Voorbeeldexamenvragen Strafrecht 2022-2023
Voorbeeldvragen lesweek 1-3
Vraag 1:
Doorheen de onderscheiden rechtstheoretische stromingen wordt een verschillend mensbeeld
gehanteerd. Licht toe en bespreek de invloed hiervan op het schuldbegrip en de functie van de
straf.
Modelantwoord:
Stroming Mensbeeld Schuldbegrip Functie van de straf
Vergelding,
Idealistisch mensbeeld algemene en
Klassieke leer (0,5) Morele schuld (0,5)
vrije mens (0,5) bijzondere preventie
(0,5)
Eigenlijk alleen
Gedetermineerde
Positivisme/sociaal
Gevaar i.p.v. schuld (0,5) bijzondere preventie
verweer (0,5)
mens (0,5)
(0,5)
Vrijheid, maar niet Schuld maar ook gevaar, maar
Nieuw sociaal
absoluut. Maakbare wettelijke verantwoordelijkhei Resocialisering (0,5)
verweer (0,5)
mens (0,5) d/twee sporenstelsel (0,5)
Nieuw realisme (0,5) Zie klassieke leer (0,5) Zie klassieke leer Zie klassieke leer
Vraag 2:
Argumenteer waarom het actief personaliteitsbeginsel is gelinkt aan...
Het territorialiteitsbeginsel,
Het principe van niet-uitlevering van eigen onderdanen, of
De effectenleer
Modelantwoord:
Het actief personaliteitsbeginsel in origine is conceptueel gelinkt is aan het principe van de niet-
uitlevering van eigen onderdanen.
Volgens het actief personaliteitsbeginsel wordt gekeken naar de nationaliteit van de dader, wat niets
te maken heeft met de gevolgen van het misdrijf en dus ook conceptueel geen verband houdt met de
effectenleer. Het is een volkenrechtelijk aanknopingspunt voor misdrijven gepleegd in het
buitenland, waardoor het conceptueel ook geen verband houdt met het territorialiteitsbeginsel. In
, dit geval kon je door schrapping tot het juiste antwoord komen. Het actief personaliteitsbeginsel is
conceptueel gelinkt aan het principe van niet-uitlevering van eigen onderdanen. Om te vermijden dat
het niet-uitleveren van eigen onderdanen hun vervolging onmogelijk zou maken, is het logisch dat
landen zichzelf bevoegd moeten verklaren om hun eigen onderdanen te bestraffen voor misdrijven
die ze in het buitenland gepleegd hebben.
Vraag 3:
Verklaar de retroactieve toepassing van een interpretatieve wet (1p)
Modelantwoord:
Een interpretatieve wet is een wet die wordt gebruikt om de wet te verduidelijken (0,25).
Zij geeft geen nieuwe betekenis aan de wettekst, maar vertolkt de betekenis die de wet ab
initio geacht wordt te hebben gehad (0,5).
In tegenstelling tot het principe dat strafwetten niet retroactief kunnen worden toegepast,
kan een interpretatieve wet dan ook wel retroactief worden toegepast in de tijd (0,25).
Voorbeeldvraag lesweek 2 (slide 14)
“Art. 417/27 Sw. stelt het werven van een minderjarige voor prostitutie
strafbaar. Daarom is volgens dit artikel logischerwijze ook het werven
van een volwassen vrouw voor de prostitutie strafbaar vermits deze
vrouw zich op instagram voordeed als een 17-jarige.”
Verklaar wat voor soort interpretatie dit is:
• Verboden teleologische interpretatie
• Toegelaten teleologische interpretatie
• Verboden analogische interpretatie
• Toegelaten analogische interpretatie
Modelantwoord:
Art. 417/27 Sw. stelt het werven van een minderjarige voor ontucht of prostitutie strafbaar. Dit
misdrijf vereist dus een minderjarig slachtoffer en niet ‘een volwassene die beweert minderjarig te
zijn’.
Een meerderjarige – die zich voordeed als minderjarige - onder het toepassingsgebied van artikel
417/27 Sw. brengen, komt overeen met de toepassing van dit artikel op een analoge situatie. Het
legaliteitsbeginsel verzet zich tegen analogische interpretaties die een uitbreiding van strafbaarheid
met zich zouden brengen (in malam partem). Het uitbreiden van artikel 417/27 Sw. zodat het ook
van toepassing zou zijn op meerderjarige slachtoffers is derhalve een verboden analoge interpretatie.
Je zou eventueel ook kunnen zeggen dat het (ook) om een slechte (dus verboden) teleologie gaat. Er
kan immers moeilijk sprake zijn van een teleologische interpretatie vermits de wettekst (zeer) weinig
ruimte laat voor interpretatie. Bovendien wil de wetgever in artikel 417/27 Sw. het werven van
minderjarige slachtoffers strafbaar stellen (niet schijnbaar meerderjarige slachtoffers). De verboden
Voorbeeldvragen lesweek 1-3
Vraag 1:
Doorheen de onderscheiden rechtstheoretische stromingen wordt een verschillend mensbeeld
gehanteerd. Licht toe en bespreek de invloed hiervan op het schuldbegrip en de functie van de
straf.
