Psychologie – Week 1
13-11
Leerdoelen
- Belang van de hersenen van ons gedrag en functies van het brein herkennen
- Kenmerken van de belangrijkste stromingen in de psychologie benoemen
Psychologie is de kennis die ontstaat uit het systematisch zoeken naar juiste verklaringen voor
menselijk gedrag.
Psychologie in de HRM
1. Mens is verbindende factor in de organisatie
2. Belangrijk om kennis te hebben van menselijk gedrag
3. Waarom doen mensen zoals ze doen?
Wat is gedrag?
- Gedrag is datgene wat mensen doen maar ook datgene wat mensen laten (ook over
toestanden: stress, spanning er zit een interpretatie aan vast.)
- Gedrag moet waarneembaar zijn!
- Veel van wat wij denken waar te nemen bestaat echter uit veronderstellingen.
Verklaren is voorspellen
- Gedrag probeer je te verklaren door op zoek te gaan naar mogelijke oorzaken
➔ Gedragsdeterminanten
- Vanuit de theorie kun je bepaalde verklaringen afleiden
- Vervolgens moet je toetsen of deze verklaring wel deugt
- Vaak meerdere oorzaken voor hetzelfde gedrag → meervoudige determinatie
Het valt nog niet mee…
- Gedrag verschilt van persoon tot persoon
- Gedrag verschilt (soms) van situatie tot situatie
- Onze hersenen spelen een cruciale rol bij gedrag
ANATOMIE VAN DE HERSENEN!
,Belangrijke onderdelen
- Hersenschors: zetel van hogere functies zoals denken, leren, waarnemen, spreken herinneren
- Limbische systeem: Instinctieve gedragingen, emoties, inwendige lichamelijke functies zoals
bloeddruk en hartslag
- Kleine hersenen: Motorische activiteiten zoals coördinatie van lichaamsdelen
De naam van de grondlegger en de volgorde
Het begin: Bewustzijns- of experimentele psychologie WUNDT 1879
- Psychologische problemen verklaren met behulp van experimenten (1e laboratorium)
- Maakte gebruik van introspectie
- De introspectieve waarnemer moest zijn eigen denkprocessen, motieven en gevoelens
analyseren
Psychoanalyse – FREUD 1892
- Gedragingen worden ingegeven door allerlei seksuele en agressieve impulsen
- Veel speelt zich af in het onbewuste
- Proberen uiteen te rafelen om zo achter de oorzaken van (persoonlijkheids)- stoornissen te
komen
, Gestaltpsychologie WERTHEIMER EN KOFFKA 1910
- Onze waarneming is gericht op gestalten (figuren)
- Een gestalt is de manier waarop een geheel is opgebouwd uit verschillende elementen
- Dit speelt een belangrijke rol bij zaken als waarnemen, onthouden en denken
Behaviorisme WATSON 1914
- Gedrag moet objectief via zintuigen of metingen vast te stellen zijn
- Leren staat centraal (conditioneringsprincipes) lonen en straffen
- De omgeving speelt de hoofdrol bij leerprocessen
- GEDRAG IS AANGELEERD, DE MENS IS MAAKBAAR
Humanistische psychologie MASLOW 1950
- Ieder mens is een uniek wezen met een eigen vrije wil en de wens zichzelf optimaal te
ontplooien
- Speelt een rol bij gebieden als persoonlijkheid en motivatie
- DE MENS IS NIET MAAKBAAR EN BEPAALT ZELF ZIJN/HAAR EIGEN ROUTE
Cognitieve psychologie HEIDER 1958
- Houdt zich bezig met hogere mentale processen zoals geheugen, waarnemen, leren en
denken
- Vindt in tegenstelling tot het behaviorisme dat (innerlijke) mentale processen wel toegestaan
zijn als verklaring voor gedrag
Verschillende richtingen
- Arbeids en organisatie psychologie
- Sociale psychologie
- Ontwikkelingspsychologie
- Klinische psychologie
Hawthorne effect: meer aandacht aan werknemers heeft een positieve effect. Door hen een speciaal
gevoel te geven zorg je ervoor dat ze meer motivatie krijgen om te werken.
Samenvatting
- Psychologie is de kennis die ontstaat uit het systematisch zoeken naar juiste verklaringen
voor menselijk gedrag
- Onze hersenen spelen een cruciale rol bij als ons gedrag
- De psychologie beslaat een groot aantal werkterreinen
- Psychologische stromingen hebben op de ontwikkeling hiervan een grote invloed gehad
- De hawthorne studies vormen het begin van de moderne A&O psychologie.
