Risicotaxatie Tentamen
Artikelenweek1.....................................................................................................................3
Hoofdstuk6,richtlijnkindermishandeling...........................................................................3
Hoofdstuk2:richtlijnsamenwerken....................................................................................5
BalansmodelBakker........................................................................................................10
RisicofactorenenBeschermendefactorenvoorkindermishandeling...............................11
Hoorcollegeweek1:waaromenhoe?...............................................................................14
Hoorcollegeweek2:Signalereneninkaartbrengenvangezinnenenveiligheid........17
Artikelenweek2...................................................................................................................24
Artikel:Veiligheidenrisico’sinschatten:wathelpt?.........................................................24
Dezinenonzinvanrisicotaxatie-instrumenten................................................................24
ArtikelLIRIK:lichtinstrumentrisicotaxatiekindveiligheid.................................................30
Artikel:wanneerhetthuisonveiligis!...............................................................................32
Hoorcollegeweek3.Risicovolouderschap......................................................................40
Werkcollegeweek3.Ingesprekmetouders.....................................................................45
Artikelenweek3...................................................................................................................46
ArtikelNVO:hetafwegingskader.....................................................................................46
ArtikelOuderschapsgesprek............................................................................................51
HandboekoplossingsgerichtegespreksvoeringF.Bannink.............................................54
Hoofdstuk1Oplossingsgerichtegespreksvoering.....................................................54
Hoofdstuk2Motivatieendesamenwerkingsrelatie...................................................57
Hoorcollegeweek4:Geencollege->Aantekeningenkennisclips.................................61
FIlmpje1:KOPP.........................................................................................................61
Kennisclipveerkracht:................................................................................................62
Artikelenweek4...................................................................................................................66
Artikel:Veerkrachtinjeugdhulpverleningenonderwijs....................................................66
Artikel:Kwetsbarekinderen..............................................................................................68
Artikel:Geweldenveerkrachtingezinnen;......................................................................74
posities,professionalsenpreventievanoverdracht........................................................74
Artikelen+boekweek5.......................................................................................................76
Artikel‘Bewaarrustenblijfbijwatjehebtbedacht’.........................................................76
BoekveiligopgroeienH1,2,3.........................................................................................77
H1.Kinderenbeschermen:eenalgemeenoverzicht.................................................77
H2.Praktischeuitgangspuntenvoorhetopbouwenvaneensamenwerkingsrelatie.80
H3.Eenleidraad:dezespraktijkelementen...............................................................86
Hoorcollegeweek5..............................................................................................................95
Artikelenweek6.................................................................................................................100
Artikel:‘beoordelenvanhettoekomstperspectiefvanpleegkinderen’...........................100
Artikelbeslissingenoverkindereninprobl.opvoedsituaties..........................................104
Ultrakorte samenvatting – Beslissingen over kinderen in problematische
opvoedingssituaties(Juffer,2023)............................................................................104
Uitgebreidesamenvattingvanditartikel..................................................................107
, 1:Inzichtenuitgehechtheidsonderzoekenimplicatiesvoorderechtspraktijk.107
H
H2:Gehechtheiduitgebreidesamenvatting........................................................115
H3:Gehechtheidindepraktijk............................................................................118
4:Metenvangehechtheidensensitiviteituitgebreid..........................................119
Hoorcollegeweek6............................................................................................................122
Boekweek7........................................................................................................................128
BoekbanninkH8............................................................................................................128
Samenwerkenmetandereprofessionals.......................................................................128
Hoorcollegeweek7;diversiteitsensitiefhulpverlenen..................................................132
,Artikelen week 1
oofdstuk 6, richtlijn kindermishandeling
H
“Kindermishandeling raakt ouders en kind zo intens, dat het hoge eisen stelt aan de
expertise van degene die zich om de jeugdige en de ouders bekommert.”
r mag van jou de benodigde competenties verwacht worden. Maar het gaat om
E
besluitvorming in complexe situaties waarbij ‘fouten’ onvermijdelijk zijn, met mogelijk
ingrijpende gevolgen. Maak beslissingen nooit alleen, werk transparant en blijf reflecteren
Kennis
- Pas theoretische kennis toe op het gebied van signalen, risicofactoren,
beschermende factoren en gevolgen van kindermishandeling, weet hoe te handelen,
en welke interventiemogelijkheden er zijn.
- Pas theoretische kennis toe op het gebied van de algemene ontwikkeling, de
sociaal-emotionele en cognitieve ontwikkeling plus de (psycho) seksuele
ontwikkeling van kinderen. En pas basiskennis toe over de ontwikkeling op andere
terreinen, zoals motorische en spraak-taalontwikkeling.
- Weet wat kinderen minimaal nodig hebben om zich optimaal te kunnen ontwikkelen
en weet wat de (opvoed)taken van ouders hierin zijn.
