Hoorcollege 7 Jeugdigen met een spraak- en taalstoornis
Spraak- en taalstoornis
Als een kind op ongeveer tweejarige leeftijd nog niet of nauwelijks verstaanbaar
spreekt, dan kan het problemen hebben (of krijgen) met het zich eigen maken
van de taal. Je spreekt dan nog niet direct van een stoornis, maar de
taalontwikkeling moet eigenlijk wel aan van start zijn gegaan. Op het moment
dat kinderen het moeilijk hebben om ze te uiten via taal, gaan ze zich op een
andere manier uiten en kunnen ze ook fysiek gaan reageren.
Bij jonge kinderen kun je vaak al herkennen dat er moeilijkheden met de taal
en/of spraak komen wanneer zij als baby moeite hebben met drinken. Vaak hoor
je terug dat kinderen niet gebrabbeld hebben of zich moeilijk konden
concentreren. In het ergste geval komt het voor dat kinderen onhandelbaar
gedrag gaan vertonen, kinderen kunnen heel boos worden omdat ze zich niet
begrepen voelen. Wanneer je spreekt van een spraakstoornis is dat op
klankniveau. Wanneer je spreekt van een taalontwikkelingsstoornis (TOS) is dat
op woord- en zin niveau.
Wanneer spreek je van een spraak-taalstoornis?
Kinderen met een taalstoornis hebben ongebruikelijke problemen met het
begrijpen en/ of gebruiken van woordenschat of grammatica op een
leeftijdsgeschikte manier. Hun moeilijkheden met taalontwikkeling kunnen niet
worden toegeschreven aan onderliggende aandoeningen zoals verstandelijke
beperking, sensorische stoornissen, medische aandoeningen, neurologische
stoornissen of motorische stoornissen. De taalmoeilijkheden belemmeren de
kinderen op school en in hun sociale ontwikkeling. Als je moeite hebt met
spreken is het lastig om contact te maken. Een taalstoornis treft ongeveer 7%
van de kinderen in de voorschoolse (2-4 jaar) en schoolgaande leeftijd.
Spraakstoornis
Een spraakstoornis wordt omschreven als het niet of verkeerd uitspreken van een
bepaalde klank na ongeveer het derde jaar. Wanneer je een kind ziet die de s of r
niet goed uitspreekt, spreek je nog niet gelijk van een spraakstoornis. Het is
gebruikelijk om spraak- en articulatiestoornissen onder te verdelen in:
Dyslalie Onvoldoende motorische beheersing van de mondmotoriek en/of
verminderde gehoorscherpte.
Dysglossie Uitspraakstoornis als gevolg van bijv. afwijking aan de lippen, tong
of gehemelte. Bijvoorbeeld een hazenlip.
Dysartrie Uitspraakstoornis wat wordt veroorzaakt door een stoornis in de
zenuwvoorziening van de spieren door een beschadiging van het centraal
zenuwstelsel. Bijvoorbeeld door een beroerte.
Stotteren
Stotteren is een verzamelnaam voor diverse vormen van niet-vloeiende manier
van praten. Er is een verstoring van het spreken door bepaalde remmingen. Het
kan zijn dat iemand bepaalde lettergrepen heel moeilijk uitspreekt en
spraakklanken of woorden gaat herhalen (kan samengaan met tics). Het kan ook
zijn dat de persoon helemaal niet meer tot woorden komt en het stil valt.
Ongeveer 5% van de basisschoolleerlingen spreken niet vloeiend of stotteren. Er
zijn verschillende oorzaken te bedenken: aanleg/erfelijkheid,
articulatieproblemen, ongecontroleerde spierbewegingen (zwakke
spraakmotoriek), foutieve ademhaling, spanningen (o.a. door omgeving).Er zijn
veel verschillende manieren en therapieën om met stotteren om te gaan.
Spraak- en taalstoornis
Als een kind op ongeveer tweejarige leeftijd nog niet of nauwelijks verstaanbaar
spreekt, dan kan het problemen hebben (of krijgen) met het zich eigen maken
van de taal. Je spreekt dan nog niet direct van een stoornis, maar de
taalontwikkeling moet eigenlijk wel aan van start zijn gegaan. Op het moment
dat kinderen het moeilijk hebben om ze te uiten via taal, gaan ze zich op een
andere manier uiten en kunnen ze ook fysiek gaan reageren.
Bij jonge kinderen kun je vaak al herkennen dat er moeilijkheden met de taal
en/of spraak komen wanneer zij als baby moeite hebben met drinken. Vaak hoor
je terug dat kinderen niet gebrabbeld hebben of zich moeilijk konden
concentreren. In het ergste geval komt het voor dat kinderen onhandelbaar
gedrag gaan vertonen, kinderen kunnen heel boos worden omdat ze zich niet
begrepen voelen. Wanneer je spreekt van een spraakstoornis is dat op
klankniveau. Wanneer je spreekt van een taalontwikkelingsstoornis (TOS) is dat
op woord- en zin niveau.
Wanneer spreek je van een spraak-taalstoornis?
Kinderen met een taalstoornis hebben ongebruikelijke problemen met het
begrijpen en/ of gebruiken van woordenschat of grammatica op een
leeftijdsgeschikte manier. Hun moeilijkheden met taalontwikkeling kunnen niet
worden toegeschreven aan onderliggende aandoeningen zoals verstandelijke
beperking, sensorische stoornissen, medische aandoeningen, neurologische
stoornissen of motorische stoornissen. De taalmoeilijkheden belemmeren de
kinderen op school en in hun sociale ontwikkeling. Als je moeite hebt met
spreken is het lastig om contact te maken. Een taalstoornis treft ongeveer 7%
van de kinderen in de voorschoolse (2-4 jaar) en schoolgaande leeftijd.
Spraakstoornis
Een spraakstoornis wordt omschreven als het niet of verkeerd uitspreken van een
bepaalde klank na ongeveer het derde jaar. Wanneer je een kind ziet die de s of r
niet goed uitspreekt, spreek je nog niet gelijk van een spraakstoornis. Het is
gebruikelijk om spraak- en articulatiestoornissen onder te verdelen in:
Dyslalie Onvoldoende motorische beheersing van de mondmotoriek en/of
verminderde gehoorscherpte.
Dysglossie Uitspraakstoornis als gevolg van bijv. afwijking aan de lippen, tong
of gehemelte. Bijvoorbeeld een hazenlip.
Dysartrie Uitspraakstoornis wat wordt veroorzaakt door een stoornis in de
zenuwvoorziening van de spieren door een beschadiging van het centraal
zenuwstelsel. Bijvoorbeeld door een beroerte.
Stotteren
Stotteren is een verzamelnaam voor diverse vormen van niet-vloeiende manier
van praten. Er is een verstoring van het spreken door bepaalde remmingen. Het
kan zijn dat iemand bepaalde lettergrepen heel moeilijk uitspreekt en
spraakklanken of woorden gaat herhalen (kan samengaan met tics). Het kan ook
zijn dat de persoon helemaal niet meer tot woorden komt en het stil valt.
Ongeveer 5% van de basisschoolleerlingen spreken niet vloeiend of stotteren. Er
zijn verschillende oorzaken te bedenken: aanleg/erfelijkheid,
articulatieproblemen, ongecontroleerde spierbewegingen (zwakke
spraakmotoriek), foutieve ademhaling, spanningen (o.a. door omgeving).Er zijn
veel verschillende manieren en therapieën om met stotteren om te gaan.
