindt tussen mensen die zich
van elkaars onmiddellijke of gemedieerde ervaring bewust zijn. Deze informatie wordt deels bewust
en deels onbewust gegeven, ontvangen en geïnterpreteerd. (Oomkes)
Communicatiemodel van Schulz von Thun
(ZERA)
Zakelijke aspect – feiten, inhoud van de boodschap
Expressieve aspect – informatie over de zender
Relationele aspect – informatie over hoe de zender de ontvanger ziet
Appellerende aspect – informatie over de invloed die de zender wil overdragen op de ontvanger
*Referentiekader:
- Schema in je geheugen waarin informatie wordt verwerkt
- Wordt bepaald door ervaringen: gezien, gehoord gelezen
- Je redeneert vanuit dit beeld
Boodschappen moeten belangrijk zijn:
- eenvoudig van stijl, goed gestructureerd, bondig en aantrekkelijk
2 soorten feedback (ES):
Evaluatieve feedback: het ongewenste gedrag bijstellen en gewenst gedrag stimuleren en leren van
fouten. Leren staat hier centraal.
Spontane feedback: zodat de zender door kan gaan met zijn verhaal en zodat de zender zijn manier
van het overdragen van de boodschap eventueel bijstellen waar nodig.
LSD – luisteren, samenvatten en doorvragen
- Actief luisteren is de manier voor het analyseren van problemen
- stellen van open vragen (W en H-vragen) wie, wat, waarom, hoe, hoezo etc.
De Taalontwikkeling
0-1 jaar: prelinguïstische periode
- Communicatie via geluiden, gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal maar vooral luisteren.
- brabbelen/vocaliseren,
- non-verbale communicatie
- passief taalbegrip
1-2 jaar: vroeglinguale periode
- actief taalbegrip
- eerste woorden (10-14 maanden)
- eenwoordzinnen
- woordenschat van 50 woorden
- praten in telegramstijl
2-5 jaar: differentiatieperiode –
- woordvolgorde wordt belangrijk
,- woordverbuigingen: meervoud, verkleiningen, werkwoordvervoeging, vergrotende trap en
overtreffende trap
- verschillende zinsconstructies
- bewustwording mogelijkheden van taal
- beheersing stemgeluid
- afstemmen op niveau van ander
5-12: schoolperiode
- woordenschatuitbreiding
- verfijning taalontwikkeling
- inzicht in taal (metalinguïstisch bewustzijn)
- taalexperimenten
- bewustwording van regels en afspraken
Broca – grammatica en productie van taal
Wernicke – betekenis van taal
Hart en Risley (2004)
- Ouders praatten meer tegen hun kinderen naarmate ze welvarend waren
- Hoger opgeleide werkende ouders communiceerden 2x zoveel met hun kinderen als ouders die en
uitkering hadden
- Kinderen uit gezinnen met hoger opgeleide werkende ouders waren op 4-jarige leeftijd gemiddeld
aan 30 miljoen meer woorden blootgesteld dan kinderen met ouders met een uitkering.
- Het soort taal dat in huis gebruikt wordt verschilde per type gezin. Kinderen uit gezinnen waarvan
de ouders een uitkering ontvingen kregen 2x zoveel meer verboden te horen (nee, stop) dan
kinderen uit gezinnen met hoger opgeleide werkende ouders.
Verschil jongens en meisjes
Gericht op rechtvaardigheid en competitie Gericht op relaties en zorg voor anderen
Lastig voor de omgeving Lastig voor zichzelf
Ruw spel en risicovolle activiteiten Progesteron voorkomt dit
Fight or flight Nice or victim
Detectie voor gevaar Detectie van wat in anderen omgaat
Ruimtelijk inzicht groter Taalontwikkeling verder
Communiceren met het jonge kind (10)
- op dezelfde (oog)hoogte zitten
- oogcontact maken – afwisselen
- kijk het kind aan wanneer je tegen hem/haar spreekt
- luisteren naar wat het kind te zeggen heeft
- toon aan dat wat het kind zegt, effect heeft
- zeg dat het kind moet zeggen wat het vindt, omdat je het anders niet weet
- zeg dat je het gesprek afbreekt en andere keer doorgaat wanneer je merkt het kind afhaakt
- het kind op zijn/haar gemak stellen
- spelen en praten combineren
- Moeilijk gesprek gehad, kind zich tot zichzelf laten komen.