Attitude
- Beroepshouding: wees je ervan bewust dat kindermishandeling vóórkomt, en dat je
een verantwoordelijkheid hebt in de preventie en aanpak ervan. Richt je op het
aangaan van een partnerschap met ouders en kinderen/jongeren.
- Reflecteer: wees je bewust van je eigen ontwikkeling en grenzen aan je kennis,
vaardigheden en bevoegdheden.
- Wees je bewust van je eigen normen en waarden.
- Respecteer andere culturele en levensbeschouwelijke opvattingen, maar stel
daaraan grenzen wanneer dat in het belang van het kind is.
- Respecteer alle gezinsleden als individuen die het waard zijn om mee te werken.
- Luister om te begrijpen en niet om te reageren, zonder oordeel. Stel vragen vanuit
oprechte nieuwsgierigheid.
- Stel je oordeel uit totdat je zoveel mogelijk informatie hebt verzameld. Oordeel over
de veiligheid, niet de persoon.
- Durf een oordeel over de veiligheid van een kind bij te stellen wanneer een verklaring
van de ouders aannemelijk is.
- Werk samen met de persoon, niet met ‘de kindermishandeling’. Wees ‘meerzijdig
partijdig’.
- Biedt het gezin keuzemogelijkheden en kansen. Ga na wat de gezinsleden willen.
Accepteer de zorgen en verlangens van alle gezinsleden. Gebruik hun doelen bij het
opstellen van een plan van aanpak.
- Wees openhartig en eerlijk, ook tijdens het onderzoek.
- Besef dat samenwerken ook mogelijk is wanneer er dwang vereist is.
- Erken dat in elk gezin signalen van veiligheid aanwezig zijn.
- Blijf veiligheid centraal stellen. Vraag je voortdurend af: welk effect heeft dat wat ik
doe op het kind en ouder(s)?
, - robeer altijd concrete, gedetailleerde informatie te krijgen, zowel over de negatieve
P
als de positieve aspecten: oplossingen ontstaan uit details, niet uit generalisaties.
- Concentreer je op het bereiken van kleine veranderingen; richt je op kleine, haalbare
tussendoelen.
Vaardigheden: Specifiek voor kindermishandeling
- De geldende wetgeving, richtlijnen, protocollen en Meldcode huiselijk geweld en
kindermishandeling kunnen toepassen.
- Signalen van en risicofactoren voor kindermishandeling kunnen herkennen,
benoemen, en zorgen concreet kunnen onderbouwen.
- Kunnen beoordelen of er sprake is van een levensbedreigende situatie (waarin
onmiddellijk handelen nodig is).
- Binnen de grenzen van de eigen professionele rol en mogelijkheden een vermoeden
van kindermishandeling nader (laten) uitzoeken en waar nodig anderen inschakelen.
- Relevante checklists of instrumenten kunnen toepassen en op waarde schatten
(hanteren als hulpmiddel, niet als doel op zich).
- Op een deskundige en respectvolle manier met kinderen en ouders kunnen praten
over vermoedens en stoppen van kindermishandeling.
- Kunnen afwegen wat er nodig is om de kindermishandeling te (laten) stoppen en de
schade te beperken.
- Binnen de grenzen van de eigen professionele rol en mogelijkheden hulpverlening
kunnen bieden en/of laten inzetten, gericht op veiligheid en herstel voor alle
gezinsleden.
- Kunnen beoordelen of een kind voor (trauma)behandeling in aanmerking komt.
- Kunnen samenwerken met ouders, kinderen, het sociale netwerk en professionals
aan veiligheid en herstel.
- De voortgang en resultaten van begeleiding en hulp aan kinderen en ouders kunnen
monitoren vanuit het belang van veiligheid voor het kind.
Vaardigheden: Algemene vaardigheden
- Pas luister-, gespreks- en communicatieve vaardigheden toe (zowel mondeling,
non-verbaal als schriftelijk), in relatie tot zowel interne als externe professionals als
ouders en kinderen.
- Zet complexe problematiek helder uiteen in de taal en op het niveau van alle
betrokkenen.
- Pas reflectieve vaardigheden toe.
- Pas analytische vaardigheden toe.
- Heb zelfvertrouwen, maar vraag ook om advies of hulp.
- Ontwikkel je intuïtie.
- Ontwikkel beoordelingsvaardigheden en omgevingssensitiviteit; weet onderscheid te
maken tussen waarneembare feiten en interpretaties – bij jezelf en anderen.
- Engageer je en positioneer je (dat wil zeggen: betrek, motiveer en stel
(veiligheids)grenzen / ‘bodemeisen’).
- Werk gestructureerd, snel en effectief.
- Registreer eenduidig, concreet en zorgvuldig.
- Weet met onzekerheden om te gaan en risico’s in te schatten.
- Weet om te gaan met wettelijke bevoegdheden.
