GERECHTELIJK RECHT
Inhoud
DEEL I : ALGEMENE INLEIDING
h1. Bronnen van het gerechtelijk privaatrecht.............................................................................................. 8
H2. Kenmerken van het gerechtelijk privaatrecht......................................................................................... 9
H3. Toepassingsgebied van het gerechtelijk privaatrecht...........................................................................13
§1. In de tijd............................................................................................................................................ 13
A. De onmiddellijke toepassing en niet-terugwerkende kracht van de wet.........................................13
§ 2. In de ruimte (ruimtelijk)................................................................................................................... 14
§ 3. Ratione personae (personeel).......................................................................................................... 14
§ 3. Ratione materiae (materieel)........................................................................................................... 14
H1. Het gerechtelijk landschap................................................................................................................... 17
§1. De gerechtelijke arrondissementen en rechtsgebieden....................................................................17
§2. De hoven en rechtbanken................................................................................................................. 17
A. Algemeen........................................................................................................................................ 17
B. Het gerechtelijk arrondissement Brussel......................................................................................... 18
C. Het gerechtelijk arrondissement Eupen..........................................................................................18
§3. Concrete samenstelling: afdelingen, secties en kamers....................................................................19
§4. Zaakverdelingsreglement.................................................................................................................. 21
§5. Bijzonder reglement.......................................................................................................................... 22
§6. Verdelingsincidenten........................................................................................................................ 22
§7. Taalwijziging – verwijzing naar anderstalige rechtbank.....................................................................23
A. Hoofdlijnen..................................................................................................................................... 23
B. Verzoek om taalwijziging/verwijzing............................................................................................... 24
C. Rechtsmiddelen.............................................................................................................................. 25
D. Nietigheid....................................................................................................................................... 25
H2. Het Openbaar Ministerie...................................................................................................................... 26
§1. Kenmerken........................................................................................................................................ 26
§2. Bevoegdheidsuitoefening in privaatrechtelijke zaken.......................................................................27
H3. De griffies............................................................................................................................................. 28
§1. Samenstelling.................................................................................................................................... 28
§2. Taken................................................................................................................................................ 28
1
, GERECHTELIJK RECHT
H4. De gerechtelijke ambten....................................................................................................................... 29
§1. De magistraten (zetel en parket (art. 58bis))..................................................................................... 29
A. Benoemings- en aanwijzingsvoorwaarden......................................................................................29
B. De Hoge Raad voor de Justitie......................................................................................................... 30
H5. De balie................................................................................................................................................ 32
§1. De advocaten.................................................................................................................................... 32
A. Beroepsuitoefeningsvoorwaarden.................................................................................................. 32
B. Bevoegdheden, rechten en verplichtingen......................................................................................32
§2. De orde van advocaten..................................................................................................................... 34
A. Organisatie...................................................................................................................................... 34
B. Bevoegdheden................................................................................................................................ 34
C. Organisatie...................................................................................................................................... 35
§3. De cassatiebalie : advocaten bij het Hof van Cassatie.......................................................................35
A. Statuut............................................................................................................................................ 35
B. Bevoegdheden................................................................................................................................ 35
H6. De gerechtsdeurwaarder...................................................................................................................... 35
§1. Statuut (Art. 509 t/m 555)................................................................................................................. 36
§2. Taakomschrijving (art. 509)............................................................................................................... 36
H1. Inleiding................................................................................................................................................ 38
H2. De bevoegdheidsregels......................................................................................................................... 38
§ 1 Nationale bevoegdheidsregels.......................................................................................................... 38
A. Inleidende begrippen...................................................................................................................... 38
B. De territoriale bevoegdheid............................................................................................................ 40
C. De materiële bevoegdheid.............................................................................................................. 42
3. De regeling van geschillen van bevoegdheid...................................................................................51
H1. Korte historiek...................................................................................................................................... 56
H2. Inleidende begrippen............................................................................................................................ 56
§ 1. Rechtsvordering (vorderingsrecht) en vordering (eis)......................................................................56
A. Onderscheid.................................................................................................................................... 56
B. De vorderingsbevoegdheid (ius agendi).......................................................................................... 57
C. De vordering (eis) in rechte............................................................................................................. 59
§2. Exceptie en verweer.......................................................................................................................... 61
2
, GERECHTELIJK RECHT