Modelantwoord:
Stroming Mensbeeld Schuldbegrip Functie van de straf
Vergelding,
Idealistisch mensbeeld algemene en
Klassieke leer (0,5) Morele schuld (0,5)
vrije mens (0,5) bijzondere preventie
(0,5)
Eigenlijk alleen
Gedetermineerde
Positivisme/sociaal
Gevaar i.p.v. schuld (0,5) bijzondere preventie
verweer (0,5)
mens (0,5)
(0,5)
Vrijheid, maar niet Schuld maar ook gevaar, maar
Nieuw sociaal
absoluut. Maakbare wettelijke verantwoordelijkhei Resocialisering (0,5)
verweer (0,5)
mens (0,5) d/twee sporenstelsel (0,5)
Nieuw realisme (0,5) Zie klassieke leer (0,5) Zie klassieke leer Zie klassieke leer
Vraag 2:
Argumenteer waarom het actief personaliteitsbeginsel is gelinkt aan...
Het territorialiteitsbeginsel,
Het principe van niet-uitlevering van eigen onderdanen, of
De effectenleer
Modelantwoord:
Het actief personaliteitsbeginsel in origine is conceptueel gelinkt is aan het principe van de niet-
uitlevering van eigen onderdanen.
Volgens het actief personaliteitsbeginsel wordt gekeken naar de nationaliteit van de dader, wat niets
te maken heeft met de gevolgen van het misdrijf en dus ook conceptueel geen verband houdt met de
effectenleer. Het is een volkenrechtelijk aanknopingspunt voor misdrijven gepleegd in het
buitenland, waardoor het conceptueel ook geen verband houdt met het territorialiteitsbeginsel. In
, dit geval kon je door schrapping tot het juiste antwoord komen. Het actief personaliteitsbeginsel is
conceptueel gelinkt aan het principe van niet-uitlevering van eigen onderdanen. Om te vermijden dat
het niet-uitleveren van eigen onderdanen hun vervolging onmogelijk zou maken, is het logisch dat
landen zichzelf bevoegd moeten verklaren om hun eigen onderdanen te bestraffen voor misdrijven
die ze in het buitenland gepleegd hebben.
Vraag 3:
Verklaar de retroactieve toepassing van een interpretatieve wet (1p)
Modelantwoord:
Een interpretatieve wet is een wet die wordt gebruikt om de wet te verduidelijken (0,25).
Zij geeft geen nieuwe betekenis aan de wettekst, maar vertolkt de betekenis die de wet ab
initio geacht wordt te hebben gehad (0,5).
In tegenstelling tot het principe dat strafwetten niet retroactief kunnen worden toegepast,
kan een interpretatieve wet dan ook wel retroactief worden toegepast in de tijd (0,25).
Voorbeeldvraag lesweek 2 (slide 14)
“Art. 417/27 Sw. stelt het werven van een minderjarige voor prostitutie
strafbaar. Daarom is volgens dit artikel logischerwijze ook het werven
van een volwassen vrouw voor de prostitutie strafbaar vermits deze
vrouw zich op instagram voordeed als een 17-jarige.”
Verklaar wat voor soort interpretatie dit is:
• Verboden teleologische interpretatie
• Toegelaten teleologische interpretatie
• Verboden analogische interpretatie
• Toegelaten analogische interpretatie
Modelantwoord:
Art. 417/27 Sw. stelt het werven van een minderjarige voor ontucht of prostitutie strafbaar. Dit
misdrijf vereist dus een minderjarig slachtoffer en niet ‘een volwassene die beweert minderjarig te
zijn’.
Een meerderjarige – die zich voordeed als minderjarige - onder het toepassingsgebied van artikel
417/27 Sw. brengen, komt overeen met de toepassing van dit artikel op een analoge situatie. Het
legaliteitsbeginsel verzet zich tegen analogische interpretaties die een uitbreiding van strafbaarheid
met zich zouden brengen (in malam partem). Het uitbreiden van artikel 417/27 Sw. zodat het ook
van toepassing zou zijn op meerderjarige slachtoffers is derhalve een verboden analoge interpretatie.
Je zou eventueel ook kunnen zeggen dat het (ook) om een slechte (dus verboden) teleologie gaat. Er
kan immers moeilijk sprake zijn van een teleologische interpretatie vermits de wettekst (zeer) weinig
ruimte laat voor interpretatie. Bovendien wil de wetgever in artikel 417/27 Sw. het werven van
minderjarige slachtoffers strafbaar stellen (niet schijnbaar meerderjarige slachtoffers). De verboden