13-11
Leerdoelen
- Belang van de hersenen van ons gedrag en functies van het brein herkennen
- Kenmerken van de belangrijkste stromingen in de psychologie benoemen
Psychologie is de kennis die ontstaat uit het systematisch zoeken naar juiste verklaringen voor
menselijk gedrag.
Psychologie in de HRM
1. Mens is verbindende factor in de organisatie
2. Belangrijk om kennis te hebben van menselijk gedrag
3. Waarom doen mensen zoals ze doen?
Wat is gedrag?
- Gedrag is datgene wat mensen doen maar ook datgene wat mensen laten (ook over
toestanden: stress, spanning er zit een interpretatie aan vast.)
- Gedrag moet waarneembaar zijn!
- Veel van wat wij denken waar te nemen bestaat echter uit veronderstellingen.
Verklaren is voorspellen
- Gedrag probeer je te verklaren door op zoek te gaan naar mogelijke oorzaken
➔ Gedragsdeterminanten
- Vanuit de theorie kun je bepaalde verklaringen afleiden
- Vervolgens moet je toetsen of deze verklaring wel deugt
- Vaak meerdere oorzaken voor hetzelfde gedrag → meervoudige determinatie
Het valt nog niet mee…
- Gedrag verschilt van persoon tot persoon
- Gedrag verschilt (soms) van situatie tot situatie
- Onze hersenen spelen een cruciale rol bij gedrag
ANATOMIE VAN DE HERSENEN!
,Belangrijke onderdelen
- Hersenschors: zetel van hogere functies zoals denken, leren, waarnemen, spreken herinneren
- Limbische systeem: Instinctieve gedragingen, emoties, inwendige lichamelijke functies zoals
bloeddruk en hartslag
- Kleine hersenen: Motorische activiteiten zoals coördinatie van lichaamsdelen
De naam van de grondlegger en de volgorde
Het begin: Bewustzijns- of experimentele psychologie WUNDT 1879
- Psychologische problemen verklaren met behulp van experimenten (1e laboratorium)
- Maakte gebruik van introspectie
- De introspectieve waarnemer moest zijn eigen denkprocessen, motieven en gevoelens
analyseren
Psychoanalyse – FREUD 1892
- Gedragingen worden ingegeven door allerlei seksuele en agressieve impulsen
- Veel speelt zich af in het onbewuste
- Proberen uiteen te rafelen om zo achter de oorzaken van (persoonlijkheids)- stoornissen te
komen
, Gestaltpsychologie WERTHEIMER EN KOFFKA 1910
- Onze waarneming is gericht op gestalten (figuren)
- Een gestalt is de manier waarop een geheel is opgebouwd uit verschillende elementen
- Dit speelt een belangrijke rol bij zaken als waarnemen, onthouden en denken
Behaviorisme WATSON 1914
- Gedrag moet objectief via zintuigen of metingen vast te stellen zijn
- Leren staat centraal (conditioneringsprincipes) lonen en straffen
- De omgeving speelt de hoofdrol bij leerprocessen
- GEDRAG IS AANGELEERD, DE MENS IS MAAKBAAR
Humanistische psychologie MASLOW 1950
- Ieder mens is een uniek wezen met een eigen vrije wil en de wens zichzelf optimaal te
ontplooien
- Speelt een rol bij gebieden als persoonlijkheid en motivatie
- DE MENS IS NIET MAAKBAAR EN BEPAALT ZELF ZIJN/HAAR EIGEN ROUTE
Cognitieve psychologie HEIDER 1958
- Houdt zich bezig met hogere mentale processen zoals geheugen, waarnemen, leren en
denken
- Vindt in tegenstelling tot het behaviorisme dat (innerlijke) mentale processen wel toegestaan
zijn als verklaring voor gedrag
Verschillende richtingen
- Arbeids en organisatie psychologie
- Sociale psychologie
- Ontwikkelingspsychologie
- Klinische psychologie
Hawthorne effect: meer aandacht aan werknemers heeft een positieve effect. Door hen een speciaal
gevoel te geven zorg je ervoor dat ze meer motivatie krijgen om te werken.
Samenvatting
- Psychologie is de kennis die ontstaat uit het systematisch zoeken naar juiste verklaringen
voor menselijk gedrag
- Onze hersenen spelen een cruciale rol bij als ons gedrag
- De psychologie beslaat een groot aantal werkterreinen
- Psychologische stromingen hebben op de ontwikkeling hiervan een grote invloed gehad
- De hawthorne studies vormen het begin van de moderne A&O psychologie.
