Juliette Wils 2025-2026
deel I: sociologie als wetenschap
1.1 een beeld van een titel
we nemen allemaal posities in, allemaal rollen om te vervullen
→ verwachtingen die niet overeenstemmen: conflict
sociologie: aangeduid met sociale feiten (positie, rollen, status, prestige)
________________________________________________________________________________________
, Juliette Wils 2025-2026
1.2 dagelijkse leven door de bril van de socioloog
C. Wright Mills
- Sociologische imaginatie vereist: onszelf losmaken van vertrouwde routines van h
dagelijkse leven
→ om met frisse blik te kijken
- Leven van individu - leven van geschiedenis van de samenleving
→ kan niet apart begrepen worden zonder beiden te begrijpen
- Het vreemde in het gewone zien - het gewone in het vreemde zien
→ koppelt ons gedrag aan bredere sociale krachten
- Dingen sociaal bekijken + hoe ze interageren/elkaar beïnvloeden
- Besef van de relatie: ervaring - bredere samenleving
- concepten bestuderen los van een persoon:
bv. Uitspraak doen over onderwijs zonder een docent te bestuderen
→ bestuderen los van rollen die de concepten beleven
los van ons als individu: kenmerken die ons leven bepalen
= interactie tussen sociale feiten en ons leven als individu
vb. schoonheid (afhankelijk van cultuur + context in de tijd)
→ toch: minderheden vormen ook nieuwe elementen
individu vs. sociaal niveau is dus niet onveranderlijk/deterministisch
_____________________________________________________________________________________________________________________________
- concepten hebben bepaalde historiek/historische context
vb. sociologische verbeelding: thee drinken
→ Engeland: traditie als pauze + status/prestige → patroon in dag: historiek
→ hier: enkel consumeren
of sociale activiteit: niet enkel consumptie → ontmoetingen en gezelligheid
vb. siesta in Spanje: door hitte → stel koelt af: traditie blijft
_____________________________________________________________________________________________________________________________
Sociologische verbeelding = verbinding tussen wat persoon beleefd en grotere sociale
kwesties
- een sociaal feit verbinden met een ander sociaal feit
- sociaal vs individueel: wisselwerking
→ altijd dominant patroon = sociale structuren
= instituties: wetten + normen
bv. hoorcollege als dominante lesvorm
→ normen
bv. niet door rood licht rijden
, Juliette Wils 2025-2026
→ wetten
Sociologisch denken:
- geschiedenis: ontstaan en verandering samenleving
- Biografie: levensloop van mensen als leden van samenlevingsverbanden
- Sociale structuren: dominante maatschappelijke instituties
→ processen + mechanismen die zorgen voor maatschappelijke orde
_____________________________________________________________________________________________________________________________
alles is contingent, maar niet arbitrair
= het had ook anders kunnen zijn, maar het feit dat deze institutie dominant is, heeft ee
historische reden + macrogegeven
bv. er had ook geen siesta kunnen zijn, maar door de hitte wel
bv. waarom hoorcolleges: na industriële revolutie: massaproductie
→ iedereen kans op onderwijs: georganiseerd om zoveel mogelijk mensen zoveel mogel
informatie te geven → massaproductie
→ er zijn ook andere onderwijsmodellen die dit hadden kunnen doen, maar door
historische context en ruimte is het zo (industriële revolutie - België)
________________________________________________________________________________________
, Juliette Wils 2025-2026
1.4 eerste definitie van sociologie
= wetenschap die de maatschappelijke patronen en structuren bestudeert
→ in hun ontstaan, voortbestaan en veranderen
→ sociale handelen v mensen id interactie met deze patronen en structuren
- maatschappelijke patronen en structuren
→ hun oorsprong (statisch), evolutie en veranderen (dynamisch)
- interactie: sociaal handelen van mensen - die patronen en structuren
vb. artificiële intelligentie: uitdaging voor onderwijs
_____________________________________________________________________________________________________________________________
dynamische wisselwerking:
vaststellen van statistisch verband
+
begrijpen van dat verband in termen van verwachtingen (hypothesen)
= verklaren in de sociologie
→ bestuderen via kwalitatieve/kwantitatieve onderzoeken vanuit hypothesen