Metacommunicatie (7)
- maak doel van het gesprek duidelijk
- maak duidelijk wat mijn intenties zijn
- laat kind weten dat ik feedback wil
, - vertel het kind dat het mag zwijgen
- nodig kind uit tot geven van mening over het gesprek
- benoem wat ik voel en volg wat ik voel
- metacommunicatie een vast onderdeel maken van communicatie
Socratische gespreksvoering (4)
- ervan overtuigd zijn dat de mens deskundig is over zichzelf
- de deskundigheid van de ander naar buiten halen
- eerder vragen dan vertellen
- doen ontdekken
Generatie Einstein (4 valkuilen)
1 - 1richtingsverkeer – jongeren willen 2richtingsverkeer
2 – communicatie als lapmiddel – jongeren willen bewijsvoering
3- arrogantie – jongeren zijn slimme ontvangers
4- belangenverstrengeling – jongeren willen logica
Janusz Korczak –Henryk Goldszmit (1878 –1942)
- geboren in Warschau, Polen – met zusje Anna en ouders.
- opgegroeid in een overbeschermend milieu; moeder hecht waarde aan fatsoen, netheid en orde.
- Na de dood van zijn vader, Janusz is dan 17 jaar, draagt hij de verantwoordelijkheid voor zijn
moeder en zusje. Door het geven van bijlessen en andere klussen
- hij wordt pijnlijk geconfronteerd met de ellende van de stad Warschau
- Hij studeert medicijnen en komt als jonge arts in aanraking met ziekten, armoede en verwaarlozing
in verpauperde wijken.
- Hij wordt vooral getroffen door het leed van kinderen.
- Hij raakt betrokken bij politieke- en literaire groepen en hekels allerlei maatschappelijke
misstanden.
- In 1901 schrijft hij:
Kinderen van de straat – onvoorstelbare omstandigheden van zwerfjongeren
- 3 jaar later, in 1904 schrijft hij:
Het Salonkind – hekelt hij de opvoedingspraktijken van de gegoede burgers, waarin het kind volledig
naar de hand van de volwassene wordt gezet en geen enkele eigenheid kan ontwikkelen.
- kinderarts en pedagoog, werd bekend en kreeg een reputatie
- velen kennen hem, vooral armen, hij schreef dikwijls rekeningen aan hen uit en hij liet zelfs geld
achter voor ze om medicijnen te kunnen kopen
- 1905: als militair arts naar de Russische-japans oorlog gestuurd. (oosten van polne behoorde
toendertijd tot het Russische rijk)
- neemt een klein kind dat ouders is kwijtgeraakt onder zijn hoede en terug in Warschau rijpt het idee
om kindertehuis te bouwen voor wezen en verwaarloosde kinderen.
- met hulp van vrienden en goede fondsenwerving kan hij in 1912 Dom Sierot (Huis der Wezen)
openen.
- het weeshuis is de ideale observatieplek om kinderen te leren kennen voor hem.
- ’s nachts luistert hij naar hun ademhaling en lette hij op hun slaap.
- “Veel opvoeders vergeten dat kinderen een lijf hebben”
- werkte samen vanaf het begin met Stefanie Wilczynska (Juf Stefa)
- het weeshuis wordt een kindergemeenschap met opmerkelijke mate van zelfbestuur.
- er waren wekelijkse vergaderingen van alle kinderen en medewerkers waar over allerlei dingen van
het huis werd gesproken
- de verantwoordelijkheid van kinderen voor elkaar kwam in uiting tot een soort mentorschap – ieder
nieuw kind kreeg als begeleider een ouder kind toegewezen