A. Verweermogelijkheden – onderscheid – gevolgen..........................................................................61
B. Verweer ten gronde........................................................................................................................ 62
C. Middelen van ontoelaatbaarheid.................................................................................................... 62
D. Excepties......................................................................................................................................... 62
E. Rangorde van aanvoering................................................................................................................ 63
§3. De procespartijen.............................................................................................................................. 64
A. Materiële en formele procespartijen.............................................................................................. 64
B. Eiser en verweerder........................................................................................................................ 64
C. tussengekomen partij...................................................................................................................... 64
§ 4. De proceshandelingen...................................................................................................................... 65
a. Begrip – onderscheid....................................................................................................................... 65
b. Betekening en kennisgeving............................................................................................................ 65
c. Termijnen (art. 48 – 57)................................................................................................................... 68
D. De sanctieregeling.......................................................................................................................... 71
H3. het rechtsgeding................................................................................................................................... 74
§ 1. De juridische bijstand (art. 508/1 – 508/23)..................................................................................... 74
§ 2. De rechtsbijstand (art. 664 – 699).................................................................................................... 75
A. Omschrijving................................................................................................................................... 75
b. Het bureau voor rechtsbijstand....................................................................................................... 75
C. Spoedeisende gevallen en verzoeken gedurende het geding..........................................................75
D. Terugvordering............................................................................................................................... 76
§ 3. Oplossing van het geschil voor het rechtsgeding..............................................................................76
A. De poging tot minnelijke schikking (art. 730/1 – 734).....................................................................76
B. Bemiddelingsbeding (art. 1724 – 1725)........................................................................................... 77
C. Buitengerechtelijke bemiddeling (art. 1730 - 1733)........................................................................77
D. Collaboratieve onderhandelingen (art. 1738 – 1747)......................................................................77
§ 4. De rechtsingang op tegenspraak...................................................................................................... 78
A. De vrijwillige verschijning (art. 706)................................................................................................ 78
B. Het verzoekschrift op tegenspraak.................................................................................................. 79
C. De dagvaarding............................................................................................................................... 80
§ 5. De inschrijving op de rol................................................................................................................... 80
A. De rol (art. 711 en 716 - 719).......................................................................................................... 80
3
, GERECHTELIJK RECHT
B. De bijzondere rol............................................................................................................................. 81
C. De zittingsrol................................................................................................................................... 81
§ 6. Het dossier van de rechtspleging...................................................................................................... 81
§ 7. De inleidingszitting........................................................................................................................... 81
A. De behandeling op de inleidingszitting............................................................................................ 81
B. De verschijning van de partijen....................................................................................................... 82
c. De kennisgeving van de tussenkomst van een advocaat (art. 729/1)...............................................83
§ 8. Het in gereedheid brengen van de zaak (art. 729)............................................................................83
A. Mededeling van de stukken............................................................................................................ 84
B. Het nemen van conclusies – de syntheseconclusie.........................................................................85
C. De bepaling van de rechtsdag......................................................................................................... 88
§ 9. Gerechtelijke bemiddeling en collaboratieve onderhandelingen.....................................................89
A. Gerechtelijke bemiddeling.............................................................................................................. 89
B. Collaboratieve onderhandelingen................................................................................................... 90
§ 10. Tussengeschillen............................................................................................................................ 91
A. De tussenvorderingen (art. 13-16 en 807-814)...............................................................................91
B. De hervatting van geding (art. 815 – 819).......................................................................................92
C. Wraking en verschoning (art. 828 e.v.)............................................................................................ 93
D. De ontkentenis van proceshandelingen.......................................................................................... 94
E. De afstand (art. 820-827 – verwijzing)............................................................................................. 94
§ 11. De schriftelijke behandeling........................................................................................................... 95
§ 12. De terechtzitting............................................................................................................................. 96
A. De regel van de openbaarheid........................................................................................................ 96
B. De ordehandhaving......................................................................................................................... 96
C. De pleidooien en het interactief debat............................................................................................ 96
D. Uitstel, verwijzing, voortzetting...................................................................................................... 97
E. De sluiting van het debat................................................................................................................. 98
§ 13. De mededeling voor advies aan het OM......................................................................................... 98
A. Wettelijke mededeling................................................................................................................... 98
B. VErplicht advies op uitdrukkelijk verzoek van de rechter................................................................99
C. Facultatieve mededeling................................................................................................................. 99
D. Aard en vorm van het advies – antwoord op het advies.................................................................99