Artikelenweek1.....................................................................................................................3
Hoofdstuk6,richtlijnkindermishandeling...........................................................................3
Hoofdstuk2:richtlijnsamenwerken....................................................................................5
BalansmodelBakker........................................................................................................10
RisicofactorenenBeschermendefactorenvoorkindermishandeling...............................11
Hoorcollegeweek1:waaromenhoe?...............................................................................14
Hoorcollegeweek2:Signalereneninkaartbrengenvangezinnenenveiligheid........17
Artikelenweek2...................................................................................................................24
Artikel:Veiligheidenrisico’sinschatten:wathelpt?.........................................................24
Dezinenonzinvanrisicotaxatie-instrumenten................................................................24
ArtikelLIRIK:lichtinstrumentrisicotaxatiekindveiligheid.................................................30
Artikel:wanneerhetthuisonveiligis!...............................................................................32
Hoorcollegeweek3.Risicovolouderschap......................................................................40
Werkcollegeweek3.Ingesprekmetouders.....................................................................45
Artikelenweek3...................................................................................................................46
ArtikelNVO:hetafwegingskader.....................................................................................46
ArtikelOuderschapsgesprek............................................................................................51
HandboekoplossingsgerichtegespreksvoeringF.Bannink.............................................54
Hoofdstuk1Oplossingsgerichtegespreksvoering.....................................................54
Hoofdstuk2Motivatieendesamenwerkingsrelatie...................................................57
Hoorcollegeweek4:Geencollege->Aantekeningenkennisclips.................................61
FIlmpje1:KOPP.........................................................................................................61
Kennisclipveerkracht:................................................................................................62
Artikelenweek4...................................................................................................................66
Artikel:Veerkrachtinjeugdhulpverleningenonderwijs....................................................66
Artikel:Kwetsbarekinderen..............................................................................................68
Artikel:Geweldenveerkrachtingezinnen;......................................................................74
posities,professionalsenpreventievanoverdracht........................................................74
Artikelen+boekweek5.......................................................................................................76
Artikel‘Bewaarrustenblijfbijwatjehebtbedacht’.........................................................76
BoekveiligopgroeienH1,2,3.........................................................................................77
H1.Kinderenbeschermen:eenalgemeenoverzicht.................................................77
H2.Praktischeuitgangspuntenvoorhetopbouwenvaneensamenwerkingsrelatie.80
H3.Eenleidraad:dezespraktijkelementen...............................................................86
Hoorcollegeweek5..............................................................................................................95
Artikelenweek6.................................................................................................................100
Artikel:‘beoordelenvanhettoekomstperspectiefvanpleegkinderen’...........................100
Artikelbeslissingenoverkindereninprobl.opvoedsituaties..........................................104
Ultrakorte samenvatting – Beslissingen over kinderen in problematische
opvoedingssituaties(Juffer,2023)............................................................................104
Uitgebreidesamenvattingvanditartikel..................................................................107
, 1:Inzichtenuitgehechtheidsonderzoekenimplicatiesvoorderechtspraktijk.107
H
H2:Gehechtheiduitgebreidesamenvatting........................................................115
H3:Gehechtheidindepraktijk............................................................................118
4:Metenvangehechtheidensensitiviteituitgebreid..........................................119
Hoorcollegeweek6............................................................................................................122
Boekweek7........................................................................................................................128
BoekbanninkH8............................................................................................................128
Samenwerkenmetandereprofessionals.......................................................................128
Hoorcollegeweek7;diversiteitsensitiefhulpverlenen..................................................132
,Artikelen week 1
oofdstuk 6, richtlijn kindermishandeling
H
“Kindermishandeling raakt ouders en kind zo intens, dat het hoge eisen stelt aan de
expertise van degene die zich om de jeugdige en de ouders bekommert.”
r mag van jou de benodigde competenties verwacht worden. Maar het gaat om
E
besluitvorming in complexe situaties waarbij ‘fouten’ onvermijdelijk zijn, met mogelijk
ingrijpende gevolgen. Maak beslissingen nooit alleen, werk transparant en blijf reflecteren
Kennis
- Pas theoretische kennis toe op het gebied van signalen, risicofactoren,
beschermende factoren en gevolgen van kindermishandeling, weet hoe te handelen,
en welke interventiemogelijkheden er zijn.
- Pas theoretische kennis toe op het gebied van de algemene ontwikkeling, de
sociaal-emotionele en cognitieve ontwikkeling plus de (psycho) seksuele
ontwikkeling van kinderen. En pas basiskennis toe over de ontwikkeling op andere
terreinen, zoals motorische en spraak-taalontwikkeling.
- Weet wat kinderen minimaal nodig hebben om zich optimaal te kunnen ontwikkelen
en weet wat de (opvoed)taken van ouders hierin zijn.
