Inhoudsopgave
HC 1: Inkomensbegrip, structuur, draagkracht.................................................3
WC 1: functie, draagkracht en systeem Wet IB 2001......................................................6
HC 2: partnerbegrip, heffingskortingen...........................................................8
WC 2: partners en toerekening.....................................................................................12
HC 3: loon.................................................................................................... 14
WC 3: loon.................................................................................................................... 19
HC 4: loon en inkomensvoorzieningen...........................................................22
WC 4: loon en inkomensvoorzieningen.........................................................................27
HC 5: Resultaat overige werkzaamheden (ROW)............................................28
WC 5: resultaat uit overige werkzaamheden................................................................32
HC 6/7: eigen woning....................................................................................33
WC 6: eigen woning (1)................................................................................................. 46
WC 7: eigen woning (2)................................................................................................. 47
HC 9/10: Aanmerkelijk belang.......................................................................49
WC 9: inkomen uit aanmerkelijk belang (1)..................................................................59
WC 10: inkomen uit aanmerkelijk belang (2)................................................................59
HC 11: Box 3................................................................................................ 61
WC 11: belastingheffing van vermogen........................................................................71
HC 12: buitenlandse belastingplicht..............................................................73
WC 12: buitenlandse belastingplicht.............................................................................79
1
,2
,HC 1: Inkomensbegrip, structuur, draagkracht
Leeruitkomsten
• Je kent de functies van belastingen
• Je kent de begrippen draagkracht en het draagkrachtbeginsel en kunt dit
toetsen
• Je hebt kennis van het boxensysteem van de Wet IB 2001 en kunt dit
bekritiseren en toepassen
• Je hebt kennis van de verliesverrekeningssystematiek en kunt dit
bekritiseren en toepassen
Functies van belastingen
• Budgettaire functie: inkomsten voor de overheid
• Instrumentele functie: gedrag stimuleren of ontmoedigen of
inkomens- en vermogensverhoudingen beïnvloeden of andere
economische/maatschappelijke doelstellingen realiseren
Beginselen van belastingheffing
• Rechts-/ of verdelingsbeginselen
• Draagkrachtbeginsel
• Profijtbeginsel
• Beginsel van de bevoorrechte verkrijging
• Doelmatigheidsbeginselen
• Beginsel van de minste pijn: last zo klein mogelijk houden (bv.
loonbelasting)
• Welvaartsbeginsel: welvaart stijgt door belastingheffing, goed voor
de maatschappij
• Beginsel van de optimale realisatie: beginselen inzetten om
optimum te bereiken
Profijtbeginsel
• Fiscaal relevant verschil tussen belastingplichtigen in de omvang van het
voordeel dat zij ondervinden van overheidsactiviteiten
• Fiscale bijdragen variëren naar rato van dat voordeel
Beginsel van de bevoorrechte verkrijging
• Belastingtarief moet gelijke tred houden met het (on)gemak waarmee
baten worden verkregen (bv. schenk-/erfbelasting)
• Negatieve variant: beginsel van de moeizame verkrijging
• Bij baten verworven zonder grote inspanning, past een hoog
belastingtarief
• Bij moeizame verwerving (onaangename arbeid, fysiek ongemak,
risicoaanvaarding), hoort milder tarief
Draagkrachtbeginsel
- Sterkste schouders dragen de zwaarste lasten
• Maatstaven van draagkracht: inkomen en vermogen
• Relatie IB – LB: LB is een voorheffing op IB
• Relatie IB – Vpb
• Inkomstenbelastingheffing = draagkrachtheffing?
3
, • Objectief
• Subjectief
• Is progressieve heffing logisch? (draagkrachtbeginsel vereist geen
progressief tarief)
• herverdeling (doordat hogere inkomens meer draagkracht
hebben)
• Hoe bepaal je draagkracht?
• Kritiek op draagkrachtbeginsel
Inkomensbegrip
• Wat is inkomen? Diverse theorieën:
• Verbruikstheorie
• Periodiciteitstheorie
• Bronnentheorie
• Opbrengsttheorie
• Vermogensvergelijkingstheorie
SHS-inkomensbegrip (Schanz, Haig en Simons)
• Vanuit draagkrachtbeginsel:
• Vermogensvergelijkingstheorie
• Y = EV – BV + C
• Vermogensvergelijkingstheorie komt neer op een
vermogensaanwasbenadering: toegenomen feitelijke, reële koopkracht
wordt belast
Wet Excessief lenen bij eigen vennootschap: achtergrond
Liquide middelen lenen bij eigen bv i.p.v. dividend of loon
Uitstel of afstel van belastingheffing
Rechtsvormneutraliteit (IB-ondernemer kan niet lenen bij zichzelf)
Kabinet wil deze belastingontwijking in excessieve gevallen tegengaan
- > 500.000 wordt belast in box 2
- Draagkrachtbeginsel is basis van deze wet
Wet IB 2001: hoofdstukken
1. Algemene bepalingen; 2. Raamwerk; 3. BOX 1 (Winst uit onderneming,
Loon uit dienstbetrekking, Resultaat uit overige werkzaamheden,
Periodieke uitkeringen en verstrekkingen, Eigen woning); 4. BOX 2; 5.
BOX 3; 6. Persoonsgebonden aftrek; 7. Buitenlands belastingplichtigen; 8.
Heffingskortingen; 9. Wijze van heffing; 10. Aanvullende regelingen; 11.
Slotbepalingen
- 1, 2, 6, 7, 9: van belang voor alle inkomensboxen binnen Wet IB
2001
Wet IB 2001
• Heffing naar draagkracht?
• Analytisch of synthetisch?
• Verschillen tussen de boxen
• Neutraliteit ontbreekt
• Wat zijn de gevolgen?