4
Inhoud
DEEL I : ALGEMENE INLEIDING
h1. Bronnen van het gerechtelijk privaatrecht.............................................................................................. 8
H2. Kenmerken van het gerechtelijk privaatrecht......................................................................................... 9
H3. Toepassingsgebied van het gerechtelijk privaatrecht...........................................................................13
§1. In de tijd............................................................................................................................................ 13
A. De onmiddellijke toepassing en niet-terugwerkende kracht van de wet.........................................13
§ 2. In de ruimte (ruimtelijk)................................................................................................................... 14
§ 3. Ratione personae (personeel).......................................................................................................... 14
§ 3. Ratione materiae (materieel)........................................................................................................... 14
H1. Het gerechtelijk landschap................................................................................................................... 17
§1. De gerechtelijke arrondissementen en rechtsgebieden....................................................................17
§2. De hoven en rechtbanken................................................................................................................. 17
A. Algemeen........................................................................................................................................ 17
B. Het gerechtelijk arrondissement Brussel......................................................................................... 18
C. Het gerechtelijk arrondissement Eupen..........................................................................................18
§3. Concrete samenstelling: afdelingen, secties en kamers....................................................................19
§4. Zaakverdelingsreglement.................................................................................................................. 21
§5. Bijzonder reglement.......................................................................................................................... 22
§6. Verdelingsincidenten........................................................................................................................ 22
§7. Taalwijziging – verwijzing naar anderstalige rechtbank.....................................................................23
A. Hoofdlijnen..................................................................................................................................... 23
B. Verzoek om taalwijziging/verwijzing............................................................................................... 24
C. Rechtsmiddelen.............................................................................................................................. 25
D. Nietigheid....................................................................................................................................... 25
H2. Het Openbaar Ministerie...................................................................................................................... 26
§1. Kenmerken........................................................................................................................................ 26
§2. Bevoegdheidsuitoefening in privaatrechtelijke zaken.......................................................................27
H3. De griffies............................................................................................................................................. 28
§1. Samenstelling.................................................................................................................................... 28
§2. Taken................................................................................................................................................ 28
1
, GERECHTELIJK RECHT
H4. De gerechtelijke ambten....................................................................................................................... 29
§1. De magistraten (zetel en parket (art. 58bis))..................................................................................... 29
A. Benoemings- en aanwijzingsvoorwaarden......................................................................................29
B. De Hoge Raad voor de Justitie......................................................................................................... 30
H5. De balie................................................................................................................................................ 32
§1. De advocaten.................................................................................................................................... 32
A. Beroepsuitoefeningsvoorwaarden.................................................................................................. 32
B. Bevoegdheden, rechten en verplichtingen......................................................................................32
§2. De orde van advocaten..................................................................................................................... 34
A. Organisatie...................................................................................................................................... 34
B. Bevoegdheden................................................................................................................................ 34
C. Organisatie...................................................................................................................................... 35
§3. De cassatiebalie : advocaten bij het Hof van Cassatie.......................................................................35
A. Statuut............................................................................................................................................ 35
B. Bevoegdheden................................................................................................................................ 35
H6. De gerechtsdeurwaarder...................................................................................................................... 35
§1. Statuut (Art. 509 t/m 555)................................................................................................................. 36
§2. Taakomschrijving (art. 509)............................................................................................................... 36
H1. Inleiding................................................................................................................................................ 38
H2. De bevoegdheidsregels......................................................................................................................... 38
§ 1 Nationale bevoegdheidsregels.......................................................................................................... 38
A. Inleidende begrippen...................................................................................................................... 38
B. De territoriale bevoegdheid............................................................................................................ 40
C. De materiële bevoegdheid.............................................................................................................. 42
3. De regeling van geschillen van bevoegdheid...................................................................................51
H1. Korte historiek...................................................................................................................................... 56
H2. Inleidende begrippen............................................................................................................................ 56
§ 1. Rechtsvordering (vorderingsrecht) en vordering (eis)......................................................................56
A. Onderscheid.................................................................................................................................... 56
B. De vorderingsbevoegdheid (ius agendi).......................................................................................... 57
C. De vordering (eis) in rechte............................................................................................................. 59
§2. Exceptie en verweer.......................................................................................................................... 61
2
, GERECHTELIJK RECHT