Attitude
- Beroepshouding: wees je ervan bewust dat kindermishandeling vóórkomt, en dat je
een verantwoordelijkheid hebt in de preventie en aanpak ervan. Richt je op het
aangaan van een partnerschap met ouders en kinderen/jongeren.
- Reflecteer: wees je bewust van je eigen ontwikkeling en grenzen aan je kennis,
vaardigheden en bevoegdheden.
- Wees je bewust van je eigen normen en waarden.
- Respecteer andere culturele en levensbeschouwelijke opvattingen, maar stel
daaraan grenzen wanneer dat in het belang van het kind is.
- Respecteer alle gezinsleden als individuen die het waard zijn om mee te werken.
- Luister om te begrijpen en niet om te reageren, zonder oordeel. Stel vragen vanuit
oprechte nieuwsgierigheid.
- Stel je oordeel uit totdat je zoveel mogelijk informatie hebt verzameld. Oordeel over
de veiligheid, niet de persoon.
- Durf een oordeel over de veiligheid van een kind bij te stellen wanneer een verklaring
van de ouders aannemelijk is.
- Werk samen met de persoon, niet met ‘de kindermishandeling’. Wees ‘meerzijdig
partijdig’.
- Biedt het gezin keuzemogelijkheden en kansen. Ga na wat de gezinsleden willen.
Accepteer de zorgen en verlangens van alle gezinsleden. Gebruik hun doelen bij het
opstellen van een plan van aanpak.
- Wees openhartig en eerlijk, ook tijdens het onderzoek.
- Besef dat samenwerken ook mogelijk is wanneer er dwang vereist is.
- Erken dat in elk gezin signalen van veiligheid aanwezig zijn.
- Blijf veiligheid centraal stellen. Vraag je voortdurend af: welk effect heeft dat wat ik
doe op het kind en ouder(s)?
, - robeer altijd concrete, gedetailleerde informatie te krijgen, zowel over de negatieve
P
als de positieve aspecten: oplossingen ontstaan uit details, niet uit generalisaties.
- Concentreer je op het bereiken van kleine veranderingen; richt je op kleine, haalbare
tussendoelen.
Vaardigheden: Specifiek voor kindermishandeling
- De geldende wetgeving, richtlijnen, protocollen en Meldcode huiselijk geweld en
kindermishandeling kunnen toepassen.
- Signalen van en risicofactoren voor kindermishandeling kunnen herkennen,
benoemen, en zorgen concreet kunnen onderbouwen.
- Kunnen beoordelen of er sprake is van een levensbedreigende situatie (waarin
onmiddellijk handelen nodig is).
- Binnen de grenzen van de eigen professionele rol en mogelijkheden een vermoeden
van kindermishandeling nader (laten) uitzoeken en waar nodig anderen inschakelen.
- Relevante checklists of instrumenten kunnen toepassen en op waarde schatten
(hanteren als hulpmiddel, niet als doel op zich).
- Op een deskundige en respectvolle manier met kinderen en ouders kunnen praten
over vermoedens en stoppen van kindermishandeling.
- Kunnen afwegen wat er nodig is om de kindermishandeling te (laten) stoppen en de
schade te beperken.
- Binnen de grenzen van de eigen professionele rol en mogelijkheden hulpverlening
kunnen bieden en/of laten inzetten, gericht op veiligheid en herstel voor alle
gezinsleden.
- Kunnen beoordelen of een kind voor (trauma)behandeling in aanmerking komt.
- Kunnen samenwerken met ouders, kinderen, het sociale netwerk en professionals
aan veiligheid en herstel.
- De voortgang en resultaten van begeleiding en hulp aan kinderen en ouders kunnen
monitoren vanuit het belang van veiligheid voor het kind.
Vaardigheden: Algemene vaardigheden
- Pas luister-, gespreks- en communicatieve vaardigheden toe (zowel mondeling,
non-verbaal als schriftelijk), in relatie tot zowel interne als externe professionals als
ouders en kinderen.
- Zet complexe problematiek helder uiteen in de taal en op het niveau van alle
betrokkenen.
- Pas reflectieve vaardigheden toe.
- Pas analytische vaardigheden toe.
- Heb zelfvertrouwen, maar vraag ook om advies of hulp.
- Ontwikkel je intuïtie.
- Ontwikkel beoordelingsvaardigheden en omgevingssensitiviteit; weet onderscheid te
maken tussen waarneembare feiten en interpretaties – bij jezelf en anderen.
- Engageer je en positioneer je (dat wil zeggen: betrek, motiveer en stel
(veiligheids)grenzen / ‘bodemeisen’).
- Werk gestructureerd, snel en effectief.
- Registreer eenduidig, concreet en zorgvuldig.
- Weet met onzekerheden om te gaan en risico’s in te schatten.
- Weet om te gaan met wettelijke bevoegdheden.