4
HC 1: Inkomensbegrip, structuur, draagkracht.................................................3
WC 1: functie, draagkracht en systeem Wet IB 2001......................................................6
HC 2: partnerbegrip, heffingskortingen...........................................................8
WC 2: partners en toerekening.....................................................................................12
HC 3: loon.................................................................................................... 14
WC 3: loon.................................................................................................................... 19
HC 4: loon en inkomensvoorzieningen...........................................................22
WC 4: loon en inkomensvoorzieningen.........................................................................27
HC 5: Resultaat overige werkzaamheden (ROW)............................................28
WC 5: resultaat uit overige werkzaamheden................................................................32
HC 6/7: eigen woning....................................................................................33
WC 6: eigen woning (1)................................................................................................. 46
WC 7: eigen woning (2)................................................................................................. 47
HC 9/10: Aanmerkelijk belang.......................................................................49
WC 9: inkomen uit aanmerkelijk belang (1)..................................................................59
WC 10: inkomen uit aanmerkelijk belang (2)................................................................59
HC 11: Box 3................................................................................................ 61
WC 11: belastingheffing van vermogen........................................................................71
HC 12: buitenlandse belastingplicht..............................................................73
WC 12: buitenlandse belastingplicht.............................................................................79
1
,2
,HC 1: Inkomensbegrip, structuur, draagkracht
Leeruitkomsten
• Je kent de functies van belastingen
• Je kent de begrippen draagkracht en het draagkrachtbeginsel en kunt dit
toetsen
• Je hebt kennis van het boxensysteem van de Wet IB 2001 en kunt dit
bekritiseren en toepassen
• Je hebt kennis van de verliesverrekeningssystematiek en kunt dit
bekritiseren en toepassen
Functies van belastingen
• Budgettaire functie: inkomsten voor de overheid
• Instrumentele functie: gedrag stimuleren of ontmoedigen of
inkomens- en vermogensverhoudingen beïnvloeden of andere
economische/maatschappelijke doelstellingen realiseren
Beginselen van belastingheffing
• Rechts-/ of verdelingsbeginselen
• Draagkrachtbeginsel
• Profijtbeginsel
• Beginsel van de bevoorrechte verkrijging
• Doelmatigheidsbeginselen
• Beginsel van de minste pijn: last zo klein mogelijk houden (bv.
loonbelasting)
• Welvaartsbeginsel: welvaart stijgt door belastingheffing, goed voor
de maatschappij
• Beginsel van de optimale realisatie: beginselen inzetten om
optimum te bereiken
Profijtbeginsel
• Fiscaal relevant verschil tussen belastingplichtigen in de omvang van het
voordeel dat zij ondervinden van overheidsactiviteiten
• Fiscale bijdragen variëren naar rato van dat voordeel
Beginsel van de bevoorrechte verkrijging
• Belastingtarief moet gelijke tred houden met het (on)gemak waarmee
baten worden verkregen (bv. schenk-/erfbelasting)
• Negatieve variant: beginsel van de moeizame verkrijging
• Bij baten verworven zonder grote inspanning, past een hoog
belastingtarief
• Bij moeizame verwerving (onaangename arbeid, fysiek ongemak,
risicoaanvaarding), hoort milder tarief
Draagkrachtbeginsel
- Sterkste schouders dragen de zwaarste lasten
• Maatstaven van draagkracht: inkomen en vermogen
• Relatie IB – LB: LB is een voorheffing op IB
• Relatie IB – Vpb
• Inkomstenbelastingheffing = draagkrachtheffing?
3
, • Objectief
• Subjectief
• Is progressieve heffing logisch? (draagkrachtbeginsel vereist geen
progressief tarief)
• herverdeling (doordat hogere inkomens meer draagkracht
hebben)
• Hoe bepaal je draagkracht?
• Kritiek op draagkrachtbeginsel
Inkomensbegrip
• Wat is inkomen? Diverse theorieën:
• Verbruikstheorie
• Periodiciteitstheorie
• Bronnentheorie
• Opbrengsttheorie
• Vermogensvergelijkingstheorie
SHS-inkomensbegrip (Schanz, Haig en Simons)
• Vanuit draagkrachtbeginsel:
• Vermogensvergelijkingstheorie
• Y = EV – BV + C
• Vermogensvergelijkingstheorie komt neer op een
vermogensaanwasbenadering: toegenomen feitelijke, reële koopkracht
wordt belast
Wet Excessief lenen bij eigen vennootschap: achtergrond
Liquide middelen lenen bij eigen bv i.p.v. dividend of loon
Uitstel of afstel van belastingheffing
Rechtsvormneutraliteit (IB-ondernemer kan niet lenen bij zichzelf)
Kabinet wil deze belastingontwijking in excessieve gevallen tegengaan
- > 500.000 wordt belast in box 2
- Draagkrachtbeginsel is basis van deze wet
Wet IB 2001: hoofdstukken
1. Algemene bepalingen; 2. Raamwerk; 3. BOX 1 (Winst uit onderneming,
Loon uit dienstbetrekking, Resultaat uit overige werkzaamheden,
Periodieke uitkeringen en verstrekkingen, Eigen woning); 4. BOX 2; 5.
BOX 3; 6. Persoonsgebonden aftrek; 7. Buitenlands belastingplichtigen; 8.
Heffingskortingen; 9. Wijze van heffing; 10. Aanvullende regelingen; 11.
Slotbepalingen
- 1, 2, 6, 7, 9: van belang voor alle inkomensboxen binnen Wet IB
2001
Wet IB 2001
• Heffing naar draagkracht?
• Analytisch of synthetisch?
• Verschillen tussen de boxen
• Neutraliteit ontbreekt
• Wat zijn de gevolgen?
4