A. Verweermogelijkheden – onderscheid – gevolgen..........................................................................61
B. Verweer ten gronde........................................................................................................................ 62
C. Middelen van ontoelaatbaarheid.................................................................................................... 62
D. Excepties......................................................................................................................................... 62
E. Rangorde van aanvoering................................................................................................................ 63
§3. De procespartijen.............................................................................................................................. 64
A. Materiële en formele procespartijen.............................................................................................. 64
B. Eiser en verweerder........................................................................................................................ 64
C. tussengekomen partij...................................................................................................................... 64
§ 4. De proceshandelingen...................................................................................................................... 65
a. Begrip – onderscheid....................................................................................................................... 65
b. Betekening en kennisgeving............................................................................................................ 65
c. Termijnen (art. 48 – 57)................................................................................................................... 68
D. De sanctieregeling.......................................................................................................................... 71
H3. het rechtsgeding................................................................................................................................... 74
§ 1. De juridische bijstand (art. 508/1 – 508/23)..................................................................................... 74
§ 2. De rechtsbijstand (art. 664 – 699).................................................................................................... 75
A. Omschrijving................................................................................................................................... 75
b. Het bureau voor rechtsbijstand....................................................................................................... 75
C. Spoedeisende gevallen en verzoeken gedurende het geding..........................................................75
D. Terugvordering............................................................................................................................... 76
§ 3. Oplossing van het geschil voor het rechtsgeding..............................................................................76
A. De poging tot minnelijke schikking (art. 730/1 – 734).....................................................................76
B. Bemiddelingsbeding (art. 1724 – 1725)........................................................................................... 77
C. Buitengerechtelijke bemiddeling (art. 1730 - 1733)........................................................................77
D. Collaboratieve onderhandelingen (art. 1738 – 1747)......................................................................77
§ 4. De rechtsingang op tegenspraak...................................................................................................... 78
A. De vrijwillige verschijning (art. 706)................................................................................................ 78
B. Het verzoekschrift op tegenspraak.................................................................................................. 79
C. De dagvaarding............................................................................................................................... 80
§ 5. De inschrijving op de rol................................................................................................................... 80
A. De rol (art. 711 en 716 - 719).......................................................................................................... 80
3
, GERECHTELIJK RECHT
B. De bijzondere rol............................................................................................................................. 81
C. De zittingsrol................................................................................................................................... 81
§ 6. Het dossier van de rechtspleging...................................................................................................... 81
§ 7. De inleidingszitting........................................................................................................................... 81
A. De behandeling op de inleidingszitting............................................................................................ 81
B. De verschijning van de partijen....................................................................................................... 82
c. De kennisgeving van de tussenkomst van een advocaat (art. 729/1)...............................................83
§ 8. Het in gereedheid brengen van de zaak (art. 729)............................................................................83
A. Mededeling van de stukken............................................................................................................ 84
B. Het nemen van conclusies – de syntheseconclusie.........................................................................85
C. De bepaling van de rechtsdag......................................................................................................... 88
§ 9. Gerechtelijke bemiddeling en collaboratieve onderhandelingen.....................................................89
A. Gerechtelijke bemiddeling.............................................................................................................. 89
B. Collaboratieve onderhandelingen................................................................................................... 90
§ 10. Tussengeschillen............................................................................................................................ 91
A. De tussenvorderingen (art. 13-16 en 807-814)...............................................................................91
B. De hervatting van geding (art. 815 – 819).......................................................................................92
C. Wraking en verschoning (art. 828 e.v.)............................................................................................ 93
D. De ontkentenis van proceshandelingen.......................................................................................... 94
E. De afstand (art. 820-827 – verwijzing)............................................................................................. 94
§ 11. De schriftelijke behandeling........................................................................................................... 95
§ 12. De terechtzitting............................................................................................................................. 96
A. De regel van de openbaarheid........................................................................................................ 96
B. De ordehandhaving......................................................................................................................... 96
C. De pleidooien en het interactief debat............................................................................................ 96
D. Uitstel, verwijzing, voortzetting...................................................................................................... 97
E. De sluiting van het debat................................................................................................................. 98
§ 13. De mededeling voor advies aan het OM......................................................................................... 98
A. Wettelijke mededeling................................................................................................................... 98
B. VErplicht advies op uitdrukkelijk verzoek van de rechter................................................................99
C. Facultatieve mededeling................................................................................................................. 99
D. Aard en vorm van het advies – antwoord op het advies.................................................................99
4