deel I: sociologie als wetenschap
1.1 een beeld van een titel
we nemen allemaal posities in, allemaal rollen om te vervullen
→ verwachtingen die niet overeenstemmen: conflict
sociologie: aangeduid met sociale feiten (positie, rollen, status, prestige)
________________________________________________________________________________________
, Juliette Wils 2025-2026
1.2 dagelijkse leven door de bril van de socioloog
C. Wright Mills
- Sociologische imaginatie vereist: onszelf losmaken van vertrouwde routines van h
dagelijkse leven
→ om met frisse blik te kijken
- Leven van individu - leven van geschiedenis van de samenleving
→ kan niet apart begrepen worden zonder beiden te begrijpen
- Het vreemde in het gewone zien - het gewone in het vreemde zien
→ koppelt ons gedrag aan bredere sociale krachten
- Dingen sociaal bekijken + hoe ze interageren/elkaar beïnvloeden
- Besef van de relatie: ervaring - bredere samenleving
- concepten bestuderen los van een persoon:
bv. Uitspraak doen over onderwijs zonder een docent te bestuderen
→ bestuderen los van rollen die de concepten beleven
los van ons als individu: kenmerken die ons leven bepalen
= interactie tussen sociale feiten en ons leven als individu
vb. schoonheid (afhankelijk van cultuur + context in de tijd)
→ toch: minderheden vormen ook nieuwe elementen
individu vs. sociaal niveau is dus niet onveranderlijk/deterministisch
_____________________________________________________________________________________________________________________________
- concepten hebben bepaalde historiek/historische context
vb. sociologische verbeelding: thee drinken
→ Engeland: traditie als pauze + status/prestige → patroon in dag: historiek
→ hier: enkel consumeren
of sociale activiteit: niet enkel consumptie → ontmoetingen en gezelligheid
vb. siesta in Spanje: door hitte → stel koelt af: traditie blijft
_____________________________________________________________________________________________________________________________
Sociologische verbeelding = verbinding tussen wat persoon beleefd en grotere sociale
kwesties
- een sociaal feit verbinden met een ander sociaal feit
- sociaal vs individueel: wisselwerking
→ altijd dominant patroon = sociale structuren
= instituties: wetten + normen
bv. hoorcollege als dominante lesvorm
→ normen
bv. niet door rood licht rijden
, Juliette Wils 2025-2026
→ wetten
Sociologisch denken:
- geschiedenis: ontstaan en verandering samenleving
- Biografie: levensloop van mensen als leden van samenlevingsverbanden
- Sociale structuren: dominante maatschappelijke instituties
→ processen + mechanismen die zorgen voor maatschappelijke orde
_____________________________________________________________________________________________________________________________
alles is contingent, maar niet arbitrair
= het had ook anders kunnen zijn, maar het feit dat deze institutie dominant is, heeft ee
historische reden + macrogegeven
bv. er had ook geen siesta kunnen zijn, maar door de hitte wel
bv. waarom hoorcolleges: na industriële revolutie: massaproductie
→ iedereen kans op onderwijs: georganiseerd om zoveel mogelijk mensen zoveel mogel
informatie te geven → massaproductie
→ er zijn ook andere onderwijsmodellen die dit hadden kunnen doen, maar door
historische context en ruimte is het zo (industriële revolutie - België)
________________________________________________________________________________________
, Juliette Wils 2025-2026
1.4 eerste definitie van sociologie
= wetenschap die de maatschappelijke patronen en structuren bestudeert
→ in hun ontstaan, voortbestaan en veranderen
→ sociale handelen v mensen id interactie met deze patronen en structuren
- maatschappelijke patronen en structuren
→ hun oorsprong (statisch), evolutie en veranderen (dynamisch)
- interactie: sociaal handelen van mensen - die patronen en structuren
vb. artificiële intelligentie: uitdaging voor onderwijs
_____________________________________________________________________________________________________________________________
dynamische wisselwerking:
vaststellen van statistisch verband
+
begrijpen van dat verband in termen van verwachtingen (hypothesen)
= verklaren in de sociologie
→ bestuderen via kwalitatieve/kwantitatieve onderzoeken vanuit hypothesen
